Strafpleiter Walter Damen: "Niemand is gebaat bij een oorlog tussen rechterlijke en uitvoerende macht"

Het begon vorige week met een open brief van jonge magistraten die twijfel uitten over hun beroepskeuze in het kader van recente pensioenhervormingen en jaren van onderfinanciering. Ondertussen laat de onvrede van justitie zich op verschillende manieren voelen.

Zo kondigde het Brusselse parket aan dat het niet meer deelneemt aan de zittingen voor de strafuitvoeringsrechtbank, met alle gevolgen van dien. In plaats daarvan zal het zich richten op "zaken van corruptie bij de overheid" en de "verduistering van publieke middelen".

Is met deze recente beslissing van het parket van Brussel de jacht op politici geopend?

Dat is volgens strafrechtadvocaat Walter Damen de vraag. "Ofwel is dit al langer een prioriteit die bijvoorbeeld is afgesproken in het College van procureurs-generaal, waar men soms richtlijnen uitzet van wat bestreden moet worden. Ofwel is dit een antwoord op het feit dat men nu aan de pensioenen en alle mogelijke middelen van justitie wil zitten", zegt hij in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.

"Aan 1 ding kan je niet onderuit: justitie wordt al jaren ondergefinancierd", zegt Damen. "Als er dan ergens iets fout loopt, is het meestal de fout van de magistratuur." Overvolle gevangenissen en steeds meer werk voor rechters zonder geschikte kaders zijn maar enkele voorbeelden. "Zo kom je in een vicieuze cirkel terecht. Justitie wordt zodanig ondergefinancierd dat het niet anders kan dan leiden tot fouten of bepaalde gebeurtenissen die niet goed zijn voor onze maatschappij."

"Magistraten die in beschimmelde bureaus moeten zitten, die zelf hun papier moeten meenemen, of zelfs schrijfgerief moeten meebrengen… Het is onophoudelijk wel iets en dat weegt door."

"Als je ziet dat er voor defensie makkelijk 4 miljard zou kunnen gevonden worden, vind ik wel dat men zich terecht de vraag stelt hoe het komt dat er voor justitie nooit de nodige middelen gevonden zijn."

Er mogen wel vragen gesteld worden. "Er zijn honderden miljoenen voor de digitalisatie van justitie uitgetrokken, maar dat loopt niet goed. Als ze dat willen onderzoeken, heeft men daar eventueel gelijk in", zegt Damen. "Als er zoveel extra miljoenen naar justitie gaat, waar is dat dan terechtgekomen?"

Maar wat het geenszins mag worden, is een machtsspel. "Als het de bedoeling is om op die manier de politiek te raken zonder aanwijzingen, dan is dat fout. De macht die men heeft, mag niet misbruikt worden."

"Je voelt goed aan dat het zo niet verder kan", besluit Damen. Het protest breidt zich uit. "Dit is niet gezond voor een democratie en een rechtstaat. Als men op die manier tegenover elkaar staat, is dat naar de bevolking toe een heel slecht signaal."

"Ik hoop dat we niet in een oorlog tussen de rechterlijke en uitvoerende macht, want daar is niemand mee gebaat."

Damen roept op om het niet zo ver te laten komen. Het betekent een ramp voor zowel het vertrouwen in de politiek als in justitie. "Als justitie goed functioneert, hebben mensen vertrouwen in politiek en in hun staat. Dat is altijd zo geweest: als iemand iets verkeerds doet, dan wordt die op een terechte manier bestraft en wordt het slachtoffer op een terechte manier voortgeholpen. Als die 2 toonaangevende instanties ruziemaken en elkaar beschuldigen van wanbeleid, is dat voor niemand goed."

"Het is net de magistratuur die evenwicht in de maatschappij moet kunnen bieden en die de politiek moet kunnen controleren. Men mag zich niet laten vergalopperen tot dit soort zaken waarbij ze zichzelf eventueel ook in een slecht daglicht kunnen plaatsen."

"De bevolking mag hier niet onder lijden", besluit Damen. "Dat is zowel de taak van de politiek als van de magistratuur."