An Miller eert Caroline Pauwels in haar 1e monoloog ooit: "Verwondering kan wereld in positieve zin veranderen"

Actrice An Miller kreeg de tekst van Dimitri Leue en was meteen erg enthousiast om de ideeën van Pauwels mee tot bij een breed publiek te brengen. "Ik was er meteen helemaal ondersteboven van", vertelt ze aan VRT NWS. 

"Dit is mijn allereerste monoloog. Ik heb altijd gezegd: monologen, dat is niets voor mij, ik speel te graag met anderen, maar hier doe ik het met veel plezier. Het is zo'n cadeau om dit te mogen vertellen." 

De voorstelling houdt, net zoals het boekje, een pleidooi voor positivisme, verbondenheid en schoonheid. "Ik hoop dat mensen na het zien ervan opnieuw iets meer verwonderd door het leven gaan", zegt An Miller.

"En het zou fijn zijn dat we er een stukje toe kunnen bijdragen dat iedereen individueel iets anders in het leven gaat staan, waardoor de wereld een beetje in positieve zin verandert. Dat kan volgens mij echt wel. En ik ben blij dat ik haar woorden daarvoor krijg omdat ik dat nooit zo goed zou kunnen zeggen zoals zij dat zegt." 

De kinderen van Caroline Pauwels waren nauw betrokken bij het maakproces. "We hebben eerst met hen afgesproken om te vragen hoe zij ertegenover stonden", legt An Miller uit. "Ook zij waren meteen enthousiast." 

Dochter Anna Violette studeert architectuur en heeft het decor ontworpen. Dat is uiteindelijk geïnspireerd door het Braemgebouw, het ellipsvormige rectoraatsgebouw van de VUB. Haar zoon Emile bood zakelijke ondersteuning.

 "Er zitten ook anekdotes in over het leven van Caroline en haar kinderen", legt Miller uit. "Dit stuk voelt heel ingebed aan." 

Voor de kinderen is dit niet alleen een artistiek project, maar ook een vorm van rouwverwerking en eerbetoon, staat er in het persbericht van de VUB.  ​"Wij hebben geleerd dat alles een bron kan zijn van verwondering, dat alles kan aanzetten tot een gedachte, een idee, een actie", zegt Emile. "Verwondering is voor ons niks passiefs, eerder een draad om rond te werken." "Dat we verbonden waren met het schone is een benadering die mama heel belangrijk vond." 

Anna Violette denkt dat het momenteel niet zo evident is om het mooie te zien, "met alle wereldcrisissen die we meemaken". "Mama was voor mij iemand die ervoor zorgde dat ik die erge dingen beter kon plaatsen. Nu ze er niet meer is, moet ik die kracht zelf zoeken, ook al voel ik nog altijd heel erg haar energie." 

Ook voor An Miller is dit een heel bijzonder project. "Ik heb tijdens de repetities vaak gezegd: het voelt alsof er een potteke met gouden sprenkels boven ons hoofd hangt. Alles was mogelijk en dat hangt ook samen met Caroline als persoon. Het is mee dankzij haar dat we zover gekomen zijn." 

Kunstenaar Koen Vanmechelen werkte in het verleden samen met Pauwels en heeft voor deze voorstelling de beelden gemaakt. "Ik heb vooraf een 10-tal keer met hem afgesproken. Hij heeft nagedacht over welke beelden bij de tekstfragmenten zouden passen. Het is een echte kruisbestuiving geworden."  

Miller kent de inhoud van het boekje intussen vanbinnen en vanbuiten. "Caroline probeerde naast platgetreden paden te lopen om mensen te blijven inspireren. Ze schreef bijvoorbeeld dat een derde van de leerlingen en de helft van de leerkrachten schoolmoe is. Volgens haar moet de focus niet enkel op leren liggen, maar is ook verwondering essentieel." 

"En die boodschap is totaal niet geitenwollensokkerig. Zij geeft zoveel voorbeelden uit de wetenschap en kunst, dat je niet anders kan dan overtuigd zijn dat je dan meer geluk gaat vinden. Die verwondering kan voor mij gewoon al zitten in een wandeling met de hond, waardoor je meer aandacht hebt voor de dingen die je tegenkomt." 

De focus op wat er mogelijk is, dat positivisme had Miller al uit zichzelf. "Elk kind heeft dat ook in zich, die verwondering. Kinderen vragen constant waarom de dingen zijn zoals ze zijn. Gaandeweg leren volwassenen hen dat af, terwijl we de deur naar die verwondering weer meer zouden moeten openzetten." 

Een pleidooi dat ook Pauwels hield, want wat de kracht van verwondering is, verwoordde zij in haar boekje zo: "Verwondering is wat het leven kleur geeft en de moeite waard maakt. Verwondering is wat ons voortstuwt, wat maakt dat we onze talenten ontplooien, dat we onze grenzen verleggen, dat we boven onszelf uitstijgen, en uiteindelijk geluk vinden in wat we doen. Als er geen verwondering meer is, wordt alles grijs en liggen ontgoocheling, gelatenheid en wanhoop op de loer."

"Koen Vanmechelen zei me altijd: 'Onze ogen zijn onze lenzen en wij kiezen waar we een foto van maken'", gaat Miller verder. "Daarom vind ik het ook jammer dat mensen altijd vragen waarom we kunst nodig hebben? Het antwoord is simpel: om op die manier naar de dingen te kunnen blijven kijken." 

Miller verwijst daarom ook maar al te graag naar het motto van Albert Einstein dat ook dat van Caroline Pauwels geworden is:"Er zijn 2 manieren om je leven te leiden. Doen alsof niets een wonder is en doen alsof alles een wonder is. Ik kies voor het 2e." 

"Dat kan je echt zelf kiezen en dat gaat mee bepalen hoe we ons voelen", besluit Miller. 

Of om het met de slotwoorden van Pauwels zelf te zeggen. "Het is een wonderlijke wereld. Altijd en overal, voor wie ervoor open staat, voor wie de moeite doet om te kijken, voor wie de verwondering toelaat in zijn of haar leven."