Alleen jonge mannen met migratieachtergrond verdronken in zee afgelopen zomers: kustreddingsdienst wil met campagnes waarschuwen voor gevaren

"Ga nooit zwemmen als er geen redders staan", waarschuwt gouverneur Carl Decaluwé van West-Vlaanderen al jaren. "Want de zee is geen zwembad: ze kan gevaarlijk zijn." Dat dat geen vals alarm is, blijkt uit de statistieken die de intercommunale kustreddingsdienst van West-Vlaanderen IKWV bijhoudt.

De afgelopen 4 jaar zijn er 8 jongens en mannen verdronken in zee. Vorige zomer 3: een van hen kwam zelfs in een bewaakte zone in Oostende in de problemen, de redders hebben hem niet kunnen redden.

De andere 7 zijn de afgelopen jaren verdronken in een onbewaakte zone, waar geen redders staan. In de zomer van 2024 is een jongen gestorven in Oostende en een man in Blankenberge. In 2023 een jongen van 16 in Bredene en een jongeman van 20 in Oostende. In 2022 zijn 2 Poolse mannen verdronken tussen Blankenberge en Zeebrugge en in 2021 een jongen van 16 in Oostende.

"Alle dodelijke slachtoffers waren jonge mannen met een migratieachtergrond, die een andere taal spreken en die niet of amper kunnen zwemmen", stelt directeur van IKWV An Beun vast. Ook bij niet-dodelijke incidenten - vorige zomer moesten de redders een 100-tal keer tussenkomen voor baders - blijken het vaak die jongeren te zijn die in de problemen komen in zee. 

Dat stelt ook Tom Cocle vast, al meer dan 25 jaar hoofdredder in Blankenberge. "Het is zeker niet altijd onwil, vaak is het gewoon onwetendheid. Ze begrijpen de taal niet, kunnen dus de instructies niet lezen en zwemmen soms buiten de bewaakte zones of na de werkuren van de redders. Wij zien nu zelfs heel vaak mensen die gaan zwemmen met al hun kleren en schoenen nog aan, maar dan ben je onderhevig aan stromingen, dat is echt gevaarlijk."

Ook gouverneur Carl Decaluwé toont begrip voor de jongeren: "Ze komen meestal met de trein en lopen recht naar het strand. Ze kunnen vaak minder goed of niet zwemmen, hebben niet de kans gekregen om het te leren. En dat durven ze misschien niet toegeven: onder de groepsdruk gaan ze toch in zee. Want die ziet er rustig uit, maar ze houden geen rekening met getijden, zandbanken of onderstromingen. Als ze dan plots geen grond meer onder de voeten voelen, gaan ze kopje-onder en kunnen ze serieus in de problemen komen." 

"We moeten die jongeren uitleggen dat ze niet naar Plopsaland gaan of naar een zwembad aan het strand, maar naar zee. En dat daar gevaren aan verbonden zijn", duidt Tom Cocle. Maar net dat uitleggen en sensibiliseren, blijkt enorm moeilijk. 

"Die doelgroep bereiken, is misschien wel de moeilijkste uitdaging waar we dit badseizoen voor staan", klinkt het bij An Beun van IKWV, naar aanleiding van de start van het badseizoen. Vanaf morgen staan de eerste redders in Knokke-Heist. 

"Enerzijds is er de taalbarrière: met campagnes op de Vlaamse radio en televisie, bereiken we hen niet. We hebben natuurlijk wel de sociale media, maar iedereen gebruikt een ander kanaal. We zouden nu belangrijke influencers willen motiveren om ons te helpen, om onze boodschap wijd te verspreiden."

IKWV werkt aan communicatie- en sensibiliseringscampagnes samen met de provincie, de kustgemeenten en nog andere partners, om voor de grote vakantie te lanceren. Belangrijke partner is verzekeringsgroep Axa, de hoofdsponsor van de kustreddingsdienst. "We bekijken hoe Axa bewustwordingscampagnes kan doen in het Brusselse zelf, om de jongeren op school bewust te maken van de gevaren van de zee", aldus gouverneur Decaluwé.

"Axa werkt ook samen met een organisatie die in gesprek gaat met Brusselse jongeren over breed maatschappelijke thema's", weet An Beun. "Ze bereiden die jongeren voor op een goed leven in de maatschappij. De uitleg over de gevaren van de zee en hoe ze op een veilige manier naar het strand kunnen komen, zou zeker ook een meerwaarde zijn."

De jongeren op de trein van Brussel naar de kust tips meegeven, zou ook een oplossing kunnen zijn. Maar de samenwerking met de NMBS loopt moeizaam.