Sluiting Mayer van den Bergh in Antwerpen, maar ook Art Brussels en Erfgoeddag: dit zijn onze 5 weekendtips  

Onlangs sprak ik met een verzamelaar die enkele belangrijke (lees: dure) kunstwerken uit zijn privécollectie uitleent aan het KMSKA in Antwerpen, voor de tentoonstelling ‘Visionair verzameld’.

Zijn vrienden lachten hem 30 jaar geleden uit bij de aankoop van – in hun ogen – bevreemdende kunst. Het soort kunst waarbij je mensen soms hóórt denken “dat kan mijn bomma ook”. Vandaag blijkt die relevant en 'museumwaardig'.

Denk daaraan, wanneer je dit weekend tijd maakt voor Art Brussels op de Heizel. Niet alle hedendaagse kunst is meteen leesbaar. Soms is wat extra uitleg nodig, of moet je de werken even laten bezinken. Volg je buikgevoel, dat is een van de verzameltips hieronder. 

Net zoals vorige jaren valt opnieuw de veelheid op, het is wérken om al die kunst in je op te nemen. Ik gooi er een paar cijfers tegenaan: deze 41e editie van Art Brussels telt 165 standhouders.

Zij vertegenwoordigen galerieën uit 35 landen die samen werken tonen van meer dan 800 kunstenaars. En dat trekt heel wat volk. De komende dagen verwachten ze zo'n 25.000 kunstliefhebbers in Brussel. 

Ook de Antwerpse ondernemer en aristocraat Fritz Mayer van den Bergh (1858 - 1901) was een verzamelaar. En hij paste enkele van de verzamelaarstips hierboven toe in de praktijk.

In 1891 en 1892 verkocht Mayer van den Bergh een groot deel van zijn toenmalige collectie. Het vrijgekomen geld investeerde hij dan weer in schilderijen. Dankzij zijn kennersblik hangt 'Dulle griet' van Pieter Bruegel de Oude in Antwerpen. En ja, daar zijn we fier op.

Zijn droom was die verzameling - 3.100 kunstvoorwerpen en bijna 2.500 munten en penningen - te delen met een geïnteresseerd publiek. Helaas overleed Fritz Mayer van den Bergh al op zijn 43e, na een ongeval met een paard. Gelukkig maakte zijn moeder, Henriëtte van den Bergh, het werk af. Zij bouwde het museum zoals we dat vandaag kennen.

Dat Museum Mayer van den Bergh is een juweeltje, kon ik 2 weken geleden nog eens vaststellen. Maar als je het wil bezoeken, dan moet je snel zijn. Zaterdagavond sluit het museum voor ingrijpende werken. Het gebouw blijft al zeker dicht tot 2029.

Het museum blijft zaterdagavond open tot 22 uur. In het Hof van Arenberg, naast het museum, vindt die avond een (dans)feest plaats in belle époquestijl. Er is een bar met bijzondere drankjes uit de tijd van Fritz Mayer van den Bergh. De eerste 150 bezoekers krijgen zelfs een gratis cocktail of mocktail .

Vanaf zondag worden de kunstwerken dan weggehaald en begint de grote transformatie. De plannen zien er veelbelovend uit. De vroegere familiewoning naast het museum, tot 2021 het districtshuis, wordt deel van het nieuwe museumparcours. Er komt ook een binnentuin, een nieuwe vleugel voor tijdelijke tentoonstellingen en een volwaardige museumshop.  

Tegelijk zal het historisch museum er terug uitzien zoals bij de opening in 1904. De soms ongelukkige ingrepen van de afgelopen 50 jaar worden teruggedraaid. En die vreemde ingang met te kleine ticketbalie verdwijnt, hoera.

Als je er dit weekend echt niet meer geraakt, dan is er een kleine troost. Enkele topstukken zullen vanaf juni te zien zijn in het Maagdenhuis in Antwerpen, enkele huizen verderop in de straat . Maar de intieme ervaring van het museum, die krijg je enkel op de originele locatie.

Vergis je niet, nu zondag is het niet Open Monumentendag, wel Erfgoeddag. De organisatoren zetten me op een figuurlijke brandstapel, mocht ik dat hier fout publiceren. Het ligt gevoelig. In september gaat het over de monumenten en interessante gebouwen, het onroerend erfgoed.

Nu zondag focussen we tijdens Erfgoeddag op de collecties van musea, onze gebruiken en tradities. Kortom, het roerend en immaterieel erfgoed, erfgoed dat je kan verplaatsen. Erfgoeddag draait elk jaar rond een ander thema, dit keer is het 'Game on!'. 

Er zijn honderden mogelijke activiteiten zondag, de volledige lijst per provincie vind je op de website van Erfgoeddag . Ook in Brussel kan je terecht. We lichten er graag een paar speciallekes uit, dat vergemakkelijkt de zoektocht toch een beetje.

Als je me op een maandag vraagt om een museumtip in Brussel, dan zeg ik meteen het Van Buuren Museum. Dat is een van de weinige musea die open zijn op maandag. Maar élke dag is een goede dag om het huismuseum in Ukkel te bezoeken. 

De oorspronkelijke bewoners stierven meer dan 50 jaar geleden, maar nog altijd lijkt het alsof David en Alice Van Buuren elk moment terug kunnen keren, alsof er een stolp staat op het huis. Ik blijf het elke keer weer prachtig vinden.

De woning ademt art deco, de stijl die dit jaar 100 kaarsen mag uitblazen. Het museum viert zelf ook een verjaardag, het opende in 1975, precies 50 jaar geleden. Daarom opende deze week in het museum en in de riante tuin de jubileumexpo 'Around art deco. Beeldhouwkunst uit het interbellum '. Aanrader! 

Tijdens mijn radio-opleiding aan het RITCS in Brussel werden we niet alleen gestimuleerd om programma's te presenteren, maar ook om na te denken over geluidskunst. Een geluidswandeling mag dus niet ontbreken in deze tips. 

Na 3 jaar stilte is er opnieuw een editie van . De eerste editie in 2022 was alleszins een succes, met 25.000 bezoekers. Het is meteen ook een pleidooi om niet altijd en overal met je hoofdtelefoon op rond te wandelen, maar bewust te luisteren naar je omgeving. 

Leuven viert dit jaar de 600e verjaardag van de universiteit, daarom focust Hear Here dit keer op enkele historische universiteitsgebouwen. Je kan op eigen snelheid van de ene installatie naar de andere wandelen, met een interactieve kaart. Of je schrijft je in voor een van de vele rondleidingen.

Lukt het niet dit weekend, dan heb je nog tijd tot 9 juni. De 15 installaties blijven gratis toegankelijk.