"Ik heb zoveel tijd gemist." Het is een emotioneel terugzien van Jennifer Heylen met Rwanda, het land waar haar roots liggen. In 'Gloria Mundi' grijpt ze de kans om na 10 jaar het land opnieuw op te zoeken. "Als puber focuste ik me zo op het feit dat ik niet in Rwanda geboren ben en dat ik de taal niet spreek, dat ik niet meer ben teruggekomen."
"Ik heb zoveel tijd opgedaan aan stomme dingen, aan de Oude Markt in Leuven bijvoorbeeld": Jennifer Heylen trekt na 10 jaar terug naar roots in Rwanda
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
De moeder van Jennifer Heylen keert 2 keer per jaar terug naar haar thuisland Rwanda. Een traditie waar de actrice zelf heel wat jaren deel van uitmaakte.
"Ondertussen is het wel al 12 of 13 jaar geleden", herinnert haar mama zich terwijl ze de reis voorbereiden die de actrice samen met Gloria Monserez zal maken. In 'Gloria mundi' reist de presentatrice samen met een bekende Vlaming naar zijn of haar roots.
Meer dan 10 jaar gemeden
Niet evident voor Heylen. "Ik heb die reis naar Rwanda lang gemeden omdat ik schrik had. De laatste keer kwam ik hier als puber. Ik voelde toen heel bewust dat ik de taal niet sprak en dat ik niet van hier ben. Dat was zo confronterend voor mij dat ik niet meer ben teruggegaan."
Na meer dan 10 jaar voelt Heylen dat het opnieuw begint te kriebelen. "Ik ben meer van mezelf beginnen te houden", geeft ze als uitleg. "Als je jezelf opnieuw leuk begint te vinden, wil je automatisch ook meer weten over jezelf. Vandaar de nieuwsgierigheid."
Tijd gemist
Zelf ziet Heylen het levenslicht in Elsene en groeit ze op in Bierbeek met 2 broers. Haar moeder groeide op in een gezin met 6 kinderen. De actrice bezoekt samen met Monserez één van de broers van haar moeder in Kigali in Rwanda.
Een blij weerzien na al die jaren. Een avond vol tranen, taart, maar ook veel gelach en gedans. Heylen houdt er een warm gevoel aan over, zo vertelt ze in de autorit aan Monserez.
Jennifer Heylen na het weerzien met haar familie: "Ik moet keihard huilen"
"Het was keileuk", zegt ze al wenend. "Tijdens het dansen dacht ik: ik heb zoveel tijd gemist. Dat is niet erg, ik ben nog jong, ik kan nog terugkomen."
"Maar toch, ik heb zoveel tijd opgedaan aan stomme dingen. Aan de Oude Markt in Leuven bijvoorbeeld. Zo zot, terwijl ik hier een familie heb die zo erg op mij lijkt."
Vragen over herkomst, maar ook vragen over land
Nu Heylen opnieuw toenadering zoekt tot haar familie en haar roots, wil ze ook graag meer te weten komen over het land zelf. Daarom bezoekt ze samen met Monserez een centrum waar de Rwandese genocide herdacht wordt.
De Rwandese genocide was een volkerenmoord die in 1994 plaatsvond in Rwanda in Centraal-Afrika. In een periode van zo'n 100 dagen werden naar schatting 800.000 Tutsi's (70 procent van de totale bevolking) en gematigde Hutu's vermoord. De meeste moorden werden gepleegd door 2 Hutu-milities.
Op 4 juli 1994 wordt de hoofdstad Kigali "bevrijd": Rwanda is weer een land in handen van de Tutsi's. Toch is die rust misleidend: het nieuwe regime blijft zich mengen in de oorlog in buurland Congo.
Volgens rapporten van de VN en Human Rights Watch steunt Kigali rebellenbewegingen in Oost-Congo. In ruil haalt ze wellicht financieel voordeel uit de verkoop van goud, coltan of andere mineralen. De Rwandese autoriteiten ontkennen in alle toonaarden, hoewel er bewijzen zijn.
"Ik had niet gedacht dat het zo heftig zou zijn", zegt ze na het zien van beelden van de gevechten en slachtoffers. "Ik wil er zo graag met mijn mama over praten. Zij zat in België terwijl ze wist dat haar familieleden hier gevaar liepen. Ik heb nooit beseft wat de impact voor haar was."
Ondertussen heeft de hoofdstad Kigali een metamorfose ondergaan, met fonkelende kantoorgebouwen en alles erop en eraan, maar de nieuwe machthebbers dulden weinig tegenspraak. "Ik hoop dat wij enkel nog moeten herdenken en niet beleven."
Nog tijd om te veranderen
Ondertussen keert de moeder van Heylen vaker terug naar Rwanda. Ze is zelfs een huis aan het bouwen in haar geboortestad Butare. Heylen is blij dat ze het huis te zien krijgt waar haar moeder misschien haar tweede jeugd wil beleven.
Wanneer Heylen terugkijkt op het hele avontuur, is ze vooral tevreden dat ze opnieuw een stap heeft gezet die haar dichter bij haar roots brengt.
"Ik heb er vrede mee dat ik hier niet ben opgegroeid. Ik heb er vrede mee dat ik Belg ben. Ik heb er vrede mee dat ik geen Kinyarwanda spreek. Maar alleen omdat ik weet dat ik dat nog kan veranderen."
'Gloria Mundi ' is elke maandag rond 20.50 uur te zien op VRT 1 of te volgen via VRT MAX.
