"Eerste die echt naar ons geluisterd heeft", maar ook "even hypocriet als zijn voorgangers": slachtoffers uit 'Godvergeten' en Rik Devillé over paus Franciscus

Emmanuel Henckens en Koen Van Sumere behoren tot de vele slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Kerk in ons land. Ze getuigden daarover in de VRT CANVAS-reeks 'Godvergeten'. Bij het pausbezoek aan ons land in september vorig jaar gingen zij en 13 andere slachtoffers in gesprek met de paus.

"Ik ben heel dankbaar dat ik hem toen ontmoet heb", zegt Henckens. "Paus Franciscus was een herder die luistert naar de mensen. Voor het gesprek was een uur tijd uitgetrokken, maar hij heeft meer dan 2 uur naar ons geluisterd. Hij excuseerde zich zelfs omdat hij een kwartier te laat was."

"Ik heb toen de mens achter de paus gezien. Hij heeft toen ook zijn walging en verontwaardiging uitgesproken. Ik zag de pijn in zijn ogen, het deed hem ook veel verdriet."

Ook Koen Van Sumere heeft goede herinneringen aan het gesprek met de paus. "Hij was een heel vriendelijke man en was heel sober. Hij zat gewoon tussen ons. Het was een wereldleider die heel menselijk overkwam. Dat was een stijlbreuk met vroeger en we hopen dat die wordt verdergezet. 

De persoonlijke ontmoeting met de paus betekende veel voor de slachtoffers. "We hebben nooit erkenning gekregen van de Belgische Kerk. Wij werden als daders gezien, niet als slachtoffers. Paus Franciscus is de allereerste die echt naar ons geluisterd heeft", zegt Henckens. "Voor mij is hij daarom de opvolger van Jezus."

Het overlijden van de paus is een zware klap voor Henckens. "We wisten dat hij ziek was, maar toch is het onverwacht. We hadden hem graag nog een 2e keer ontmoet in september. Dat stond al gepland en we waren bezig met het regelen van die ontmoeting. Maar nu gaat dat niet meer. Het doet pijn dat ik hem niet meer ga kunnen zeggen hoeveel ons gesprek voor mij heeft betekend."

Die tweede afspraak moest "een soort drukkingsmiddel naar de bisschoppen in België toe" worden, vertelt Van Sumere. "Onze vraag was namelijk om onmiddellijk tot actie over te gaan, want in België gaat alles heel erg traag." 

Het overlijden van de paus is volgens hem dan ook "geen goed nieuws" voor de Belgische slachtoffers van seksueel geweld in de Kerk. "We houden een beetje ons hart vast wie de volgende wordt."

Ook Henckens hoopt dat de opvolger van paus Franciscus net als hij openstaat voor de slachtoffers van seksueel misbruik. "Ik hoop dat hij iets gezaaid heeft in het Vaticaan en dat zijn opvolger wordt zoals hij. Maar dat is afwachten."

Volgens Priester op rust Rik Devillé, vooral bekend om zijn inzet voor slachtoffers van seksueel misbruik in de Kerk, heeft paus Franciscus te weinig betekend voor die slachtoffers. "Een nieuwe opstanding voor de slachtoffers van seksueel misbruik in de Kerk heeft deze paus niet mogelijk gemaakt", zegt Devillé in een schriftelijke reactie.

"Hoe mooi en hoe krachtig zijn woorden soms ook waren, door zijn handelswijze naar de slachtoffers van seksueel misbruik in de katholieke Kerk blijven die hypocriet klinken, evenzeer als de woorden van zijn voorgangers."

Paus Franciscus "heeft met nog meer ijver dan zijn voorgangers de plaatselijke bisschoppen op hun verpletterende verantwoordelijkheid gewezen, dat wel. Maar de plaatselijke bisschoppen hebben met evenveel ijver en nadruk zitten beweren dat niet zij dit kunnen oplossen, maar dat de paus moet handelen", klinkt het. "Een schijnvertoning die nu al decennialang aan de gang blijft."

Devillé is ook op andere vlakken kritisch voor de overleden paus. Zo wijst hij op de omstreden abortusstandpunten die de paus meteen na zijn bezoek aan België heeft ingenomen. "In deze paus zit wellicht een mens van vlees en bloed, een mens met een groot hart. Maar hij verklaarde ook Belgische dokters als huurmoordenaars naar aanleiding van het abortusdossier", zegt Devillé. "In alles was en blijft hij een vertegenwoordiger van de Katholieke Kerk."