3 miljoen Chinese wolhandkrabben in val op Kleine Nete in Grobbendonk: "Nieuwe val in Emblem (Ranst) klaar in juni"

Rond deze tijd van het jaar is het weer druk aan de grote val voor Chinese wolhandkrabben in Grobbendonk. De krabben die in het zout water van de Westerschelde geboren zijn, trekken nu weer de rivieren op waar ze zo'n 4 tot 6 jaar in het zoet water blijven. Dan trekken ze terug naar zee om te paren. 

"Tijdens hun trektocht kruipen de krabben in grote massa's over de bodem van de rivieren en veroorzaken zo veel schade, " zegt Paul van Loon van de Vlaamse Milieumaatschappij: "Het is weinig zichtbaar als je naast de rivier wandelt of fietst, want de krabben zitten onder water, maar ze knijpen in de planten en beschadigen ze zodat ze afsterven."

Bovendien vervellen de krabben zo'n 4 keer per jaar, en als bescherming voor hun zwakke rug graven ze kleine gangetjes in de oever. "Miljoenen krabben die zo'n gangetje maken, dat is rampzalig voor de waterloop."

De dieren woelen de bodem ook voortdurend om zodat er minder zuurstof in de rivier aanwezig is. Dat komt de waterkwaliteit en de biodiversiteit niet ten goede. 

Sinds de bouw van de grote val in Grobbendonk, zo'n 7 jaar geleden, zijn er al 3 miljoen wolhandkrabben gevangen. "Vorig jaar waren het er uitzonderlijk veel, maar dit jaar lijkt het een rustiger jaar te worden, met ongeveer 43.000 krabben per dag" zegt professor Jonas Schoelynck van de Universiteit Antwerpen. "Toch valt het niet te voorspellen. Mocht het nog warmer worden, kunnen we altijd nog een piek krijgen de komende weken".

De krabben die in Grobbendonk terechtkomen, zijn van de Schelde in de Rupel terechtgekomen en moesten in Lier dan kiezen tussen richting Grote of Kleine Nete. "Als ze richting Kleine Nete kruipen, komen ze uiteindelijk terecht in de val Grobbendonk. De val ligt op de bodem van de rivier, de krabben kruipen daar op een loopplank omhoog, en vallen dan in een bak met een buis die naar een opvangbak op de oever leidt," aldus Jonas Schoelynck. 

"Normaal had de nieuwe val op de Bollaak - een zijrivier van de Kleine Nete in Emblem, bij Ranst - al klaar moeten zijn," zegt Paul van Loon van VMM. "Maar er was wat vertraging door de hoge waterstanden in de winter. We starten de bouw op 2 juni en de val zou een paar weken later klaar moeten zijn. De val werkt iets anders dan in Grobbendonk: "De krabben vallen in de val, maar worden dan via een buis stroomopwaarts geleid. Zo komen ze uiteindelijk ook in de val in Grobbendonk terecht."

De nieuwe val is belangrijk om de natuurgebieden in de buurt te beschermen, zoals het Viersels Gebroekt. "Er zijn ook gesprekken opgestart voor een nieuwe val op de Grote Nete. Dat zou de problemen tussen Herentals en Westerlo kunnen oplossen waar de Chinese wolhandkrab nu vrij spel heeft." 

"In de Chinese cultuur zijn ze een delicatesse " vertelt professor Van Loon, "maar vooral de volwassen exemplaren die hier over de bodem gekropen hebben, zitten vol met PFAS en zware metalen, dus zou het niet zo gezond zijn ze op te eten." 

De gevangen kleine wolhandkrabben die recht van de zee komen en nog niet veel in contact kwamen met vervuilende stoffen, worden eerst diepgevroren en gaan dan naar Pakawi Park in Balen. Daar worden ze gebruikt als voedsel voor otters, aapjes, vogels en kleine katachtigen.