"We krijgen sinds de herfst opvallend meer vragen over persvrijheid en de risico's van journalistiek werk", stelt Charlotte Michils van Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ). "Er zijn op korte tijd meer incidenten en dat is geen toeval." Onder meer een studente fotografie en een jonge fotojournalist uit Gent zitten op dit moment vast in Turkije en India.
Na incidenten in Turkije en India met jonge fotograaf en journalist uit Gent: "Nood aan meer bewustzijn over persvrijheid"
"Wat vroeger 'not done' was, gebeurt in bepaalde landen nu zonder gêne. Zeker autocratische regimes aarzelen niet om veel driester op te treden tegen journalisten", stelt Michils. "Het zijn al lang geen alleenstaande feiten meer. Journalistiek is, meer dan vroeger, een kritieke functie geworden in veel landen." Dat bleek ook al uit het Europese jaarrapport van het Platform voor de Bescherming van de Journalistiek.
De VVJ krijgt sinds het najaar meer vragen over persvrijheid. "Opleidingen journalistiek contacteren ons om er meer uitleg over te geven, ook in andere domeinen zien we meer interesse. Zo is er vanuit sociologisch hoek meer nieuwsgierigheid. Er is nood aan meer bewustzijn. Wat is het (inter)nationale kader?", verklaart Michils.
Er zijn verschillende aanleidingen voor de vragen. "De geopolitieke veranderingen spelen uiteraard een rol." Er zijn ook meer incidenten waarbij Belgische journalisten of fotografen in de problemen raken. Zo werd een Turkse studente van het Gentse KASK opgepakt tijdens een protest in Istanbul. Fotojournalist Simon Clément zit al bijna 2 maanden vast in India. Hij werd er opgepakt na een opdracht in buurland Myanmar.
Ook in eigen land meer intimidatie
"Ook in eigen land merken we dat de houding tegenover journalisten verscherpt", stelt Michils. Er is een speciaal meldpunt waar journalisten elk incident kunnen signaleren, in binnen- en buitenland. "2024 was een jaar met meer spanningen. Er waren meer incidenten tijdens betogingen en sportevenementen. Het drugsgeweld is meer aanwezig, ook in het leven van journalisten. De online druk neemt toe."
"We nemen al die meldingen serieus en bekijken samen met alle partners en mediamerken wat er al gebeurd is en welke stappen nog genomen kunnen worden. In het binnenland werkt dat goed, in het buitenland rekenen we op internationale en lokale journalistenorganisaties die mee onze rechten verdedigen. "
België staat op de 16e plaats in de internationale ranking over persvrijheid van Reporters Without Borders (RWB). Ons land scoort er een 8 op 10. België doet zo beter dan in 2023, toch is intimidatie erg gangbaar. "Online bedreigingen zijn erg gebruikelijk en gestuurd, ze richten zich vooral op vrouwen", stelt RWB nog.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen


