CD&V wil ivf terugbetalen tot 47 jaar, maar expert waarschuwt voor risico's van zwangerschap op latere leeftijd

Het aantal geboortes in België daalt jaar na jaar, en vrouwen worden steeds later moeder. Mensen die kinderen willen, stellen die wens steeds langer uit. En wie lang wacht, krijgt doorgaans minder of helemaal geen kinderen, zo blijkt uit onderzoek. 

"Daarom moet de medische vruchtbaarheidszorg toegankelijker", vindt CD&V-fractieleider in de Kamer Nawal Farih. "De politiek moet zich aanpassen aan de realiteit. We willen zuurstof creëren om gezinnen de kans te geven om hun kinderwens ook op latere leeftijd te vervullen, op het moment dat ze daar effectief klaar voor zijn."

Ze dient daarom een wetsvoorstel in met daarin 3 concrete maatregelen. 

Allereerst wil Farih dat het onderzoek waarmee de beschikbare eicelvoorraad wordt gemeten, wordt terugbetaald voor vrouwen tussen 30 en 37 jaar. Zo kunnen ze te weten komen of ze haast moeten maken om hun kinderwens te realiseren. Hetzelfde geldt voor onderzoek naar de vruchtbaarheid van zaadcellen bij mannen. 

"Door vrouwen de kans te geven om hen met een bloedtest inzicht te geven in hun eicelvoorraad, kunnen ze een beter geïnformeerde keuze maken. Indien nodig kunnen ze dan kiezen voor social freezing (het laten invriezen van eicellen om niet-medische redenen, vaak omwille van een latere kinderwens).

Farih doelt op de AMH-test (Anti-Muller Hormoon), die aangeeft hoeveel potentiële eicellen een vrouw nog heeft. "Vandaag is die test inderdaad nog niet terugbetaald", zegt Sharon Lie Fong, professor fertiliteit aan de KU Leuven.

"Deze test zegt helaas niets over de kans op zwangerschap, maar laat alleen zien hoeveel eicellen we kunnen verwachten als we er gaan invriezen."

"Het wetsvoorstel van mevrouw Farih is een goed voorstel om vrouwen met een zwangerschapswens wat meer ruimte en tijd geven. Maar we mogen hen ook geen valse hoop geven als die eicellen eenmaal zijn ingevroren. De biologische klok laat zich niet dicteren."

Daarnaast zouden vrouwen tussen 35 en 37 hun eicellen volgens Farih goedkoper moeten kunnen laten invriezen voor later gebruik. De kosten om eicellen in te vriezen lopen momenteel op tot duizenden euro's. Terugbetaling kan enkel voor vrouwen die eerder een kankerbehandeling ondergingen en vrouwen met endometriose.

"Volgens Amerikaanse wetenschappelijke studies is de leeftijd van 35 tot 37 jaar een goede leeftijdscategorie, als we willen gaan voor hoge kostenefficiëntie", zegt Farih. "Vrouwen maken op dit moment in hun leven vaak heel bewuste keuzes voor gezinsplanning. En ze kunnen zo hun eicellen laten invriezen voor ze 38 jaar zijn, wanneer de vruchtbaarheid sterk daalt." 

Professor Lie Fong nuanceert. "In België hebben we nog geen cijfers over kosteneffectiviteit. Maar we zien dat in ons land weinig vrouwen hun ingevroren eicellen effectief komen gebruiken."

"Medisch gezien is het hoe dan ook verstandiger om eicellen in te vriezen wanneer je jonger bent dan 35. Al bevinden vrouwen zich dan natuurlijk in een fase waarin ze nog meer kans maken op een natuurlijke bevruchting, waardoor ze de eicellen niet zullen gebruiken."

"Vanaf 35 weten we dat de kansen op zwangerschap minder goed zijn als we eicellen invriezen. En ook spontaan zwanger worden, wordt lastiger."

Tot slot wil Farih dat Ivf-behandelingen worden terugbetaald tot 47 jaar. Tenminste als er gebruik wordt gemaakt van eerder ingevroren eicellen. Vandaag is ivf al toegelaten tot die leeftijd, maar er worden slechts 6 behandelingsrondes terugbetaald tot en met 42 jaar. 

Want ook aan ivf-behandelingen hangt een stevig prijskaartje. "Als vrouwen dat nu zelf moeten betalen, moeten ze in ons fertiliteitscentrum gemiddeld rekenen op een bedrag dat schommelt rond de 3.000 euro", zegt professor Lie Fong. "Dat bedrag is afhankelijk van het aantal eicellen dat we inplanten."

Door terugbetaling uit te breiden, wil Farih deze procedure toegankelijker maken. "Vrouwen moeten meer ruimte en tijd krijgen, als ze ervoor kiezen om kwaliteitsvolle eicellen in te vriezen", zegt Farih. "De leeftijd van het lichaam bepaalt niet alleen de slaagkansen op zwangerschap, ook de leeftijd van de eicellen is een belangrijke factor. Hoe vroeger ingevroren, hoe beter."

"Ook hier moeten we de verwachtingen wel realistisch houden", zegt professor Lie Fong. "Het kan de kansen op zwangerschap vergroten wanneer een vrouw van 47 eicellen gebruikt die ze enkele jaren eerder al heeft laten invriezen. Maar we moeten ook stilstaan bij de extra risico's die verbonden zijn aan een zwangerschap op latere leeftijd. Een ivf-zwangerschap is ook altijd al wat risicovoller dan een spontane zwangerschap."