De Vlaamse Waterweg is veroordeeld voor het slecht beheer van een asbeststort in de Kleiputten in Boom. Ook een aannemer die er werken uitvoerde, is veroordeeld omdat hij te onvoorzichtig was met de kankerverwekkende stof. Ze moeten allebei een boete betalen, het grootste deel met uitstel. De Vlaamse Waterweg zegt zo snel mogelijk te willen saneren.
De Vlaamse Waterweg moet 120.000 euro betalen voor inbreuken op de zorgplicht bij het beheer van een asbeststort in Boom. Dat heeft de rechtbank van eerste aanleg in Antwerpen vrijdag beslist. Zowat 135 burgerlijke partijen krijgen een schadevergoeding.
Schadevergoeding voor toekomstige ziekte
"Er is ook een schadevergoeding gegeven voor toekomstige ziekte", vertelt Leen Schamp van de actiegroep Red onze Kleiputten. "Als er dus iemand in de buurt binnen 20 jaar ziek wordt, kan die opnieuw aanspraak maken op een extra schadevergoeding."
10 jaar geleden legde de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) een urgente saneringsverplichting op aan De Vlaamse Waterweg voor een asbeststort naast de Bosstraat in Boom. Volgens de lokale actiegroep Red Onze Kleiputten liggen er tot op de dag van vandaag verweerd asbest en losse asbestvezels, "open en bloot aan de oppervlakte".
Red Onze Kleiputten diende al in 2020 een klacht in tegen De Vlaamse Waterweg. De buurtbewoners stelden dat er werd nagelaten om hen, alsook de bezoekers van Tomorrowland, te beschermen tegen het asbest. Dat er in 2019 nog werd gegraven in het asbeststort "zonder de nodige veiligheidsmaatregelen", botste op veel onbegrip in Boom.
"Juridische geschillen bemoeilijkten sanering"
De raadkamer zag voldoende aanwijzingen van schuld en verwees De Vlaamse Waterweg later naar de correctionele rechtbank wegens nalatigheid en schuldig verzuim. Meteen daarna ontkende De Vlaamse Waterweg formeel dat er sprake zou zijn van schuldig verzuim of enige vorm van nalatigheid. "Alle mogelijke maatregelen werden door de beheerder getroffen om milieu- of gezondheidsimpact te voorkomen", klonk het.
Volgens De Vlaamse Waterweg hadden de juridische geschillen - en het aanvechten van de omgevingsvergunning door verschillende actiegroepen - de voortgang van de saneringswerken net bemoeilijkt. Een van die geschillen was het al dan niet deponeren van Oosterweelzand in de kleiputten rond Boom. Daar kreeg de provincie Antwerpen uiteindelijk geen toelating voor.
Het asbeststort is vandaag omheind en er geldt een toegangsverbod. Risicovolle zones werden afgedekt met folie, grond en houtschilfers. Moeilijk bereikbare plekken zijn afgewerkt met gespoten zandcement en vezeldoeken. Controles en metingen van bodem en lucht zouden aantonen dat er zich geen risico's voordoen voor de volksgezondheid.
Boete met uitstel, want "middelen kunnen beter besteed worden voor grondige aanpak van de site"
Het openbaar ministerie had initieel een boete van 300.000 euro gevorderd. Van de 120.000 euro die De Vlaamse Waterweg nu moet ophoesten, is er 100.000 euro met uitstel. "Het speelt hierbij een belangrijke rol dat De Vlaamse Waterweg een vennootschap van publiek recht is", aldus de rechtbank. "Bij de betaling van een geldboete worden publieke middelen besteed. De middelen van De Vlaamse Waterweg kunnen beter besteed worden voor een grondige aanpak van de volledige site." De aannemer zelf moet 24.000 euro betalen.
Naast de schadevergoedingen vroegen de burgerlijke partijen aan de rechtbank ook een herstel te bevelen voor het terrein. Die vordering tot sanering werd echter afgewezen, onder meer omdat een herstel dat door de rechtbank zou worden opgelegd "een duurzame oplossing voor de site net moeilijker zou maken". De rechter houdt hier rekening met het feit dat daar heel wat vergunningen voor nodig zouden zijn - wat meestal stokken in de wielen steekt.
Saneringsplan in opmaak
De Vlaamse Waterweg zegt in een reactie dat ze zo snel mogelijk wil starten met de sanering van de Kleiputten. Ze werken nu aan een saneringsplan waarbij meteen ook de PFAS-verontreiniging wordt aangepakt. Dat voorstel zou tegen het einde van dit jaar klaar moeten zijn.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
