Westen van het land beleeft droogste 2 maanden sinds begin van de metingen 

Maart verliep al bijzonder droog en nu komt daar ook nog een droge aprilmaand bij, met de kanttekening dat het land in tweeën werd gesplitst: in het oosten viel er nog wel wat neerslag, in het westen (ten westen van de as Antwerpen-Brussel) veel minder. In Oost- en West-Vlaanderen en Henegouwen kreeg de natuur amper water, en dat begint stilaan een probleem te worden voor de natuur en voor de landbouw.  

Over de 2 maanden samengeteld, viel er in Ukkel amper 27,8 millimeter water per vierkante meter, een pak minder dan het langjarig gemiddelde van 106. April is normaal sowieso een van de drogere maanden van het jaar, maar in Ukkel viel dus maar een kwart van de normale neerslag en in het westen was dat soms maar een achtste. 

In de regio Gent viel er amper 12 à 13 millimeter in 2 maanden tijd net zoals in delen van West-Vlaanderen. Omdat de historische data voor de specifieke regio's in Oost- en West-Vlaanderen niet zo ver teruggaan als in Ukkel, kan het KMI enkel zeggen dat we daar de droogste periode in decennia beleven. Zo viel er in Moere (Gistel) 12,1 millimeter in maart en april samen, de laagste waarde sinds het begin van de metingen daar in 1985.

Hoe extreem laag de waarden zijn, en hoe België in tweeën wordt gesplitst op de neerslagkaart, zien we op de kaart van het KMI hieronder, die de neerslaghoeveelheden sinds 2 maart weergeeft:

Enkel de Ardennen en de Hoge Venen komen goed weg, dankzij de regen in de tweede helft van april. Dankzij de overvloedige regen van vorig jaar, met maand na maand waarden die boven het gemiddelde lagen, is er nog wel wat reserve, maar in april is de hydrologische zomer begonnen. Vanaf dan begint de natuur op te veren en water te drinken, en speelt ook de verdamping een grote rol. 

Het droge weer had ook een positieve kant: de zon kreeg volop kansen en scheen dan ook voluit. Het is geen toeval dat we voor de periode maart-april samen een absoluut record hebben gevestigd qua zonneschijnduur.

Het historische record van 443 uur en 4 minuten van 2011 is gisteren, op de laatste dag van april, in extremis scherper gesteld met enkele uren. Uiteindelijk klokte het aantal uren zon af op 447 uur en 53 minuten. Het gaat om de hoogste waarde sinds 1931 - vanaf dan werd het aantal uren zon in detail bijgehouden in Ukkel.

De vele zonneschijn liet ook de zonnepanelen overuren draaien. Volgens berekeningen van energiebedrijf EnergyVision was de zonne-instraling de voorbije 4 maanden de hoogste in 10 jaar. 

Uit het maandoverzicht voor april blijkt dat we, naast een zonnige en droge maand, ook weer een warme maand achter de rug hebben. De gemiddelde temperatuur lag met 12,3 graden bijna 2 graden boven het langjarig gemiddelde. 

We beleefden al op 12 april een zomerdag (waarbij de maximumtemperatuur boven de 25 graden klimt). Nooit eerder (sinds het begin van de metingen in 1892) hadden we zo vroeg op het jaar een zomerdag.

Overigens zien we de laatste jaren steeds vaker dagrecords met een nieuwe maximumtemperatuur. 80 procent van al die dagrecords viel na het jaar 2000, een duidelijk teken van de klimaatopwarming. Dat we de jongste weken een bijzonder droge periode beleven na de uiterst natte maanden daarvoor, bevestigt net zoals in vorige jaren de tendens dat we steeds meer naar extremen gaan, ook weer een gevolg van de klimaatverstoring. 

Het blijft ook volgende week overwegend droog, al zal de temperatuur een heel stuk dalen. Tijdens het weekend is er een overgangsperiode naar dat koelere weer. Mogelijk vallen er tijdens het weekend enkele buien. De kans op een bui is het grootst in Wallonië en het oosten van Vlaanderen. 

Intussen begint het gebrek aan neerslag stilaan een probleem te worden voor onder meer de landbouwers. "Wat voor de winter is gezaaid, zoals wintertarwe en koolzaad, is weerbaarder tegen de droogte omdat de planten al een uitgebreider wortelgestel hebben. Maar wat nu moet worden ingezaaid, zoals de erwten, vlas of de bloemenvelden, dat is wel wat uitdagender", vertelt landbouwer Joeri Dewelde uit Linter (Vlaams-Brabant) in 'De ochtend'.

Het voordeel van het droge weer is dat het ziektes niet in de hand werkt: "Het is een heel gunstig jaar voor ziektedruk. Er moet heel weinig behandeld worden tegen ziektes." Ook Joeri Dewelde ziet "dat de weersextremen duidelijker worden. Het is aan ons om in te spelen op het weer, door de manier waarop we boeren en bijvoorbeeld grondbewerkingen doen."

Als een landbouwer inzet op bodemverbetering - bijvoorbeeld door minder te ploegen - worden bodems veel weerbaarder voor die extremen, bevestigt hij. "Wij ploegen al 5 of 6 jaar niet meer. Jaar na jaar zien we de bodems beter worden en het bodemleven neemt er enorm door toe. Je kan het combineren met mengsels van groenbedekkers. In heel natte jaren zien we dat zulke percelen het veel beter kunnen dragen en er veel minder last van ondervinden."