Strafrechtadvocaat Sven Mary over drugsgeweld in Brussel: "Voor die jongens is het leven een videospelletje"

In Anderlecht werd de buurt dit weekend weer opgeschrikt door 2 schietpartijen. In de buurt van metrostation Clemenceau is een slachtoffer overleden na een schietpartij op vrijdagavond. Later op diezelfde avond richtte een man op een step zijn wapen op een café op het Raadsplein. Zondagochtend vond er dan weer een ontploffing plaats in de inkomhal van een appartementsgebouw, in de gemeente Schaarbeek. 

Hoewel het voorlopig niet duidelijk is of de incidenten aan elkaar gelinkt zijn, blijft onze hoofdstad wel onder de indruk van het aanhoudende (drugs-)geweld de laatste maanden. Dat ziet ook strafrechtadvocaat, Sven Mary. Zijn moeder woont in Anderlecht en hij heeft er zijn puberteit doorgebracht.

"Binnenkort beschouwen we deze incidenten als een simpel fait divers waarbij we onze schouders ophalen en dan gaan we weer verder met ons leven", zegt Mary in De Ochtend op Radio 1. "Het is een probleem dat ze in Brussel blijkbaar maar niet onder controle krijgen. Ondanks alle goede intenties van politiediensten en Justitie. Maar het zorgt wel voor een verschrikkelijk gevoel in zo'n grote stad als Brussel."

Mary heeft ook al enkele cliënten verdedigd die dit soort feiten hebben gepleegd. "Al kon ik uit die dossiers niet met zekerheid stellen dat die schietpartijen drugsgerelateerd waren." Volgens de advocaat gaat het steeds om "relatief jonge mensen, die net wel of niet meerderjarig zijn". 

Hij haalt ook aan dat er bij die jongeren weinig besef is over wat er allemaal gebeurt. "Ik heb soms de indruk dat het leven voor die jongens een videospelletje is geworden waarin het normaal is om op straat te lopen met oorlogswapens. Ze hebben geen besef over dat ze schieten op mensen, cafés en trams. De basisopvoeding is bij die jongens ver te zoeken en dat is een fundamenteel probleem in onze samenleving."

Wat is dan de oplossing om het aanhoudende drugsgeweld te stoppen? Procureur des Konings, Julien Moinil, wil onder meer strengere straffen uitvoeren. "Alleen daarmee ga je het niet oplossen", vindt Mary. Hij ziet een oplossing bij de basisopvoeding.

En dan kijken we automatisch naar de ouders. Toch vindt Mary niet dat de verantwoordelijkheid voor 100 procent bij hen ligt. "Bij die drugsgerelateerde feiten stel ik me altijd de vraag of die ouders weten waar hun kinderen bij betrokken zijn. Ik ga er altijd vanuit dat er een goede thuissituatie is. Maar als die jongens de deur uitstappen, is die controle van hun ouders er niet meer."

Om die basisopvoeding op te krikken, kijkt Mary ook naar straathoekwerkers en scholen. "Zij moeten nog dichterbij betrokken zijn. Die jongeren moeten naar school kunnen gaan, een diploma halen en op de arbeidsmarkt terechtkomen. Nu zijn er helaas veel schoolverlaters, terwijl we ervoor moeten zorgen dat ze zich niet uitgesloten voelen in de maatschappij." 

Na het paasakkoord van de federale regering zou er wel meer geld komen om het drugsgeweld op te lossen. Toch blijft het moeilijk om voldoende middelen te vinden. Daar heeft Mary een creatieve oplossing voor. "Wij proberen politici en procureurs al maanden te overtuigen om het geld te gaan halen bij de drugsbaronnen."

Op die manier kunnen criminelen hun straf afkopen. "Een voorbeeld: een drugsbaron riskeert telkens een gevangenisstraf van 15 jaar voor 7 rechtszaken. In de plaats daarvan geef je hem 1 keer 15 jaar cel en ga je 100 miljoen euro halen bij de drugsbaron. Je raakt die mensen het hardste door hun geld af te nemen."

Een efficiënte manier om snel financiële middelen te verzamelen. "Als je dat bij een aantal criminelen doet, heb je op enkele maanden tijd 600 à 700 miljoen euro die je kan investeren in Justitie of andere zaken waar onze maatschappij veiliger door wordt."

Het lijkt een bizar idee om criminelen hun straf deels te laten ontlopen door miljoenen euro's af te geven. "Er is voor alle duidelijkheid geen volledige straffeloosheid. Je kan er een heel filosofisch debat over voeren dat je geen geld van een crimineel wil gebruiken. Maar als je die criminelen wil bestrijden, heb je middelen nodig op korte termijn. Er is voorlopig onvoldoende geld, dus moet je naar creatieve en alternatieve oplossingen op zoek."