Relatiedeskundige Rika Ponnet beantwoordt vraag van de week: "Sinds de menopauze heb ik minder zin in seks. Hoe kan ik het vuur in mezelf aanwakkeren?"

Nele, begin zestig, zit nu 5 jaar in de menopauze. "Toen mijn man en ik elkaar leerden kennen, sloeg de vonk meteen over — het voelde als puberliefde.  Ook seksueel klikte het: we hadden een pittige, intieme relatie."

De menopauze kwam anders dan verwacht. "Geen opvliegers of lichamelijk ongemak, maar wel het gevoel dat ik leef in een lichaam dat ik niet meer herken. Een lijf met niet minder behoeften, maar wel andere. Mijn verlangens zijn veranderd. Wat ik mis, is lust. Zin. Hoewel ik wist dat dat een mogelijkheid was, had ik er – bewust of onbewust – nooit echt bij stilgestaan. Dus het overviel me."  

"Er is nog steeds seks, zonder pijn of fysieke klachten, maar het voelt anders. Alsof ik de weg naar dat innerlijke vuur niet altijd meer weet te vinden. Het is niet weg – maar het komt niet meer vanzelf. Dan voel ik me als een soort afstandelijke 'ice queen'."

"Het ligt het niet aan een gebrek aan zelfvertrouwen. Mijn man geeft me nog altijd complimentjes. Ik zie hem doodgraag. We praten er open over en kunnen er zelfs samen om lachen. Dan zeg ik weleens: 'Van dat speelse konijn van in het begin is eigenlijk niet zo veel meer over'."  

"Mijn man denkt dat het wel goed komt en ik hoop dat hij gelijk heeft. Maar voor mij voelt het alsof ik een stukje van mezelf kwijt ben. Niet alleen wat het met ons als koppel doet, raakt me, maar ook het besef dat ik hem niet meer kan geven wat ik vroeger gaf. Hij mist wie ik was — en ik mis mezelf ook. Hoe krijg ik dat vuur weer terug?"

Relatiedeskundige Rika Ponnet herkent zich in Nele’s verhaal. "Ik zit er zelf ook middenin. Elke vrouw rond de 50 kent dit. Je hoeft er geen boeken voor te lezen — het komt steeds vaker in de media. Bij iedereen verloopt het anders, maar het is een vorm van afscheid nemen. Het is een vorm van rouw."

Volgens Rika is het vooral een confronterend proces van afscheid nemen. "Je vruchtbare fase is voorbij en dat voel je fysiek én psychologisch. Je zelfbeeld verandert: het speelse, het verlangen, je idee van aantrekkelijkheid — dat vervaagt."

Toch benadrukt ze dat deze gevoelens normaal zijn. "Je verliest iets, maar er komt ook iets nieuws voor in de plaats. Je wordt een andere seksuele vrouw. Dat vraagt tijd en aanvaarding."

Ze maakt duidelijk dat zin of ontvankelijkheid niet zomaar verdwijnen. "Het zit niet tussen je oren, maar de context verandert. Hoe kijk ik naar mezelf? Hoe omarm ik het ouder worden? Daar ligt de sleutel."

Seksualiteit wordt anders, trager. "Jullie zijn geen twintigers meer. Het vraagt om nieuwe verwachtingen en het aanvaarden van een ouder lichaam. Maar net door te vertragen kan genieten weer mogelijk worden."

Volgens Rika hoeft penetratie geen einddoel te zijn. "Seks krijgt meer diepgang. Tantra kan helpen: langere opwarming, meer aandacht en intensere beleving." Ze benadrukt dat fysieke veranderingen, zoals minder vochtigheid, geen obstakel hoeven te zijn. "Het heeft meer tijd nodig, maar bevredigende seks blijft zeker mogelijk."

Tot slot is zelfaanvaarding essentieel. "Je moet durven zeggen: dit is mijn lichaam nu. Dat is niet makkelijk — het is kut — maar we kunnen er niet veel aan doen, behalve elkaar erdoorheen helpen."