Premier Bart De Wever (N-VA) duikt opnieuw op in nepadvertenties die allerlei beleggingsplatformen aanprijzen op sociale media. Deze keer gaat het onder meer over erg realistisch ogende deepfakevideo's. "We rapporteren dit soort berichten zoveel mogelijk, maar merken dat het allemaal langer online blijft staan dan we zouden willen", zegt de partijwoordvoerder.
Deepfakevideo van premier De Wever belooft je snel rijk te maken, maar het is oplichting
Nele Baeyens
Gepubliceerd:
In het kort
Op Facebook en X gaan momenteel advertenties rond waarin premier Bart De Wever (N-VA) allerlei investeringsprojecten en beleggersplatformen aanprijst. Via deze platformen zou je snel rijk kunnen worden.
Maar? Deze advertenties zijn allemaal nep en promoten valse beleggersplatformen waarmee je geen geld kan verdienen. Bekende Vlamingen en politici worden hier geregeld voor misbruikt.
De laatste jaren circuleren er op sociale media voortdurend valse advertenties met bekende Vlamingen en politici om valse beleggingsplatformen te promoten. Ook afbeeldingen van premier De Wever werden in het verleden al gebruikt voor dit soort oplichting. Nu gaan opnieuw nepadvertenties rond en ook een erg realistisch ogende deepfakevideo.
Deepfakes
Zo doet een deepfakevideo de ronde van hem en Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA). In onderstaande video lijkt het alsof De Wever bij Diependaele (N-VA) polst of hij al in zijn 'project' gestapt is.
Diependaele antwoordt dat hij zich ingeschreven heeft en dat iemand hem verteld heeft dat hij tot 14.000 euro per maand kan verdienen. De Wever bevestigt dit en legt op het einde uit dat iedereen kan starten met beleggen door 250 euro te storten. Hij benadrukt dat de plaatsen voor dit 'investeringsproject' beperkt zijn om mensen sneller te laten storten.
Zo verloopt het valse gesprek tussen De Wever en Diependaele
Een deepfake gebruikt bestaande beelden die vervolgens bewerkt worden met artificiële intelligentie. Wanneer we een schermafbeelding van de video opzoeken via Google komen we ook hier uit op een bestaande video. De originele video (hieronder) werd vorig jaar door N-VA gepost voor de Vlaamse feestdag. De oplichters hebben de audio van de video en de tekst op het scherm aangepast.
Dit soort video's, gemaakt met AI, worden steeds realistischer. Meestal kun je ze herkennen aan het feit dat de mondbewegingen niet overeenkomen met wat iemand zegt. Maar in deze video lijken de mondbewegingen wel overeen te komen. Ook het stemgeluid lijkt sterk op dat van De Wever.
Er gaat nog een nepvideo van De Wever rond, die minder realistisch is. Hier komen de mondbewegingen niet altijd overeen met wat De Wever zegt en ook zijn stem lijkt minder op die van de premier. De oplichters doen wel steeds meer moeite om je te overtuigen. Ze benadrukken in deze video dat het zeker geen piramidespel is en dat alles 100 procent legaal en ethisch verloopt.
Deze minder realistische video met De Wever doet nog steeds de ronde
Dit is uiteraard niet het geval. Eind vorig jaar onthulde een ethische hacker dat een Russisch netwerk achter deze advertenties zit en dat ze een wereldwijde omzet hebben van zo'n 110 miljoen dollar per jaar. België staat op de derde plaats van aantal mensen dat slachtoffer wordt van dergelijke video's.
Philippe Kerckaert, partijwoordvoerder van N-VA, laat weten aan VRT NWS dat ze op de hoogte zijn van dit soort advertenties. "Hoe prominenter de politicus, hoe meer voorbeelden van desinformatie en phishing er te vinden zijn, vooral op Facebook en X. De laatste weken zien we opnieuw meerdere varianten opduiken. We rapporteren zoveel mogelijk, maar merken dat het allemaal langer online blijft staan dan we zouden willen."
