Is de comeback van Bart De Pauw nu ingezet na eerste theatershow? "Goede stap, maar hij doet het beter rustig aan"

De kop is eraf voor Bart De Pauw. De eerste van zijn 19 uitverkochte zaalshows is achter de rug. Waar de televisiemaker aan de start van de avond nog met knikkende knieën de bühne tegemoet zag, leek hij aan het eind weer omarmd door het publiek. 

Een volle schouwburg beloonde zijn show, 'Het uur van de olifant', met een staande ovatie. Bart De Pauw - aan de ene zijde geflankeerd door een houten olifant, aan de andere door de muzikale steun van pianist Miguel Wiels - schuwde het verleden niet en toonde bij momenten ook berouw. 

De olifant moest dienst doen als metafoor voor De Pauw zelf. "Een olifant is niet het meest trouwe dier, en denkt soms met zijn slurf. Maar hij heeft ook een olifantengeheugen, zodat hij de schade die hij heeft veroorzaakt niet vergeet."

Een opmerkelijke, maar geen onverstandige zet volgens postdoctoraal onderzoeker Aurélie Dewaele (UGent), gespecialiseerd in crisiscommunicatie. "Bij reputatieherstel is het van belang dat je door het stof gaat, inzicht toont in wat er is gebeurd en spijt betuigt."

En goed nieuws voor de grappenmaker pur sang, want volgens Dewaele kan ook humor helpen om met bepaalde crisissen om te gaan. "Al moet De Pauw ook voorzichtig zijn met grappen rond een thema als grensoverschrijdend gedrag, want de kwestie ligt bij een bepaalde groep nog steeds gevoelig. Het is heel belangrijk dat hij de feiten niet minimaliseert."

"Idealiter had De Pauw in 2017 meteen schuldinzicht getoond", zegt Dewaele, "in plaats van zich te wentelen in een slachtofferrol, maar daarvoor is het nu te laat".

Daar is Baldwin van Gorp, professor communicatiemanagement aan de KU Leuven het mee eens. Van Gorp is gespecialiseerd in reputatie, en deed onderzoek naar online opinies rond de zaak Bart De Pauw.

"Als hij toen het boetekleed had aangetrokken, zou de schade voor De Pauw beperkter zijn gebleven. Je vasthouden aan je gelijk is geen goede strategie op vlak van reputatiemanagement." 

"Tot op vandaag heeft de Pauw zijn volledig aandeel in deze kwestie nog niet erkend", vindt Van Gorp. "In 'De tafel van Gert' heeft hij vorig jaar schuld erkend tegenover de 5 dames die gelijk hebben gekregen van de rechter. Maar niet ten aanzien van de andere vrouwen. Daarover hoorden we veel 'gemaar'. Dat wordt hem nu nog steeds kwalijk genomen door sommigen." 

Toch kochten 30.000 Vlamingen welwillend een ticketje om De Pauw- na een afwezigheid van 8 jaar - weer aan het werk te zien. Geen verrassing voor Van Gorp.

"Bart De Pauw heeft een grote fanbasis. Hij krijgt nog altijd veel steun van mensen die vinden dat hij slachtoffer is geworden van een complot. Terwijl anderen nog steeds erg kritisch zijn voor wat hij heeft gedaan."

Die tegengestelde meningen schrijft Van Gorp toe aan een generatieverschil. "Het iets oudere publiek, laat ons zeggen de 40-plussers, draagt hem nog veel meer op handen. De jongere generatie, waar bewegingen als woke en #metoo heel erg leven, is veel sceptischer." 

"Zulke generatiekloven zien we wel vaker bij crisiscommunicatie", beaamt Dewaele. "Of we een bekend persoon opnieuw accepteren na een crisis, hangt af van hoe we voor de crisis over die persoon dachten. Met andere woorden: de reputatie van Bart De Pauw voor de crisis, kan een beschermende factor zijn."

"Veel van zijn vroegere fans appreciëren zijn werk, en zien dat los van wat er is gebeurd. Jonge mensen die nog niet of minder bekend waren met zijn werk, tillen zwaarder aan zijn daden. Zo ontstaan er 2 kampen: voor en tegen een terugkeer van De Pauw." 

En zo voeren ook tal van vrouwelijke fans een vurig betoog voor eerherstel voor De Pauw. Dit ondanks zijn veroordeling voor stalking van 5 vrouwen en elektronische overlast bij 1 vrouw. De gewezen tv-maker kreeg daarvoor een celstraf van 6 maanden met uitstel. 

"Wij hopen dat Bart een comeback zal maken, want we zijn hem niet vergeten", zei een enthousiaste dame gisteren voor de VRT NWS-camera na afloop van de theatershow. 

"Er is geen duidelijke tegenstelling tussen mannen en vrouwen", zegt Van Gorp. "Ik merk dat oudere vrouwen vaak voor De Pauw opkomen en hem steunen. Er is een grote groep die van mening is dat hij te hard is aangepakt, en dat hij niet vroeg genoeg kan terugkeren naar de schijnwerpers." 

Maar 30.000 fans maken nog geen publiekslieveling, zoals de De Pauw van weleer. "Het is nog te vroeg om te spreken van een volledige comeback", vindt Van Gorp.

"Al is dit een goede stap in die richting. Het lijkt erop dat zijn eerste theatershow positief is verlopen. Nu is het afwachten wat hij hierna zal doen. Op termijn zal hij waarschijnlijk willen terugkeren naar het kleine of het grote scherm." 

"Niet onmogelijk", volgens Van Gorp. "De Pauw is nog steeds een briljant televisie- en grappenmaker. Maar hij pakt zijn terugkeer toch best rustig aan."

Dewaele is het daarmee eens. "Bij reputatieherstel is het belangrijk dat er tijd overheen gaat. Het is goed dat De Pauw zich enkele jaren teruggetrokken heeft. Mensen willen zien dat de veroorzaker van de crisis gestraft wordt voor wat er is gebeurd."

"Deze zaak lag te gevoelig om direct een comeback te kunnen maken. Nu is het belangrijk dat hij die comeback stap voor stap aanpakt."

"Al zal hij daarbij zijn reputatie als tv-maker weer van nul moeten opbouwen, en dat kost tijd", zegt Van Gorp. "Vroeger was Bart De Pauw wellicht de eerste die programma's voor primetime mocht uitwerken. Nu zal hij zich opnieuw moeten bewijzen."

"Er zijn voldoende collega's die voorstellen voor televisieformats indienen. De concurrentie is groot, en mogelijk reageren televisiezenders met terughoudendheid. Maar als hij een goed programma bedenkt, zie ik geen redenen waarom zenders daar niet in geïnteresseerd zouden zijn."