In Canada zijn er vandaag vervroegde parlementsverkiezingen. De strijd om het premierschap gaat tussen de liberale partij van Mark Carney en de conservatieve partij onder leiding van Pierre Poilievre.
Liberale bankier of conservatieve oppositieleider als premier? Canadezen trekken vandaag naar de stembus
Nanouk Lemmerling
Gepubliceerd:
Hoe werken de Canadese verkiezingen?
In Canada stemmen de mensen vandaag voor het parlement en niet rechtstreeks voor de premier.
Canadezen kiezen in hun eigen kiesdistrict één parlementslid. In elk district wint de kandidaat met de meeste stemmen (first-past-the-post-systeem).
De partij die de meeste zetels haalt mag de regering vormen. De leider van die partij wordt dan eerste minister (premier).
Er staat veel op het spel bij deze verkiezingen. De nieuwe premier zal het hoofd moeten bieden aan een van de grootste crisissen in de Canadese geschiedenis.
Na de politieke crisis eerder dit jaar, die leidde tot het aftreden van premier Trudeau, verergerde de situatie door de terugkeer van Trump als Amerikaans president.
De VS zijn al jaren Canada's belangrijkste handelspartner en bondgenoot. Trump kondigde zware douanerechten aan voor staal, aluminium en auto's. Bovendien herhaalde hij meerdere keren dat hij van Canada de 51e Amerikaanse staat wil maken.
De campagne verliep in gespannen sfeer. Zaterdag werd Vancouver opgeschrikt door een aanslag, waarbij een Canadese man met psychische problemen inreed op toeschouwers tijdens een Filipijns straatfestival. Daarbij kwamen elf mensen om het leven en raakten tientallen anderen gewond.
Mark Carney versus Pierre Poilievre
De strijd gaat vooral tussen de liberale partij van premier Mark Carney en de Conservatieve partij van Pierre Poilievre. De twee kandidaten zijn elkaars tegenpolen.
Mark Carney nam vorige maand de fakkel over van Justin Trudeau als premier van Canada. De 60-jarige liberaal is geboren in de Northwest Territories, nabij het noordpoolgebied. Hij studeerde af aan zowel de Harvard Universiteit in de VS als Oxford in Engeland.
Carney heeft geen uitgesproken politiek verleden en bevond zich meer in economische kringen. Hij stond aan het hoofd van de Bank van Canada tijdens de financiële crisis van 2008-2009. Later stond hij ook aan het hoofd bij de Bank van England in de nasleep van de brexitstemming in 2016. Hij is dit jaar leider van de liberale partij geworden.
Gekend als anti-Trumpist, zet Carney het afbouwen van de Canadese afhankelijkheid van de VS hoog op zijn verkiezingsagenda. Daarnaast is hij een voorvechter van ecologische duurzaamheid. In 2019 werd hij speciaal VN-gezant voor klimaatverandering.
Carney is marathonloper en vader van vier kinderen.
Tegenover hem staat Pierre Poilievre, leider van de Conservatieve Partij. Met zijn 45 jaar is hij een stuk jonger dan Carney. Poilievre werd geboren in de Canadese stad Calgary en kort na zijn geboorte is hij geadopteerd. In tegenstelling tot Carney is hij wel een doorwinterd politicus. Op zijn 25e was hij al parlementslid en sindsdien bouwde hij snel een politieke carrière uit.
Confrontatiepolitiek en oppositie voeren zijn kernonderdelen van zijn publieke imago. In april werd hij uit de zaal van het parlement gezet omdat hij voormalig premier Trudeau een ‘wacko’ had genoemd.
Poilievre focust deze verkiezingen op belastingsverlagingen. Ook wenst hij zich politiek te distantiëren van de Amerikaanse president Trump. Opmerkelijk is dat hij zichzelf wil uitroepen tot de eerste anti-woke premier van Canada.
Zijn echtgenote, Anaida Poilievre, kwam als kind naar Canada als Venezolaanse vluchteling. Samen hebben ze twee kinderen.
Recordaantal vervroegde stemmers
Een recordaantal van 7,3 miljoen Canadezen ging al vervroegd stemmen bij deze verkiezingen. In Canada, met zijn 41 miljoen inwoners, kunnen bijna 29 miljoen inwoners hun stem uitbrengen.
Canada kent zes tijdszones. De eerste stembureaus openen om 13 uur Belgische tijd. In de loop van de nacht zullen de resultaten van deze verkiezingen normaal bekend zijn.