Hoe werkt de oplichting met nepadvertenties?
De nepadvertenties met bekende Vlamingen in de hoofdrol lijken sterk op bekende krantenartikels of nieuwswebsites. Maar het zijn geen echte artikels. Ze promoten vaak een bepaalde investering, met de belofte op gigantische winsten. Klik je op zo'n advertentie, dan kom je op een website waar sprake is van een "groot geheim". Als je daar meer over wil weten, kan je je contactgegevens achterlaten.
Vaak word je al na een paar minuten gebeld. Je wordt aangespoord om geld te investeren in digitale munten. Doorgaans gaat het om een startbedrag van zo'n 250 euro. Verder hoef je niets te doen, want "artificiële intelligentie zal voor jou beleggen". Eerst denk je dat het verhaal klopt, want op de website zie je het geïnvesteerde bedrag groeien. Je wordt aangemoedigd om nog meer te investeren. Maar het is een leugen: je krijgt het geld nooit meer terug.
Vals artikel van Le Soir
Op X gaat dan weer een afbeelding van een nagemaakt artikel van de krant Le Soir rond. In de titel staat dat de Belgische Centrale Bank De Wever aanklaagt voor uitspraken die hij zou gedaan hebben over hoe je snel rijk kan worden.
Wie op de afbeelding klikt, komt terecht op het bewuste artikel . Daarin staat een uitgeschreven interview tussen De Wever en VRT NWS-journalist Michaël Van Droogenbroeck over een bepaald beleggersplatform waarmee je snel rijk zou kunnen worden.
In de artikels staat ook een link naar het desbetreffende platform. Het artikel moedigt aan je daar snel aan te melden, omdat de link zo weer kan verdwijnen. Voor alle duidelijkheid, dit artikel van Le Soir is nep.
Als we op de link uit het artikel klikken, komen we uit op een beleggersplatform waar je je gegevens moet achterlaten. Die werkwijze kennen we van eerdere pogingen tot oplichting. Wie zijn of haar gegevens achterlaat, krijgt al snel telefoon om geld te investeren in beleggingen die nooit in jouw naam zullen gebeuren. Wie meegaat in het verhaal, kan duizenden euro’s verliezen.
Ook presentatrices en actrices Nathalie Meskens en Julie Van den Steen worden de laatste weken misbruikt voor dit soort oplichting.
Hoe kan je zo'n nepadvertentie herkennen?
De Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) geeft tips om fraude met deepfakevideo's te herkennen.
Kijk naar het webadres of de URL van het artikel in de adresbalk. Komt dit overeen met het medium dat zogezegd het artikel verspreidt?
Als een artikel echt schokkend nieuws heeft, valt het makkelijk terug te vinden op de originele website. Surf zelf naar de website, zonder door te klikken op links in het artikel.
Nepartikels zijn vaak vertaald met een vertaalmachine of geschreven door AI. De tekst is dan ook vaak onnatuurlijk en bevat schrijffouten.
Luister bij video’s goed naar de stemmen. De stem van Erik Van Looy klinkt eerst geloofwaardig, maar kan dan een Nederlands accent krijgen.
Let op de lippen. Als er gewoon ander geluid over een video is gelegd, komen de mondbewegingen niet overeen met het geluid. In deepfakes zijn de lippen wel bewerkt om overeen te komen met het geluid. Dan is de mond vaak een stuk minder scherp in beeld dan de rest van het gezicht.
Conclusie
De laatste weken is premier Bart De Wever (N-VA) opnieuw slachtoffer van nepadvertenties die valse beleggersplatformen promoten.
Er circuleren valse artikels van de krant Le Soir en ook deepfakevideo's van de premier waarin hij deze platformen zou promoten. De premier liet weten dat hij hiervan op de hoogte is en deze video's zoveel mogelijk rapporteert.
We beschouwen deze video's en artikels dan ook als 'onwaar'.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-dChecking Standards Network (EFCSN ).
