Het federale begrotingstekort is nog met 8,5 miljard euro gestegen in vergelijking met vorig jaar. Het bedraagt 4 procent van het bruto binnenlands product, omgerekend 25,5 miljard euro. Uit de berekeningen van de regering blijkt de oorspronkelijke doelstelling om het percentage terug te dringen tot 3 procent tegen 2029 al niet meer haalbaar.
Oorspronkelijke begrotingsdoel regering nu al onhaalbaar: federale tekort loopt op tot 25,5 miljard euro
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
Het was al langer duidelijk dat door de aanslepende regeringsonderhandelingen 2025 een verloren jaar zou zijn om orde op zaken te stellen wat betreft de overheidsfinanciën. De begroting die de regering indiende, bevestigt dat nu zwart-op-wit.
Het tekort van de federale overheid bedraagt dit jaar 4 procent van het bbp - de totale waarde van de Belgische economie - of 25,5 miljard euro.
Het tekort is 8,5 miljard euro groter dan vorig jaar. Een deel daarvan is te verklaren door de extra uitgaven voor defensie, goed voor zo’n 4 miljard euro. Normaal zal de Europese Unie toelaten om die buiten de begrotingsdoelstellingen te houden.
Tot en met juni geldt door de lange formatie nog de zogenoemde voorlopige twaalfden. Dat is een verlenging van de begroting van de vorige regering.
Plannen Arizona nog geen impact
De regering rekent erop dat de cijfers de goede kant uit zullen gaan wanneer hun grote hervormingen echt van kracht zullen zijn.
Enkele maatregelen worden vanaf juli doorgevoerd, een groot deel – zoals bijvoorbeeld de beperking van de werkloosheid in de tijd – vanaf volgend jaar.
In het regeerakkoord had de regering het plan opgevat om het begrotingstekort van de federale overheid onder de 3 procent te krijgen. Uit de schattingen die de regering maakt voor de komende jaren blijkt dat nu al onmogelijk.
In 2029 zou de regering eindigen op een tekort van 3,7 procent van het bbp, omgerekend 26,6 miljard euro. Dat bedrag in euro ligt hoger dan het tekort vandaag omdat de komende jaren ook het bbp toeneemt.
De plannen van de regering-De Wever zullen wel degelijk een groot verschil maken. Zonder de hervormingen - bij ongewijzigd beleid - zou het tekort in 2029 opgelopen zijn tot 6 procent van het bbp of zo’n 43 miljard.
Van "begrotingstekort onder 3 procent" naar "het rotten stoppen"
De Wever heeft zelf na het sluiten van het zogenoemde paasakkoord al aangegeven dat hij zich niet meer vastpint op de 3 procent tekort. Dat was de oorspronkelijk ambitie, zoals neergeschreven in het regeerakkoord.
Eerder dan het verkleinen van het begrotingstekort lijkt het doel nu vooral te zijn om de situatie niet verder te laten verslechteren.
"De maatregelen die wij nemen, zullen het wel structureel gezond maken. Onze hervormingen moeten ertoe leiden dat het rotten stopt en dat je bij ongewijzigd beleid weer omhooggaat. Het nadeel is dat het lang duurt voor we daar rendement van zien", zei hij toen.
Ratingbureau verlaagt vooruitzicht
De toestand van onze overheidsfinanciën baart ook het ratingbureau Standard & Poor's (S&P) zorgen. Ze verlagen de vooruitzichten voor ons land van 'stabiel' naar 'negatief'. Al is dat geen rechtstreekse reactie op de nieuwe cijfers.
De kredietscore voor België blijft op dit moment wel ongewijzigd op 'AA/A-1+', een hoge rating.
De begrotingsplannen van de nieuwe regering "brengen duidelijkheid in het beleid en duiden op een verschuiving in de richting van budgettaire voorzichtigheid", aldus S&P. Het waarschuwt wel voor moeilijkheden zoals "mogelijk maatschappelijk verzet tegen bezuinigingen".
Ratingbureau Moody's verlaagde in oktober al de vooruitzichten voor ons land naar 'negatief'. De ratings die internationale kredietbeoordelaars toekennen, bepalen mee in welke mate een land vlot geld kan lenen op de internationale markten.
"De opmerkingen van het ratingbureau zijn gebaseerd op twijfel dat de regeringsplannen zullen lukken", zei Jean Deboutte, directeur bij het Agentschap van de Schuld, bij persagentschap Belga. "Maar als de plannen uitgevoerd worden, moet dit niet leiden tot een verlaging van de rating."
Binnen enkele weken komt de Europese Commissie met haar oordeel over het meerjarenplan van ons land. De Commissie bepaalt mee hoe ons besparingstraject eruit moet zien. De EU telt de begrotingen van de verschillende overheden in ons land samen en baseert zich dus niet enkel op het federale tekort.
