In het zog van Conner Rousseau en Bert Engelaar op 1 meiviering Sint-Niklaas: "Niet met elkaar overeenkomen, dat komt voor in de beste families"

"Nu ben ik mijn draad kwijt." Halverwege zijn speech brengt rumoer uit de zaal Rousseau uit concentratie. "Wij staan in de voorlijn", roept iemand van de vakbond meermaals uit het publiek wanneer de voorzitter van Vooruit opnieuw als argument voor regeringsdeelname aanhaalt dat je van aan de zijlijn de pensioenen niet kan beschermen.

"Er wordt niet naar de achterban geluisterd, hij zit in een ivoren toren. Wij staan in de voorlijn, wij weten wat er speelt", legt Peter achteraf uit waarom hij Rousseau gefrustreerd onderbrak.

Hij werkt als magazijnier en is vakbondsverantwoordelijke, maar geen lid van de partij. Hij staat op enkele jaren van zijn pensioen. "Dat we dit moeten slikken voor het pensioen van onze kinderen en kleinkinderen, dat is een slechte uitleg vind ik."

Het akkefietje illustreert waarom Rousseau in de krant voorspelde dat het voor hem de moeilijkste 1 mei tot nu toe zou worden. Vooruit zit als meest linkse partij in een regering die hervormingen doorvoert in de pensioenen en de werkloosheid in de tijd beperkt. De stakings- en actiedagen als reactie daarop zijn ondertussen niet meer bij te houden.

Ook de socialistische vakbond ABVV staat mee op de barricaden. Voorzitter Bert Engelaar is één van de meest zichtbare en luide critici van de Arizona-regering. Vooruit maakt volgens hem deel uit van "een afbraak-regering".

De socialisten vieren 1 mei traditiegetrouw samen: partij, vakbond en mutualiteit. Zo gaat het ook in Sint-Niklaas. Voor Rousseau is het al de 30e keer dat hij deelneemt aan de optocht – "de eerste jaren nog in de buggy." Hij leidt de stoet, zij aan zij met Engelaar, ook opgegroeid in Sint-Niklaas. 

"Ook vandaag is 1 mei een feest hoor", zegt Engelaar. "De fanfare speelt, er is veel volk en de zon schijnt. Niet met elkaar overeenkomen, dat komt voor in de beste families."

Achter hen volgt een rode stoet van militanten. Ook onder hen is de spanning tussen vakbond en partij een gespreksonderwerp. "Het is gek om te zien dat de mensen die tegen het beleid protesteren en die het verdedigen hier broederlijk langs elkaar lopen", klinkt het.  

Ayoubi Benali geeft toe dat het niet makkelijk is. Hij is Vooruit-gemeenteraadslid in Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht en werkt voor het ABVV.

"Ik sta nog altijd achter de regeringsdeelname. Natuurlijk had ik liever een aantal maatregelen niet gezien. Maar het hangt ervan af hoe de pensioenhervorming precies gaat doorgevoerd worden en hoe de meerwaardebelasting er exact zal uitzien. Gaan de langdurig werklozen aan hun lot overgelaten worden? Er is ook nog heel veel onduidelijk."

Hij begrijpt dat Rousseau en Engelaar elk hun eigen standpunten verdedigen. "Zij moeten elk hun rol spelen, maar ik denk dat het goed is dat de vakbond drukt blijft zetten op Vooruit." 

Rousseau legt na de optocht in zaal De Casino aan de achterban uit dat hij de moeilijke weg gekozen heeft. "We hadden het onszelf véél gemakkelijker kunnen maken. We hadden - zoals anderen -  in deze moeilijke tijden kunnen zeggen: "Doe maar, los de problemen maar op, wij doen niet mee en we zullen vanaf de zijlijn wel commentaar geven", zei hij in zijn speech. Zonder de socialisten zou het nog veel erger zijn, herhaalde hij. 

De meeste militanten in Sint-Niklaas staan achter die beslissing. "Ik geloof Conner als hij zegt dat de scherpe kantjes eraf zijn gevijld", zegt Brenda. Ze is geen lid van Vooruit en stapt mee achter de vlag van de vakbond. 

Ze merkt wel dat de actiebereidheid tegen de regering groot is.  "Ik ben vakbondsafgevaardigde in de textielsector en op 29 maart lag heel ons bedrijf plat door de staking, dat heb ik nooit eerder meegemaakt. Ook mijn dochter die in het onderwijs staat en niks met de vakbond heeft, heeft al 2 keer meegestaakt."

"Je zal binnen de vakbond ook wel mensen vinden die tegen de regeringsdeelname zijn", zegt voorzitter van ACOD Waasland Arno Van Oudenhove. "Het feit dat wij veel op straat komen, is niet om te zeggen dat ze uit die regering moeten. Het geeft net steun aan Vooruit om een krachtigere positie aan tafel te hebben. We moeten Conner wakker houden zodat hij het onderste uit de kan haalt." 

"Als we als socialisten niet meer scherp zijn, dan zijn we geen socialisten meer", valt Christophe hem in de rede. Ze zijn samen afgezakt uit Stekene, waar ze allebei lid zijn van de lokale Vooruit-afdeling.

Dat Engelaar niet inboet aan scherpte, bewees hij tijdens zijn speech na de optocht. 

"Wat de regering doet, is niet hervormen. Voor ons is dit afbreken, straffen, besparen op kapotte ruggen en versleten knieën van de mensen. En geloof ze niet: daar zetten onze kinderen en kleinkinderen geen stap mee vooruit", haalde hij stevig uit. Hij kan op luid applaus rekenen.  

De harde woorden staan in schril contrast met het samenhorigheidsgevoel tijdens de optocht door de Sint-Niklase straten. Engelaar en Rousseau speechen niet samen, maar na elkaar. De voorzitter volgt de speech met kritiek aan het adres van de regering vanuit de hoek van de zaal. Een applaus kan er niet vanaf.  

Net daarvoor benadrukte Rousseau zelf nog het belang van "een gezamenlijke strijd". "Zo voeren we al jaar en dag de strijd voor die mensen die elke ochtend vroeg opstaan”, klinkt het. Maar hij erkent ook dat die strijd op een andere manier gevoerd wordt.

"Binnen onze socialistische familie voert iedereen die sociale strijd op zijn eigen manier. Sommigen doen dat in de fabriek. Anderen doen dat op straat. En wij - met Vooruit - doen dat in de regering."

"Het is niet gemakkelijk hé man", overschouwt Gerrit op zijn 76e de discussies binnen de socialistische familie. Hij is al meer dan een halve eeuw lid van de partij en de vakbond en loopt samen met zijn vrouw piekfijn uitgedost mee in de optocht. "Als we niet mee hadden gedaan was het niet goed en nu zijn we ook aan het zagen. Wat moet gebeuren, gebeurt. Het komt wel goed."