In Washington hebben de Afrikaanse landen DR Congo en Rwanda, mede dankzij bemiddeling van de Verenigde Staten, een intentieverklaring ondertekend die op termijn moet leiden tot vrede. De 2 landen beloven voorlopig geen gewapende groeperingen meer te steunen en willen tegen volgende week een ontwerp voor een vredesakkoord opstellen. In ruil zou de VS "significante investeringen" doen in de regio, die rijk is aan zeldzame aardmetalen.
Congo en Rwanda tekenen intentieverklaring die op termijn moet leiden tot vrede
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
In Washington hebben de Amerikaanse, Congolese en Rwandese ministers van Buitenlandse Zaken zich vandaag toegelegd op de zoektocht naar een duurzame vrede. De landen hebben een intentieverklaring ondertekend waarin ze zich sterk maken tegen volgende week concrete stappen te zetten in de richting van vrede.
Congo en Rwanda hebben al lang een gespannen relatie. De spanningen draaien vooral om gewapende groeperingen in het oosten van Congo, zoals de M23-rebellengroep. Congo beschuldigt Rwanda ervan de M23 te steunen. Ondanks bewijsmateriaal aangebracht door VN-experts ontkent Rwanda dat het M23 steunt.
Volgens Rwanda ging het om zelfverdediging tegen acties door het Congolese leger en een rebellengroep die werd opgericht door daders van de Rwandese genocide van 1994, die op dit moment nog steeds in het oosten van Congo actief zijn.
Begin dit jaar voerden de M23-rebellen, met de hulp van het Rwandese leger, hun offensief in het oosten van Congo op. Ze slaagden er zo in Goma en Bukavu, de hoofdsteden van de provincies Noord- en Zuid-Kivu, te veroveren.
Congolese grondstoffen
Beide landen beloven nu dat ze de steun aan die rebellengroepen en milities voorlopig zullen stopzetten. Als de landen stappen zetten richting vrede, dan belooft de VS, die de vredesonderhandelingen leidt, dat het grote investeringen wil doen in de regio.
"Dat is niet toevallig, want de VS is erg geïnteresseerd in de grondstoffen van Congo", zegt Afrikakenner bij VRT NWS Stijn Vercruysse. Het land is rijk aan strategische mineralen zoals kobalt, coltan, koper en lithium - allemaal belangrijk voor batterijen, elektronica en hernieuwbare energie.
"De realiteit is dat deze oorlog over veel meer gaat dan alleen grondstoffen en dat die al meer dan 30 jaar duurt", zegt Stijn Vercruysse
Congo bezit bijvoorbeeld meer dan de helft van ’s werelds kobaltvóórraad, wat cruciaal is voor elektrische voertuigen. Amerikaanse bedrijven en beleidsmakers willen minder afhankelijk zijn van China (dat momenteel veel Congolese mijnen controleert), en proberen daarom via diplomatie en investeringen meer toegang tot die grondstoffen te krijgen.
"De VS wil de Amerikaanse bedrijven daarin meekrijgen, maar die hebben natuurlijk vertrouwen nodig. Het statement van vandaag dient om dat vertrouwen te winnen. De realiteit is wel dat deze oorlog al 30 jaar duurt, en dat er meer speelt dan enkel grondstoffen. Of de vrede hier dus mee terugkomt, is nog maar de vraag."
De VS is overigens niet het enige land dat zijn zinnen heeft gezet op de grondstoffen van Congo. In februari vorig jaar sloot ook de Europese Unie een grondstoffendeal met het land. Het maakte deel uit van een groot Europees investeringsproject ter waarde van 300 miljard euro, geld dat wereldwijd geïnvesteerd zou worden. Op die manier werkt de EU aan een duurzaam alternatief zijn voor het 'Belt and Road Initiative' van China, een 21e-eeuwse versie van de Zijderoute.
