Lenny Peeters’ tweede roman gaat over een man met wanen en een zus die hem ondanks alles niet in de steek laat. Johan Verbeke blikt terug op meer dan 35 jaar in de hoogste kringen van de diplomatie. Mensenrechtenadvocaat Philippe Sands pluist de duistere band uit tussen de Chileense dictator Pinochet en een nazi-kopstuk. Maar kijk, ook in woelige tijden heeft de mens nood aan een portie frivoliteit, vindt filosoof Peter Venmans. En één van de opmerkelijkste romans van Iris Murdoch verschijnt opnieuw in het Nederlands. Dit zijn de 5 boeken die VRT NWS deze week tipt.
Roman over waan en werkelijkheid, blik in de coulissen van de topdiplomatie en een pleidooi voor meer frivoliteit: dit zijn de 5 boeken van de week
Acht jaar na haar bekroonde debuut 'Dochter' brengt Lenny Peeters opnieuw een beklemmende roman uit. In 'Schilfers' (uitgeverij Prometheus) staat de complexe relatie tussen een broer en zus centraal.
Peeters vertelt het bizarre verhaal van Felix, een man die stemmen hoort na een traumatische gebeurtenis in zijn jeugd, en zijn zus Louise die een psychische stoornis heeft. "Ik wou zien wat het geeft, die twee personages tegenover elkaar", vertelt Peeters op Klara.
Bij het voorbereiden van deze roman voerde Peeters grondig onderzoek naar de fragiliteit van de menselijke geest en naar psychoses in het bijzonder. Ze ging in gesprek met psychiaters en werkte zelfs met rollenspellen om de ervaringen van haar personages zo realistisch mogelijk neer te zetten.
Peeters' rijke en duistere verbeelding zorgt voor een indringend verhaal dat de lezer confronteert met psychische aandoeningen en de destructieve kracht van familierelaties. "Kinderen kunnen heel wreed zijn, met dieren, met elkaar. Maar bij Louise gaat het dan veel verder", verklaart Peeters op Klara.
De titel verwijst naar de schilfers en kloven op de handen van Felix, veroorzaakt door het obsessief wassen van zijn handen waarmee hij de herinnering aan een ingrijpende gebeurtenis wil wegspoelen.
In 'Logboek van een topdiplomaat' (Acco uitgeverij) deelt Johan Verbeke zijn ervaringen en inzichten na 35 jaar diplomatieke dienst. Een lange carrière waarop hij tevreden terugkijkt.
Het boek biedt een blik achter de schermen van internationale conflicten, waarbij Verbeke zijn pragmatische aanpak verdedigt. "Diplomatie is geen zoektocht naar perfecte oplossingen, maar naar haalbare compromissen en eenvoudige maatregelen", vertelt hij op Radio 1. In de praktijk gaat het vaak om kleine, maar belangrijke stappen vooruit.
De huidige geopolitieke spanningen ziet hij als bijzonder uitdagend. "Dat is het perverse van de diplomatie: hoe slechter het met de wereld gaat, hoe interessanter ons beroep eigenlijk wordt."
Ook de complexe kwesties rondom Israël en Palestina of Rusland en Oekraïne komen aan bod: "Diplomatie is praten met je vijanden. En we moeten blijven praten".
'Logboek van een topdiplomaat' is geen droge opsomming van feiten, maar een reflectie over de ethische en menselijke kant van het vak. De ervaren Verbeke biedt waardevolle inzichten in hoe diplomaten de wereld proberen te verbeteren, zelfs in de moeilijkste situaties.
In 'De verdwijningen van Londres 38' (uitgeverij Unieboek/Het spectrum) duikt de wereldwijd gerenommeerde mensenrechtenadvocaat en hoogleraar internationaal recht Philippe Sands in het duistere verleden van de Chileense dictator Augusto Pinochet en nazi-officier Walther Rauff.
Rauff, bedenker van de mobiele gaskamers, vlucht na de oorlog via 'de rattenlijn' naar Chili waar Pinochet de plak zwaait. De generaal, aan de macht gekomen na een militaire staatsgreep, installeert er tussen 1973 en 1990 een bloedige dictatuur waarin duizenden tegenstanders worden omgebracht, gefolterd of verdwijnen. Rauff zou daarbij betrokken zijn geweest.
