Heel wat artsen-specialisten vinden na hun studies geen werk. Vooral in de disciplines algemene heelkunde, urologie en gynaecologie blijkt het probleem groot. Via een ‘fellowship’ blijven veel artsen zich verder specialiseren in de hoop ergens een vaste job te vinden. Maar dat blijkt voor sommigen vooral een wachtzaal, omdat er te veel kandidaten zijn voor te weinig vacatures.
Jarenlang studeren, en dan geen werk: er is een overschot aan artsen-specialisten
Céline Clement is een van de artsen die getuigt in Terzake. Ze volgt een fellowship als chirurg in een ziekenhuis. Ze vindt geen vaste plek als arts want er zijn nauwelijks vacante jobs in haar specialisatie. Ze twijfelt om haar zoektocht te staken: “Ik vraag me af wat nu te doen. Blijven volhouden en hopen op dat ene gaatje? Of neem ik afscheid van het vak?”
Ook Sophie* getuigt: “Toen ik begon aan mijn assistentschap chirurgie, heeft een oudere assistent tegen mij gezegd: bezint eer ge begint. Ik heb al heel veel aan die man gedacht. Je toekomst ziet er superrooskleurig uit en het is een supermooie job, maar je hebt blijkbaar geen garanties. Ook al ben je geslaagd voor het ingangsexamen, ook al haalde je goede punten, ook al ben je een goede assistent geweest. Er is duidelijk een fout in het systeem.”
Artsen-specialisten getuigen in Terzake over het gebrek aan jobs in hun vakgebied
Dure opleiding
Geneeskunde wordt gefinancierd vanuit de overheid. De publieke investering voor arts-specialisten in opleiding wordt geraamd op ongeveer 22.000 euro per student per jaar, maar voor sommige specialisaties lijkt de uitstroom niet afgestemd op de beschikbare vacatures. “Niemand heeft er precies over nagedacht of dat geld een interessante investering was, die op termijn meer mensen oplevert die de job ook effectief uitoefenen”, stelt Sophie.
Vooral artsen uit 'snijdende' disciplines, zoals chirurgie, urologie en gynaecologie, vinden het moeilijk om een job te vinden. Volgens dokter Clement kiezen te veel studenten voor die richtingen “omdat die stages tijdens de opleiding vaak het meest tot de verbeelding spreken. Er zijn ook heel wat ziekenhuisseries, en die gaan meestal niet over een geriater.”
Zakenmodel
Moeten we jonge specialisten dan beter waarschuwen en informeren over jobkansen? Dat is moeilijk, want de opleidingen duren lang en de medische wereld is constant in beweging. Bovendien zijn ziekenhuizen vaak gebaat met net iets te veel kandidaten in de race naar die begeerde job. “Artsen die assistenten opleiden krijgen een beperkte vergoeding. Een assistent is daarnaast een goede werkkracht die niet heel veel kost, een goed verdienend zakenmodel”, aldus Céline Clement.
Ook Sophie verklaart waarom ziekenhuizen graag veel assistenten opleiden: “Je doet heel veel voor een ziekenhuis. Mijn uurloon is sommige weken erbarmelijk. Je verricht veel werk, bent veel van wacht en houdt zo mee het ziekenhuis draaiend. Dat komt de artsen goed uit.”
*Sophie is een schuilnaam, haar echte identiteit is bekend bij de redactie
Taboe
"Het is een taboe in de geneeskundewereld", erkent Jonas Brouwers, oud-voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Artsen-Specialisten in Opleiding (VASO). Hij heeft het over schrijnende situaties. "Hoe groot het aantal is dat effectief geen werk vindt, weten we niet omdat we in België wel monitoren hoeveel artsen we hebben, maar niet of ze bijvoorbeeld een vaste job hebben."
Volgens hem moeten er 2 dingen gebeuren. "We moeten in kaart brengen over hoeveel mensen het gaat en we moeten een kader uitwerken voor de zogenoemde fellowships (een soort specialisatie in de specialisatie tegen minder goede voorwaarden, red.). Daarbij moet het aantal jaren voor die fellowships worden beperkt en moeten er degelijke werkvoorwaarden worden afgesproken."
"Dat zijn soms schrijnende situaties", geeft Jonas Brouwers (VASO) toe.
