De grote stroomstoring in Spanje en Portugal heeft aan minstens 4 mensen het leven gekost, zij het onrechtstreeks. Volgens sommige Spaanse media is er ook sprake van een 5e dode, in een ziekenhuis in Valencia. Maar het ziekenhuis ontkent dat. De oorzaak van de storing is nog altijd niet duidelijk. Intussen is er zowel in Spanje als in Portugal weer zo goed als overal elektriciteit.
Minstens 4 doden na stroomstoring in Spanje en Portugal, oorzaak nog altijd niet bekend
De Spaanse autoriteiten tasten nog altijd in het duister naar de oorzaak van de grote stroomonderbreking, waardoor gisteren in de namiddag zowat heel Spanje en Portugal zonder elektriciteit zaten. Ook delen van Zuid-Frankrijk ondervonden problemen, maar daar werd de stroomtoevoer snel hersteld.
Een aantal oorzaken worden op basis van voorlopig onderzoek wel uitgesloten. Zo stelt de Spaanse stroomnetbeheerder Red Eléctrica (REE) dat voorlopig onderzoek niet in de richting van een cyberaanval wijst. Ook een menselijke fout wordt uitgesloten. Ook de Portugese overheid sluit een cyberaanval uit.
De Spaanse weerdienst AEMET laat dan weer weten dat er gisteren "geen ongebruikelijke meteorologische of atmosferische verschijnselen" zijn waargenomen. "Er waren ook geen plotselinge temperatuurschommelingen bij ons netwerk van weerstations." Gisteren werd dat als mogelijke oorzaak gegeven. Door extreme temperatuurverschillen zouden abnormale schommelingen zijn ontstaan in hoogspanningskabels. Maar de Spaanse weerdienst sluit dat nu kennelijk uit.
Wat dan wel de oorzaak is, wordt nog onderzocht. Wel duidelijk is dat de stroomstoring in het zuidwesten van Spanje is begonnen, in de regio Extremadura. In die regio heeft REE een groot verlies van capaciteit aan zonne-energie waargenomen. Maar wat dat verlies heeft veroorzaakt, is nog niet duidelijk. Het is ook niet zeker dat die terugval zelf de oorzaak is van de hele storing, of het gevolg is van een ander probleem. De Spaanse netbeheerder maakt namelijk gewag van enkele "incidenten" kort voor de terugval aan zonne-energie.
Crisisberaad
Eerder bestempelde de Spaanse overheid de stroomonderbreking als "moeilijk te verklaren" en "heel vreemd". Deskundigen van verschillende ministeries konden na urenlang onderzoek geen oorzaak aanwijzen.
Vanmorgen vond in Spanje crisisberaad plaats, waar naast premier Pedro Sánchez ook koning Felipe aanwezig was. "Je voelt dat het belangrijk is dat er heel snel een antwoord komt. Dat verwachten de Spanjaarden althans", zegt correspondent Sven Tuytens in Madrid.
Sánchez maakte na afloop van het crisisberaad ook duidelijk dat hij snel meer antwoorden verwacht van de netbeheerder. Hij kondigde ook de oprichting van een onderzoekscommissie aan, die "in de komende uren of dagen" al voorlopige resultaten zou kunnen voorleggen. Opvallend: de premier sluit een cyberaanval nog niet volledig uit.
In Madrid kwam de elektriciteit vannacht geleidelijk aan terug, tot groot jolijt van de inwoners:
Volgens Tuytens is er nog veel onzekerheid bij de Spaanse bevolking, zeker over de oorzaak van de stroomonderbreking. "Daarover hoor je nu al wat gemor: waarom weten wij nog niks?"
Dat de storing zo lang duurde, komt volgens Tuytens deels doordat Spanje en Portugal de zwakke schakels zouden zijn in het Europese elektriciteitsnet. "In het verleden is wel al eens gezegd dat de situatie fragiel was. De aansluiting van beide landen op het Europese netwerk zou heel instabiel zijn, waardoor problemen moeilijk opgelost raken. Dat hebben we wel gemerkt: de aansluiting moest gisteren echt stapsgewijs gaan."
Ook de Europese Commissie gaat de zaak onderzoeken, om de "juiste lessen" te trekken uit wat er gebeurd is en indien nodig "maatregelen te nemen om dergelijke situaties in de toekomst te vermijden". In afwachting van een officiële mededeling van de Spaanse autoriteiten wil de Commissie niet speculeren over de mogelijke oorzaken.
Zeker 4 doden
De stroomstoring heeft gisteren aan zeker 4 mensen het leven gekost, zij het onrechtstreeks. Dat melden Spaanse media. In de provincie Ourense (in Galicië) stierven 3 mensen van hetzelfde gezin door een CO-vergiftiging, vermoedelijk als gevolg van een slecht werkende generator. En in Madrid is een man gestorven door een brand die veroorzaakt werd door het gebruik van een kaars.
Volgens sommige Spaanse media is er ook sprake van een vijfde dode, in een ziekenhuis in Valencia. Een 46-jarige vrouw die zuurstof kreeg toegediend, zou gestorven zijn toen de machine stilviel als gevolg van de stroomuitval. Maar de gezondheidsdienst van Valencia ontkent dat nu.
Volledig hersteld
Intussen is er in zowel Spanje als Portugal weer zo goed als overal elektriciteit. Tegen middernacht was ongeveer de helft van Spanje weer aangesloten, intussen is dat zo goed als 100 procent, laat REE weten.
Spaanse scholen openen vandaag daarom opnieuw de deuren, maar leerkrachten zijn niet verplicht om te komen. Premier Sánchez zei gisteravond tijdens een persconferentie dat ouders die naar hun werk moeten, op die manier hun kinderen naar school kunnen brengen.
Het treinverkeer daarentegen is nog niet volledig hersteld. Werknemers wordt dan ook aangeraden om indien mogelijk thuis te werken.
In Portugal kwam de stroom gisteravond geleidelijk weer terug. Netbeheerder REN meldt intussen dat 100 procent van het netwerk perfect gestabiliseerd is.
Door de stroomtekorten was de Spaanse regering vannacht wel wat bezorgd over mogelijke plunderingen of onveiligheid, zegt Tuytens. "Er waren veel politiepatrouilles op straat en zelfs helikopters die de straten verlichtten, vooral in buurten waar nog geen stroom was. Het is natuurlijk een vreemd fenomeen om in een miljoenenstad straten te hebben die helemaal donker zijn."
