Een federale rechtbank in Washington heeft de Amerikaanse regering bevolen om een einde te maken aan de ontmanteling van radiozender Voice of America. Dat is een Amerikaanse nieuwszender die actief is in het buitenland. Vorige maand had de regering medewerkers van Voice of America op non-actief gezet.
Amerikaanse rechter beveelt dat regering-Trump werking van internationale radiozender Voice of America weer opstart
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Vorige maand kondigde de regering besparingen aan bij het overheidsagentschap United States Agency for Global Media (USAGM). Dat beheert alle door de overheid gecontroleerde Amerikaanse radio-uitzendingen in het buitenland die niet onder controle van het leger vallen.
Het gaat dan vooral om Voice of America (VOA), maar ook om bijvoorbeeld Radio Free Asia, Radio Free Europe/Radio Liberty en Radio Free Afghanistan. Deze radiozenders worden gezien als de stem van de Verenigde Staten in landen waar toegang tot onafhankelijke informatie moeilijk is.
De uitzendingen van Voice of America werden in maart abrupt stopgezet. Bijna 1.300 overheidsmedewerkers van Voice of America werden vorige maand op non-actief gezet. Bijna 600 contractuele medewerkers kregen te horen dat hun contracten eind maart beëindigd zouden worden. Ook werden de contracten met persbureaus AP, Reuters en AFP stopgezet.
Wat is Voice of America?
Voice of America is al sinds de Tweede Wereldoorlog de officiële buitenlandse omroep van de Verenigde Staten. Het werd opgericht om internationaal nieuws te brengen in landen met autoritaire regimes waar geen vrije pers bestond.
De zender werd opgestart om een tegengewicht te bieden voor de nazipropaganda tijdens WO II. Later speelde Voice of America een belangrijke rol tijdens de Koude Oorlog met de Sovjet-Unie, om de verspreiding van het communisme tegen te gaan.
Ook vandaag nog is Voice of America een bekend begrip. Dagelijks bereikt de zender meer dan 300 miljoen mensen in meer dan 40 landen.
Maatregel is "willekeurig en grillig"
Medewerkers van Voice of America trokken naar de rechtbank om de bevriezing van hun subsidies en het op non-actief zetten van personeel ongedaan te maken. Een federale rechter in Washington heeft hen nu gelijk gegeven. De overheid moet werknemers weer in dienst nemen en de betaling van de door het Congres goedgekeurde subsidies hervatten.
Volgens rechter Royce Lamberth leverde de regering geen enkel bewijs dat de radiozender de opdracht die het Congres heeft gegeven, niet zou vervullen. Hij noemde de maatregel van de regering "willekeurig en grillig" en zei dat de regering geen bevoegdheid heeft over de door het Congres toegewezen middelen.
De regering moet "alle nodige stappen ondernemen" om ambtenaren en contractuele medewerkers weer in hun functie te herstellen en om radio-, televisie- en nieuwsuitzendingen te hervatten.
"Subsidies mogen niet eenzijdig stopgezet worden"
Volgens voormalig Fox News-presentatrice Kari Lake, die door president Trump benoemd werd als speciaal adviseur voor het overheidsagentschap USAGM, is er sprake van "geldverspilling, fraude en misbruik". De stopgezette contracten bij Voice of America omschreef ze als "duur en onnodig".
Bovendien was Voice of America "links en vooringenomen" tegenover Trump en slaagde de radiozender er niet in om "pro-Amerikaanse waarden" over te brengen op het publiek, nog volgens Kari Lake.
Maar het Congres heeft de uitzendingen van Voice of America net goedgekeurd en gefinancierd om een "nauwkeurige, objectieve en uitgebreide bron van nieuws" te bieden in andere landen en de "kernwaarden van Amerikaanse vrijheid van meningsuiting, persvrijheid en open debat" te promoten, zegt rechter Lamberth.
Het Congres heeft de uitzendingen verplicht en staat de uitvoerende macht (de president, red) niet toe om ze eenzijdig te beëindigen of de financiering ervan in te trekken, oordeelt Lamberth.
De uitspraak van de rechtbank is een "belangrijke overwinning voor de persvrijheid", zegt Andrew Celli, een advocaat die werknemers van Voice of America vertegenwoordigt.