Philippe Sands reconstrueert niet alleen hun verhalen, maar zoomt ook in op de historische arrestatie van Pinochet in Londen in 1998. Hij wordt aangehouden voor de martelingen tijdens zijn bewind. Het is een mijlpaal in het internationaal recht: voor het eerst staat de immuniteit van een voormalig staatsleider ter discussie. Maar het zou nooit tot een proces komen en ook Rauff ontsnapt aan een publieke veroordeling.
Als jurist voor Human Rights Watch was Philippe Sands bij de arrestatie betrokken. "Elke wereldleider weet sinds die dag dat als hij internationale misdrijven pleegt, niet meer vrij mag reizen en tot de orde kan worden geroepen. Voor mij is dat een sprankeltje hoop. Het recht zal blijven bestaan", vertelt de auteur in Terzake.
'De verdwijningen van Londres 38' – de titel verwijst naar het adres waar de folteringen plaatsvonden - ziet hij als een wake-upcall in tijden waar internationaal recht onder druk staat.
Bekijk: Terzake interviewde mensenrechtenadvocaat Philippe Sands
Wanneer crisissen zich opstapelen en ernst de boventoon voert, vindt filosoof Peter Venmans dat er ook plaats moet zijn voor frivoliteit. In zijn essay 'Frivoliteit. Waarom we niet altijd ernstig kunnen zijn' (uitgeverij Atlas Contact) houdt hij een pleidooi voor een speelse houding in het leven.
Venmans omschrijft frivoliteit als 'vrolijke onnadenkendheid, gedachteloos plezier'. Het gaat om kleine details die het leven kleuren, zonder dat ze een concreet doel of nut dienen. In een wereld waarin alles meetbaar en productief moet zijn, is frivoliteit een vorm van verzet. Het gaat in tegen het nutsdenken van vandaag, alsof alles iets moet opleveren.
Hiermee gaat Venmans in tegen Socrates die beweerde dat het leven alleen waard was geleefd te worden als je ernstig bent. Maar soms kan wat gedachteloosheid geen kwaad. "Je kunt de ernst van het leven niet vermijden, je moet ervan bewust zijn, maar toch ook de dingen doen waar je door gepassioneerd bent", licht Venmans toe op Radio 1. Tegelijk wijst hij erop dat niet al het gedachteloos genot positief is, denk maar aan het scrollen op sociale media.
Zijn essay is - in deze ernstige tijden - vooral een uitnodiging om het leven opnieuw wat te kruiden: met humor, lichtheid, dans, kunst …
Liefde en macht zijn terugkerende thema's in de romans van de Iers-Britse Iris Murdoch (1919-1999). Zo ook in 'Het Italiaanse meisje' uit 1964, dat nu opnieuw verschijnt bij uitgeverij Cosimo.
Het verhaal gaat over Edmund die met zijn familie heeft gebroken. Voor de begrafenis van zijn moeder, die hij haatte, keert hij terug naar het noorden van Engeland, met het voornemen na de plechtigheid de eerstvolgende trein terug te nemen. Maar ter plekke botst hij na zovele jaren op zijn drankzuchtige broer Otto, diens vrouw Isabel en hun 16-jarige dochter Flora.
Al snel raakt hij verstrikt in een web van oude spanningen en nieuwe geheimen. En er is de bediende Maria, het Italiaanse meisje uit de titel. Wat is haar rol in de duistere dynamiek van deze familie?
Volgens Christophe Vekeman is 'Het Italiaans meisje' een ontzettend mooi geschreven boek, met kenmerken van een gothic novel: "een zwart-romantisch verhaal waarvan elke pagina naar seks geurt, en naar wanhopige liefde in een grillige, groteske sfeer van perversiteit, duistere intimiteiten en ondoorgrondelijkheid," vertelt hij op Klara.
De krant The Times rekent Murdoch tot de 50 beste Britse schrijvers. Ze viel meermaals in de prijzen en haar leven werd verfilmd in 'Iris' met Kate Winslet en Judi Dench als de jonge en oudere Murdoch.
