Een wit T-shirt waarop in zwarte letters "Protect the dolls" geschreven staat. Het lijkt een simpel kledingstuk en toch heeft het een niet mis te verstane, politieke boodschap: bescherm trans vrouwen. De Amerikaanse modeontwerper Conner Ives richt zich daarmee tot Donald Trump, die de rechten van trans personen stevig wil inperken.
'Protect the dolls': modeactivisme laait op met T-shirt dat trans vrouwen steunt, haalt het ook iets uit?
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Modeactivisme: de trend herleeft nu de Amerikaanse president Donald Trump de punten op zijn agenda volop uitvoert. Aan het begin van zijn legislatuur bepaalde hij dat maar 2 genders bestaan, vrouwen en mannen, waarmee hij trans personen openlijk aanvalt. Hij beperkt hun rechten stevig: ze mogen onder andere het leger niet meer in en kunnen niet meer deelnemen aan de Olympische Spelen.
Ook het Verenigd Koninkrijk volgt zijn voorbeeld. Het Hooggerechtshof oordeelde er eerder deze maand dat trans vrouwen wettelijk gezien geen vrouwen kunnen zijn.
De Amerikaanse ontwerper Conner Ives besloot tijdens de Fashion Week in Londen de tegenaanval in te zetten. Met zijn zelfontworpen 'Protect the dolls' T-shirt verscheen hij op de catwalk om zijn finale buiging te maken en het publiek te bedanken. In het Engels is 'dolls' een koosnaam voor trans vrouwen en zo betuigde hij openlijk zijn steun aan de LGBTQI+-community en trans vrouwen in het bijzonder.
Per ongeluk viraal
De creatie was aanvankelijk geen deel van de collectie, weet Els Maes van het lifestylemagazine Sabato. "Hij had het shirt toevallig aan toen hij het publiek kwam groeten. Hoewel Ives niet de bekendste ontwerper is, ging hij per ongeluk viraal. Al wist hij ongetwijfeld wel welke impact zijn ontwerp zou hebben."
"Als je bekend bent, word je gefotografeerd. Dat weet je gewoon", legt Maes uit. "Vaak denken celebrities dan: 'als ik de aandacht toch moet ondergaan, kan ik het platform beter gebruiken om boodschappen de wereld in te sturen'".
Dat moet acteur Pedro Pascal, bekend van de HBO-serie 'The last of us', ook gedacht hebben. Hij verscheen afgelopen weekend met het doll-T-shirt op de rode loper. Zijn zus Lux Pascal is trans vrouw en actrice. Ze vergezelt haar broer Pedro regelmatig naar premières.
Sinds Pascals passage op de rode loper zijn de T-shirts uitgegroeid tot een sensatie. Duizenden mensen bestelden een exemplaar voor 99 dollar. Ook zanger Troye Sivan tikte er eentje op de kop. Hij stond ermee op het podium van het Amerikaanse festival Coachella.
Van de opbrengst gaat ongeveer een derde naar productiekosten, zoals de materialen. Het overige, en dus grootste deel, gaat rechtstreeks naar het goede doel Translifeline . Dat is een crisislijn waar trans personen telefonisch terechtkunnen bij andere trans personen.
Oud succesrecept
Mode is net als muziek of kunst het ultieme platform om zulke boodschappen uit te dragen, zegt modejournaliste Veerle Windels in De Ochtend. "Het is fantastisch hoe snel het vandaag kan gaan. Je brengt je boodschap op de catwalk en daarna gaat het viraal. Iedereen pikt het op en je boodschap is verspreid."
Kledingstukken met een boodschap onthoud je nu eenmaal, volgens Windels. "De slogans gaan nooit onopgemerkt voorbij. Ze vallen op en overstijgen het seizoen, net omdat ze in het geheugen blijven zitten."
Een proteststuk dat haar is bijgebleven, is het aids-T-shirt dat de Belgische ontwerper Martin Margiela ontwierp in 1994. "Hij maakte een T-shirt met V-hals en gebruikte een drukpers om het te bedrukken, waardoor de tekst op de voorkant doorloopt op de binnenkant van de achterkant van het shirt."
De tekst in kwestie: "Er is meer actie nodig om aids te bestrijden dan dit T-shirt, maar het is een goed begin."
Alle opbrengsten gingen toen naar de Franse organisatie AIDES . "Mensen stierven toen voortdurend aan de ziekte. Hij bracht het shirt op de markt en het werd een instant wereldwijd succes." AIDES beaamt dat. Volgens hen was Margiela "een waardevolle hulp" in de strijd tegen aids. Zijn ontwerp heeft het bewustzijn rond de ziekte vergroot en de manier waarop mensen naar de ziekte kijken, veranderd.
Waarom uren in de rij staan voor de paus? En is protestmode helemaal in?
Impact op imago
"Echt daadwerkelijk iets veranderen, kan een kledingstuk niet, maar het brengt wel thema's ter sprake", weet Maes. "Zie het als door de straten paraderen met een spandoek. Het witte T-shirt is een nieuw soort spandoek."
Al is nieuw relatief: in de jaren 60 zagen we al T-shirts met 'Make love, not war" in de protestbeweging. En in de jaren 70 werd het medium volop opgepikt door de punkbeweging, met modeontwerpster Vivienne Westwood op kop.
Partij kiezen is in deze gepolariseerde tijden niet evident
Els Maes van lifestylemagazine Sabato
Zowel Maes als Windels vergelijkt het met de speeches bij de Oscars. "Daar zijn politieke boodschappen taboe, maar verschillende beroemdheden stopten dit jaar toch een kleine verwijzing naar de oorlog in Gaza in hun bedanking", zegt Maes.
Is dat dan een snelle manier om je imago als beroemdheid hoog te houden? Toch niet. "Onderschat niet hoeveel negatieve reacties het iemand kan opleveren. Partij kiezen in deze gepolariseerde tijden is niet evident. Filmmaatschappijen houden daar ook echt rekening mee. Als een ster zich zodanig openlijk profileert, dan weet je dat heel de MAGA-aanhang je film bijvoorbeeld links zal laten liggen", geeft Maes als voorbeeld.
Voor het brein achter het 'Doll T-shirt' is het alvast een reden om te blijven gaan. "Momenten als deze herinneren me eraan waarom ik dit doe: kledingstukken kunnen een groter doel dienen", schrijft Ives op zijn Instagram.
