Van aartsconservatief uit Congo of Guinee tot progressieve stem die celibaat in vraag stelt: wordt nieuwe paus een van deze outsiders?

Het is opvallend hoe de voorbije dagen de naam van Pietro Parolin (70) naar voren wordt geschoven. Hij was de nummer 2 van het Vaticaan onder Franciscus, heeft hetzelfde profiel als de overleden paus, is diplomaat en minder flamboyant, maar oerdegelijk en een compromisfiguur. Zo lijkt. Of Parolin het zelf zo fijn vindt dat hij wordt genoemd, neen, wellicht niet. Een 'papabile', een kandidaat-paus wil een beetje in de luwte blijven.

Ook Matteo Zuppi (69), Gerhard Müller (77), Peter Turkson (76) en Luis Tagle (67) worden genoemd. Toch bestaat naast deze veronderstelde favorieten ook een kransje minder bekende namen van zogenoemde outsiders. Een overzicht (in willekeurige volgorde).

Fridolin Ambongu Besungu is een kardinaal van 65 uit Congo. Een Kapucijner, op dit moment wellicht dé belangrijkste stem in Afrika, als voorzitter van de Afrikaanse bisschoppenconferentie én aartsbisschop van Kinshasa, één van de grootste bisdommen ter wereld.

Hij zat in de beperkte Raad van Kardinalen die Franciscus adviseerde en is veeleer conservatief. Hij is tegen zegeningen van homoparen, en ging daar openlijk tegen Franciscus in, wat hem kwalijk is genomen door heel wat collega's. De kans op een paustitel is toch klein, als je er van uitgaat dat de kiezende kardinalen eerder de Franciscus-lijn zullen volgen.

Pierbattista Pizzaballa is een franciscaan. Relatief jong want nog maar 60 jaar oud. Heeft wellicht de meest klinkende familienaam van allemaal. Hij belichaamt de Wereldkerk en de interreligieuze dialoog die Franciscus wou.

Hij is al enkele jaren de patriarch van Jeruzalem, een belangrijke en hoogst symbolische functie binnen de Kerk. Daar doet hij dus aan samenwerking met Oosterse kerken en anderen, vooral ook met de joden. Duidelijk capabel, maar misschien te vers kardinaal en misschien ook te jong. Want een conclaaf hoedt zich voor te jonge pausen. Voor je het weet, draaien ze 20 jaar mee...

Reinhard Marx is één van de invloedrijkste Duitsers binnen de Kerk. Hij is 71 en aartsbisschop van München. Hij maakte carrière in het Vaticaan en werd één van de naaste adviseurs van Franciscus. Vier jaar geleden diende Marx zijn ontslag als aartsbisschop in omdat hij zich medeverantwoordelijk voelde voor de schandalen rond seksueel misbruik. Franciscus weigerde zijn ontslag. Marx bleef aan.

Hij is nog altijd de man die in het Vaticaan de 'Raad voor economie' leidt en dus bezig is met de centen en met de Vaticaanse bank. Marx is behoorlijk progressief want hij stelt het celibaat voor priesters in vraag en ziet vrouwen als diakens wel zitten.

Dan is er nog Michael Czerny, de Canadese poulain van Franciscus. Werd vanuit het niets kardinaal, progressief, begaan met migratie en asielbeleid en hij ligt volledig in de sociale lijn van de overleden paus.

Hij leidt een dicasterie, een ministerie, in het Vaticaan. Voor wie progressief wil blijven, is dit een kanshebber. Maar hij is wel al 79. En een jezuïet, vandaar ook zijn innige band met Franciscus. Opnieuw een jezuïet als hoofd van de Kerk lijkt moeilijk. 

Robert Prevost dan, een Amerikaan van 70. Hij was jarenlang prior van de Orde der Augustijnen. Hij leidt een ministerie in het Vaticaan en is eerder progressief. Hij was jarenlang missionaris in Peru en werd daar later aartsbisschop. Hij is een hervormer, maar de interne verdeeldheid bij de Amerikanen speelt hem parten. 

Robert Sarah (79) dan, een speerpunt van de conservatieven in het Vaticaan. Werd al vroeg aartsbisschop in zijn land Guinee, waar vooral moslims leven. Zijn relatie met de overheid was problematisch en in 1984 kwam hij zelfs op een dodenlijst terecht.

Hij verhuisde naar het Vaticaan, maakte daar carrière en leidde dicasteriën. Hij staat bekend als aartsconservatief en een opposant van Franciscus. Hij houdt van doctrine en traditionele liturgie. 

In 2020 publiceerde Sarah een boek waarin het -volgens hem- fundamentele belang van het priestercelibaat wordt verdedigd. Daarin ook een hoofdstuk dat is geschreven door emeritus-paus Benedictus XVI , die eerst als mede-auteur werd voorgesteld. Dat veroorzaakte ophef, maar moest worden gecorrigeerd.

Of een Fransman? Jean-Marc Aveline (66), aartsbisschop van Marseille en voorzitter van de Franse bisschoppenconferentie. Daarin zitten zowat 100 leden, dus dat kan tellen. Hij is een behoorlijk jong lid van de kardinalengroep, maar zijn aanzien groeide snel. Sympathieke man, die mee is met zijn tijd. Wie weet?

Nog 2 Aziaten, van uit hét continent dat groeit en bloeit op het vlak van nieuwe gelovigen. Tracisius Isao Kikuchi (rechts op de foto). Een Japanner met misschien wel enkele hele grote troeven: spreekt veel talen, intelligent, een wereldburger, kent alle uithoeken en kent Rome, is relatief jong met zijn 67, missiewerk gedaan in Ghana. Aartsbisschop van Tokio.

Voorzitter van Caritas International. Kardinaal gecreëerd vorig jaar. Maar toch al direct in het oog springend. Is voor missiewerk en evangelisatie. Bekommert zich om klimaat en milieu. En is pro LGBTQ. Kanshebber als de progressieve kaart wordt getrokken.

En last but not least: de Myanmarees Charles Maung Bo. Gevochten tegen het militaire bewind in zijn land. Bezig met mensenrechten, ontwikkelingslanden, vooruitgang, sociale thema's, begaan ook met religie, liturgie en cultuur. Misschien nét iets te oud al, 76, alhoewel, Franciscus was ook zo oud toen hij paus werd. Maar een mogelijke verrassing. En komt uit hét groeicontinent, Azië.

Afwachten maar. In een conclaaf kan werkelijk alles gebeuren. Trouwens, bepaalde bookmakers laten je al gokken op de nieuwe paus alsof het een voetbalwedstrijd is. Wie staat meestal bovenaan, als topfavoriet? Si, è vero, Pietro Parolin. Maar wie als kandidaat-paus het conclaaf binnengaat....