Nieuwe maatregel tegen factuurfraude: banken checken binnenkort of naam en rekeningnummer overeenkomen

Als je vandaag geld overschrijft naar een bankrekening wordt er niet gecontroleerd of de naam en het rekeningnummer van de ontvanger bijeen horen.

Daar wordt soms handig gebruik van gemaakt door oplichters, zegt minister Beenders.  Ze maken facturen die eruitzien als echte facturen - bijvoorbeeld van een energieleverancier -  maar ze vermelden daarop niet het rekeningnummer van de energieleverancier, maar een eigen rekeningnummer. 

Deze oplichting kan gebeuren omdat banken dus niet controleren of het bankrekeningnummer en de naam van de begunstigde overeenkomen. En zo kan het dus zijn dat je nietsvermoedend geld overschrijft naar een fraudeur.

Om dit te voorkomen, worden alle banken in de eurozone vanaf 9 oktober verplicht om te controleren of het IBAN-rekeningnummer en de naam van de begunstigde bijeen horen. "Die twee moeten matchen voor je een overschrijving kan doen. Op die manier zorgen we ervoor dat bank- en factuurfraude sterk zullen verminderen", maakt minister Beenders zich sterk.

Om deze controle goed te laten werken, moeten banken de komende maanden een computeralgoritme uitwerken waardoor ze alle identiteiten van rekeningnummers gaan checken en gaan matchen met elkaar, weidt minister Beenders uit over de concrete uitwerking. 

“Wanneer je vanaf 9 oktober dan een overschrijving zal doen, zal de bank in de achtergrond controleren of het opgegeven IBAN-nummer en de opgegeven naam overeenkomen”, aldus Beenders. “Komen ze overeen, dan krijg je van de bank een melding dat de overschrijving ok is.”

“Maar als de bank merkt dat er een fout is, en de identiteit niet overeenkomt met het ingegeven rekeningnummer, dan zal je een melding krijgen dat er iets mis is en dat er “geen match” is tussen de naam en het rekeningnummer. Maar dan is het nog altijd aan jou om te bepalen of je de overschrijving al dan niet laat doorgaan. Als consument hou je dus nog altijd de eindverantwoordelijkheid.”

Wat nu als je per ongeluk een naam verkeerd schrijft? “Aan de banken wordt gevraagd om een algoritme te ontwikkelen dat rekening houdt met kleine spelfouten”, zegt ministers Beenders en hij geeft een concreet voorbeeld. Als de opgegeven naam gelijkt op de daadwerkelijke naam, zal je de melding krijgen dat er een ‘close match’ is. 

“Als je nu Nico schrijft in plaats van Niko of omgekeerd, zou dat geen verschil mogen maken. Het wordt pas een probleem als je een naam opgeeft die totaal niet overeenkomt met de naam die gekoppeld is aan het rekeningnummer. Dan moet de bank aangeven dat er iets niet klopt. Dat is het moment waarop je gewaarschuwd zal worden om te controleren of je de overschrijving al dan niet wil uitvoeren.”

De nieuwe controle komt er als gevolg van de Europese regelgeving  voor het uitvoeren van instantbetalingen. Als gevolg daarvan moeten aanbieders van dergelijke betalingen controleren of de naam en het IBAN-nummer van de begunstigde overeenkomen zodat de betaler voordat een transactie wordt uitgevoerd kan worden gewaarschuwd voor mogelijke fouten of fraude.

“In Nederland, het Verenigd Koninkrijk en in Frankrijk werken banken al met de IBAN-naamcontrole”, merkt minister Beenders op. “In Nederland nam het aantal aan bankrekeningen gerelateerde fraudegevallen met 81 procent af en zijn het aantal verkeerd overgeboekte bedragen door vergissingen met 67 procent afgenomen.”

Maar het systeem is dus niet helemaal waterdicht, omdat de consument de melding nog altijd naast zich neer kan leggen. “Het mag niet zo zijn dat je als eindgebruiker continu een ‘close match’ of ‘geen match’ krijgt en vervolgens gewoon op accepteren klikt zonder na te denken, zoals vandaag bijvoorbeeld gebeurt bij het aanvaarden van cookies.” 

En hij geeft opnieuw het voorbeeld van Nico versus Niko. “Als je bij dat soort zaken al foutmeldingen krijgt, ga je die op een bepaald moment negeren en heeft deze nieuwe maatregel te weinig effect. Als er dan toch een keer iets misgaat, is dat zeer vervelend, want de eindverantwoordelijkheid ligt natuurlijk bij de gebruiker.”