Dynamische energiecontracten voordeliger dan variabele of vaste: wat houdt zo'n contract precies in en wat zijn de risico's?

In 2024 betaalde 'een doorsnee Vlaams gezin' (zie kader hieronder) gemiddeld 1.144 euro voor elektriciteit en 1.439 euro voor aardgas. Dat blijkt uit het nieuwe prijzenrapport van de Vlaamse Nutsregulator (VREG). Gezinnen met het sociaal tarief of gezinnen die klant zijn bij Fluvius als sociale leverancier zijn daarin niet meegeteld.

1 op 4 Vlaamse gezinnen had in 2024 een vast contract: zij betaalden gemiddeld 254 euro meer voor elektriciteit en 375 euro meer voor aardgas dan gezinnen met een variabel contract.

Maar wie een dynamisch contract had voor elektriciteit in 2024 betaalde nóg minder. Een doorsnee gezin met een dynamisch contract betaalde gemiddeld 1.040 euro voor elektriciteit. Dat is 45 euro minder dan met een variabel en 299 euro minder dan met een vast contract.

Hoor je het in Keulen donderen bij de term 'dynamisch energiecontract'? Geen zorgen, je bent waarschijnlijk niet de enige. Uit de cijfers van de VREG blijkt dat slechts 0,4 procent van de Vlaamse gezinnen over zo'n dynamisch elektriciteitscontract beschikt. 

2 belangrijke opmerkingen: dynamische gascontracten bestaan niet én, je hoeft geen zonnepanelen te hebben om een dynamisch contract af te sluiten. Iedereen met een digitale meter (die geen exclusief nachttarief heeft) kan dat doen.

Luc Pauwels, energiespecialist bij VRT NWS, licht toe hoe zo'n contract precies werkt: "Bij dynamische elektriciteitscontracten verandert de prijs van je stroom van uur tot uur en betaal je dus niet één vaste prijs per maand."

Wie de prijzen goed in de gaten houdt, kan dus voordeel halen uit zo'n contract. "Op bepaalde momenten wordt er te veel stroom uit wind en zon opgewekt. En dat leidt tot negatieve stroomprijzen. Als je dan stroom koopt, bijvoorbeeld om je elektrische wagen op te laden, moet je er niet voor betalen, maar krijg je geld om de stroom te verbruiken."

Een dynamisch elektriciteitscontract kan dus voordelig zijn, maar de VREG erkent dat het een "bepaald engagement" vergt van de gebruiker om zo'n contract ook effectief te laten renderen. "Voor wie zijn verbruik actief opvolgt of openstaat voor slimme aansturing met een energiemanagementsysteem loont het zeker de moeite om ook het dynamisch contractaanbod te bekijken", luidt het advies.

Dynamische contracten zijn nog redelijk nieuw en niet alle leveranciers bieden ze aan. In totaal konden Vlaamse gezinnen eind december in de V-test  (de test die de VREG aanbiedt om energiecontracten te vergelijken) kiezen uit 18 verschillende dynamische contracten bij 13 verschillende energieleveranciers.

Sinds 2021 zijn leveranciers met meer dan 200.000 afnemers in het Vlaamse Gewest verplicht om een dynamisch contract aan te bieden. Sinds deze maand doen ze dat ook allemaal. Volgens het Vlaamse Energiebesluit moeten die leveranciers hun klanten ook informeren over de mogelijkheden, kosten en risico’s van dergelijke dynamische contracten. 

Over welke risico's gaat dat dan? "Bij dit type afnamecontract wordt u verondersteld om actief bezig te zijn met uw elektriciteitsverbruik en om bereid te zijn om uw verbruik af te stemmen op de uurprijzen, of minstens om een verbruiksprofiel te hebben dat afwijkt van het gemiddelde", waarschuwt de VREG op haar website.  "Een gezin of bedrijf dat veel verbruikt op momenten met hoge uurprijzen loopt bij dit type contract namelijk het risico om een hogere energiefactuur te krijgen. "

Testaankoop geeft een extra tip voor gebruikers met zonnepanelen : "Houd er rekening mee dat aan een dynamisch afnametarief ook een dynamische terugleververgoeding gekoppeld is. Dit betekent dat de vergoeding die je ontvangt ook bepaald wordt door de uurprijs. Als de prijzen onder nul duiken op de elektriciteitsmarkt, omdat er veel hernieuwbare energie beschikbaar is, betaal je op dat moment om je stroom op het net te zetten. Je zelfverbruik verhogen is dan de boodschap."