Om 11.15 uur is na jaren van minutieuze voorbereiding de 'Earth Explorer Biomass'-satelliet met succes gelanceerd. Ze moet onderzoekers voor het eerst een beeld geven van hoeveel bossen en wouden er wereldwijd zijn, hoe gezond die zijn en hoeveel koolstof er waar ligt opgeslagen in de natuur. De satelliet gebruikt een nieuwe techniek die toelaat om door wolken en door een bladerdek heen te kijken, wat nieuwe inzichten kan geven voor de strijd tegen de klimaatverandering.
'Biomassa-satelliet' gelanceerd om bossen beter in kaart te brengen: "Door wolken en door bladerdek kijken"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De lancering in Frans-Guyana is goed verlopen. De Vega-C-draagraket deed haar werk en de volgers in het missiecentrum bevestigden in de eerste cruciale minuten dat alles volgens plan verliep. Het gaat om een primeur: de Earth Explorer Biomass-satelliet is de eerste die ons betere inzichten kan verschaffen in de staat en de evolutie van de bossen overal op aarde.
Dat is dan weer belangrijk om de koolstofcyclus te begrijpen, en om te weten waar er veel koolstof opgeslagen ligt. Dat is op zijn beurt belangrijk in de strijd tegen de klimaatverandering, want CO2 of koolstofdioxide is het belangrijkste broeikasgas. "We zeggen onze satelliet vaarwel, terwijl voor haar het echte werk begint", zegt projectmanager Michael Fehringer.
Satelliet met 3 grote voordelen
De satelliet, kortweg 'Biomass' genoemd, heeft een speciale radar aan boord, een actieve radar die golven van 70 centimeter uitstuurt naar de aarde. Op basis daarvan worden bossen in kaart gebracht.
De nieuwe techniek heeft een dubbel voordeel. "We kunnen ermee ook doorheen het bladerdek van de bomen kijken. We kunnen dus zien hoeveel bomen en planten er zijn", zegt Jan Verbesselt, die voor de Belgische wetenschapsdienst Belspo mee de ESA-missie opvolgt. De radar zou zelfs tot op de bodem kunnen speuren.
Dankzij het radarsysteem kunnen we door de wolken heen kijken, en ook door het bladerdek van de bossen heen
Jan Verbesselt, Belspo
"En we kunnen er door de wolken of door de nevel mee kijken (waardoor de data minder afhankelijk worden van de seizoenen of een bepaald weertype, wat in tropisch regenwoud wel eens een probleem kan vormen, red.). Dat alles zal heel relevante informatie opleveren."
Door de structuur van een bos in kaart te brengen, en de dikte en hoogte ervan, kan in detail de biomassa in kaart worden gebracht, en dus de massa koolstof die er opgeslagen is. Bijkomend voordeel: wetenschappers kunnen ook een beter zicht krijgen op de meest onherbergzame gebieden. Ze kunnen ook zien hoe gezond bepaalde bossen precies zijn.
Nieuwste instrument voor verkenning aarde
De lancering maakt deel uit van het Earth Explorer-programma van de ESA. Dat is erop gericht om met de nieuwste technologieën de aarde beter te observeren, en de planeet op die manier beter te begrijpen.
Eerder waren onder meer al Cryosat gelanceerd, om het ijs op aarde beter te monitoren, Goce (voor zwaartekrachtvelden), SMOS (bodemvochtigheid op land en zoutgehalte van de zee) en de weersatelliet Aeolus (wind). Die stortte 2 jaar geleden gecontroleerd neer op aarde na het volbrengen van de missie.
Grote 'parasol'
De ontwikkeling en bouw van Biomass werd gecoördineerd door AirbusSpace en de universiteit van Sheffield in het Verenigd Koninkrijk. De verkeersleiders zullen de komende dagen de fase 'lancering en vroege baan' uitvoeren, waarbij ze nauwgezet controleren of alle systemen correct functioneren.
Ook het grote meetsysteem in de ruimte moet worden uitgevouwen. Het geheel (zoals op de foto boven) ziet eruit als een grote parasol op een terras, die verbonden is met de satelliet. Het gaat om een 12 meter brede gaasreflector, ondersteund door een giek van 7,5 meter. Het uitvouwen wordt als "een kritieke fase" omschreven.
Daarna moet ook met succes contact worden gelegd. Op termijn kunnen wetenschappers, onder wie ook Belgische, met de nieuwe data aan de slag.
