Pianist Roeland Vermeulen start vandaag in de Koningin Elisabethwedstrijd: "Ik wil vooral een betere muzikant worden"

“Het talent spat er al af,” lacht vader Jan Vermeulen bij een oude foto van zoon Roeland, als peutertje achter het klavier. De kinderen kregen de muziek met de genen mee. Vader Jan gaf en geeft les aan Roeland. Die is intussen afgestudeerd aan LUCA School of Arts, het Lemmensinstituut in Leuven, en hij is 1 van de 60 kandidaten in de 1e ronde van de Koningin Elisabethwedstrijd. Ook broer Claus is pianist, trouwens.

Zowat een jaar geleden besliste Roeland Vermeulen om deel te nemen aan de Koningin Elisabethwedstrijd. Dat betekent dat je een enorm aantal stukken moet instuderen, van de 1e ronde tot (hopelijk) de finale. Veel van die muziek heeft Vermeulen al eerder gespeeld, “maar ik heb er toch wat nieuwe stukken ingestoken om mezelf een plezier te doen”. Zo kiest hij bijvoorbeeld voor het 1e pianoconcerto van Johannes Brahms in de finale.  

Al die werken op tijd klaarkrijgen, is een hele opgave. Plannen is de boodschap. “Ik heb een hele reeks bestanden op mijn computer met schema’s en plannetjes,” zegt Roeland Vermeulen.   

Voor de ene pianist betekent dat 10 uur per dag zwoegen, maar dat werkt niet voor iedereen. “Ik ben niet zo’n gedisciplineerd persoon. Ik dacht altijd dat dat een groot nadeel was. Dat ik x aantal uren per dag moest studeren. Maar sinds ik afgestudeerd ben, heb ik dat iets meer losgelaten. Ik accepteer nu dat dit mijn manier van werken is. En als het werkt, dan is daar niets mis mee.”

Het joeg vader Jan Vermeulen wel eens de gordijnen in: “De keren dat Roeland de deur dichtsloeg uit razernij, omdat ik zei dat hij meer moest studeren… dat was vaak! Les geven aan je kind is niet evident: Je hebt een andere band en plotseling ben je de leraar.” 

Maar voorts heeft vader Jan niets dan lof voor zijn zoon: “Roeland is een heel snelle leerling, heel muzikaal, technisch enorm onderlegd.” En met een monkellachje voegt hij eraan toe: “Hij is natuurlijk een van de beste leerlingen die ik ooit gehad heb.”

Terwijl Roeland een étude van Sergej Rachmaninov instudeert  - “die componist had zulke grote handen!” - vertelt hij dat deze periode toch wel redelijk eenzaam is. Hij probeert toch om met mensen af te spreken voor een koffie in de stad en maakt nu en dan een wandelingetje. “Gelukkig is het erg mooi weer.”

Ook voor het lichaam is dit een topprestatie. “Je zit de hele tijd stil, en pianospelen is fysiek belastender dan je zou denken voor je handen, vingers, pols, maar ook je rug, je schouders, je nek. Ik had in het verleden al last van mijn pols. Nu doe ik kine-oefeningen om blessures te vermijden.”

Met welke ambitie start Roeland Vermeulen aan de Koningin Elisabethwedstrijd? “Het zou enorm tof zijn om in de finale te raken en met zo’n goed orkest te spelen. Hoewel ik een voorkeur heb om solo te spelen, omdat je dan 100 procent alles in eigen handen hebt. Ik kijk bijna meer uit naar de halve finale dan naar de finale”. (In de halve finale spelen de pianisten zowel werken voor piano solo als ook met een kleiner orkest, red.)

Stel dat hij tot in de finale raakt, dan wacht hem een onbekend, nieuw gecomponeerd stuk. “Altijd leuk om nieuwe muziek te leren kennen, zeker muziek geschreven in onze tijd. Muziek heel snel instuderen is iets wat ik vaak moet doen, als pianobegeleider in het Lemmens-instituut.”

En die week in quarantaine in de Muziekkapel Koningin Elisabeth? “Ik heb vaak gehoord dat mensen het eng vinden, maar ik zou het zalig vinden! Dat is exact wat je wil op dat moment. Mocht ik zover raken, dan kijk ik daar enorm naar uit.”

Hoe schat hij zelf zijn kansen in? “Natuurlijk wil je winnen. Ik doe mee om te winnen, zoals iedereen. Maar ik heb toch vooral persoonlijke redenen. Ik wil gewoon beter worden als pianist en mezelf naar een ander niveau krijgen. De wedstrijd kwam net op tijd; het is ook de laatste keer dat ik kan meedoen.” (Roeland is 26, de leeftijdslimiet is 30 en de wedstrijd wordt maar eens in de 4 jaar georganiseerd voor piano, red.) “Ik heb er in elk geval al veel uit geleerd.”

Maar wat een bovenmenselijke inspanning is dit concours. Heeft hij het nog niet vervloekt? Roeland Vermeulen lacht: “Ja, toch wel, hoor. Soms denk ik: waarom heb ik dit gedaan? Ik zou gewoon kunnen ontspannen. Maar dat zijn kleine momentjes, en da’s ook normaal.” Alles uit het hoofd spelen is bijvoorbeeld wel een opgave: “Daar oefen ik veel op, opdat mijn geheugen me niet in de steek laat.”  

Er zijn (veel) muzikanten die wedstrijden links laten liggen. ’t Is inderdaad iets vreemds, competitie in de kunst, geeft Roeland Vermeulen toe. “Maar als je ’t gewoon bekijkt als een kans om jezelf te verbeteren als muzikant, dan hoeft er niets mis mee te zijn. Ik speel wel altijd liever op een concert, in een iets gezondere sfeer. Dat is ook wat je state of mind moet zijn bij een wedstrijd, net voor je opkomt: ik ga gewoon muziek spelen voor een publiek.”  

Wie meedoet aan de Koningin Elisabethwedstrijd, kent de wedstrijd vaak al van kindsbeen af, op de televisie en de radio. Zo ook Roeland Vermeulen: “Het is toch iets magisch om te zien als kind. Ik kon niet begrijpen dat iemand zo goed kon pianospelen.” 

De wedstrijd is ook een prachtige reclame voor klassieke muziek in het algemeen: “Dit is toch heel speciaal. Ook voor mensen die er net iets minder van kennen, is het een mooie kans om te zien waar we mee bezig zijn. En ik hoop dat er veel kinderen goesting krijgen om een instrument te spelen!”