Op het internet kan de context en de intentie achter een satirische sketch al snel vervagen, en dan loopt het uit de hand. Dat zegt komiek Jan Jaap van der Wal nadat een video van het VRT Canvas-programma 'De ideale wereld' ophef heeft veroorzaakt op sociale media. Het fragment werd uiteindelijk van de socialemediakanalen van het satirische programma gehaald. Van der Wal, ooit nog presentator van 'De ideale wereld', begrijpt die beslissing.
Komiek Jan Jaap van der Wal over ophefmakende 'Casastrook'-sketch van 'De ideale wereld': "Online kan zoiets snel een eigen leven leiden"
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
De afgelopen dagen is er veel te doen over een sketch uit het satirische actualiteitsprogramma 'De ideale wereld'.
In de video brengt een reporter met helm en kogelvrij vest 'verslag' uit bij een vestiging van de failliete interieurketen Casa, waar op dat moment een uitverkoop is. Er wordt gesproken over de "Casastrook", een "conflictgebied" waar "chaos en wanorde" heerst. Daarmee wordt een link gelegd met het conflict in Gaza.
In de nasleep van de sketch komt er kritiek, onder meer van de Gentse vzw Een Hart Voor Vluchtelingen. "Koopjesjagers vergelijken met oorlogsslachtoffers, is dit humor? Dit is er toch los over!", klinkt het onder meer op hun Instagrampagina. Ook elders op sociale media komt er kritiek op de video.
Een tv-programma is geen zaalshow
In VRT NWS Laat laat comedian en ex-presentator van 'De ideale wereld', Jan Jaap van der Wal, zijn licht schijnen op de commotie.
De Nederlander merkt in de eerste plaats op dat er een groot verschil tussen een zaalshow van een komiek en een satirisch tv-programma. "Bij een zaalshow komen mensen speciaal voor jou en kan je zo ver gaan als je wil, en indien nodig op het moment zelf nog corrigeren."
"Hier gaat het om een tv-programma waar veel mensen naar kijken, en waaruit vervolgens losse fragmenten worden uitgespeeld op sociale media. Het is daar dat het uit de hand kan lopen, en dat is ook gebeurd."
Tegelijk is het altijd afwachten hoe er gereageerd gaat worden op een grap, zegt Van der Wal. Zeker als het over een maatschappelijk gevoelig onderwerp gaat.
"Een thema als Gaza, waar op dit moment een genocide plaatsvindt, ligt op dit moment gevoelig. Daar ligt misschien geen ruimte voor humor. Dit gaat natuurlijk over de Casa en niet over Gaza, maar je komt wel in een enorm gepolariseerd gebied, en dat ligt denk ik mee aan de grondslag van de commotie."
Sketch offline gehaald
Intussen is de sketch van de socialemediakanalen van 'De ideale wereld' gehaald. Volgens VRT-woordvoerder Yasmine Van der Borght wordt dat altijd gedaan wanneer een sketch wordt gedeeld buiten de satirische context van het programma. De video zit wel nog in de oorspronkelijke uitzending op VRT MAX.
Op het internet gaat soms iets een eigen leven leiden, en dan kan je het niet goed meer monitoren
Jan Jaap van der Wal, komiek
Jan Jaap van der Wal begrijpt die beslissing. "Op het internet gaat soms iets een eigen leven leiden, en dan kan je het niet goed meer monitoren. Het gaat dan van kwaad naar erger, je krijgt de geest niet meer in de fles. En dan moet je soms zoiets doen."
"Je maakt humor met de intentie om mensen te laten lachen, te choqueren of iets op scherp te zetten. Ik denk dat dat ook de intentie van de makers van 'De ideale wereld' was en is. Het is alleen vervelend als het plots over iets gaat wat helemaal niet de bedoeling was."
