Vrijwillige keizersnedes verboden in privéziekenhuizen in Turkije, na debat over "hoe vrouwen zouden moeten bevallen" 

De nieuwe regels zijn dit weekend officieel gepubliceerd in het staatsblad. Medische centra mogen voortaan niet meer vooraf geplande, vrijwillige keizersnedes uitvoeren. 

De regering-Erdogan oefent al langer druk uit om vrouwen niet met een keizersnede te laten bevallen. Turkije heeft van alle OESO-landen relatief gezien het hoogste aantal bevallingen met keizersnede. In 2021 ging het om 584 ingrepen op 1.000 bevallingen, bijna 60 procent dus. In 2022 was er sprake van 60,1 procent.

In België zou het gaan om ruim 20 procent, een cijfer dat in lijn ligt met het wereldwijde gemiddelde van 21 procent in 2021 (hoewel er in België grote verschillen zijn tussen ziekenhuizen). De wereldgezondheidsorganisatie WHO streeft overigens al jaren naar een cijfer van 10 tot 15 procent, al kan je daarbij de vraag stellen hoe je precies bij een bepaald cijfer uitkomt. 

Vorig jaar lanceerde de Turkse overheid het "Actieplan voor Natuurlijke Geboortes". Dat leidde tot heel wat kritiek op sociale media en tot een intens debat. Onder meer de oppositie en vrouwenorganisaties bekritiseerden de campagne.

Ze zeggen dat natuurlijke geboortes als een succes worden voorgesteld en keizersnedes bijgevolg in een negatief daglicht worden gesteld. "Vrouwen die ervoor kiezen kunnen zich erdoor schuldig en onbeholpen voelen. Vrouwen moeten de vrije keuze hebben over hun lichaam", klinkt het.

"Een bepaalde manier van geboorte kan niet bestraft of veroordeeld worden. Mannen, proberen jullie maar eens op natuurlijke wijze te bevallen." 

Experts zeggen dat het hoge aantal keizersnedes niet enkel veroorzaakt wordt door de keuze van de vrouw. Zij wijzen op een gebrek aan vroedvrouwen en een gebrek aan goede faciliteiten voor een natuurlijke bevalling in Turkse ziekenhuizen. Turkije telt ongeveer 60.000 vroedvrouwen, een aantal dat de overheid wil optrekken. 

Toch is er ook een andere kant aan het debat. Gynaecologe Marleen Temmerman (UGent) wijst op de nadelen van keizersnedes en de voordelen van natuurlijke bevallingen.

Vrouwen kiezen nu soms te makkelijk voor een keizersnede, zegt ze: "Men gaat er soms te licht over. Vrouwen hebben schrik van de pijn bij een vaginale bevalling. Daardoor zien we de laatste jaren een trend van een toename, zonder dat het echt nodig is." 

Die stijging komt ook omdat artsen er meer mee kunnen verdienen, en omdat alles beter planbaar wordt. Maar gemakzucht en winstbejag zouden niet mogen meespelen, zegt Temmerman. "Een keizersnede houdt  door littekenweefsel op de baarmoeder iets meer risico's in voor een eventuele volgende bevalling."

Ook voor het kind kan er een nadeel zijn. "Omdat een keizersnede vaak iets vroeger wordt ingepland, tot 2 weken voor het einde van een normale zwangerschap. Een natuurlijke bevalling is nog altijd het beste voor moeder en kind. Uiteraard is het belangrijk dat iedereen toegang heeft tot een keizersnede waar nodig, maar het is en blijft een chirurgische ingreep", zegt Temmerman. 

Het debat over de manier waarop vrouwen zouden moeten bevallen, beleefde vorig weekend een hoogtepunt toen bij de voetbalmatch tussen Fenerbahçe en Sivasspor spelers van Sivasspor het veld opkwamen met een banner tegen keizersnedes. "Natuurlijke geboortes, dat is wat normaal is - keizersnedes enkel als het medisch nodig is" stond er te lezen. 

In januari kondigde de conservatieve partij van Erdogan nog aan dat 2025 het "jaar van het gezin" moest worden. Het geboortecijfer ligt historisch laag in het land. Erdogan roept vrouwen daarom op om minstens 3 kinderen te krijgen. Erdogan verdedigt het traditionele gezin, dat volgens hem bedreigd wordt door de emancipatie van vrouwen.