Bezorgdheid na wagenbrand op vrachtschip in Zeebrugge: hoe veilig zijn elektrische wagens?

De brand brak gisteren rond 15 uur uit op roll-on-roll-offschip Delphine, dat aan de terminal van CLdN lag in het Brittanniadok. Op het vrachtschip zijn een 100-tal wagens verloren gegaan in de brand, waaronder ook elektrische. Hoewel het vuur al sinds gisteravond onder controle is, kan het nog lang duren voor het brandgevaar definitief geweken is.

"De brand zit nu in een soort van luchtdichte, gesloten doos in het schip", legt postoverste van de brandweer Jeroen Bonte uit. "Het is daar nog altijd erg warm en er is nog steeds veel rook. De voorbije nacht hebben we stikstof toegevoegd aan het ruim om de temperatuur te doen dalen." Dat gebeurde met behulp van de CO2-tanks op het schip, een intern blussysteem waarmee de zuurstof uit het compartiment gehaald werd.

De bedoeling is om die tanks vandaag opnieuw te vullen, voor de brandweer het compartiment probeert te openen. "Zodra wij het ruim openen, voegen we ook weer zuurstof toe. En dan is de kans groot dat de brand opnieuw opflakkert. Als dat gebeurt, kunnen we de brand meteen in bedwang houden met het interne blussysteem."

"Als een klassiek voertuig geblust is, kan je er doorgaans vanuit gaan dat de brand definitief uit is. Bij een elektrisch voertuig bestaat de kans altijd dat die vanzelf weer begint te branden. En dat is hier nu net het risico. Hoewel de brand min of meer uit is, is er nog steeds explosieve rook. Mocht er opnieuw een auto beginnen branden, kan dat leiden tot een vrij zware explosie. En dat willen we absoluut vermijden."

"Elektrische voertuigen zijn moeilijker te blussen door een chemische reactie in de batterij", vertelt Stijn Blanckaert. Als autojournalist schreef hij het boek 'Iedereen elektrisch'. Hij is ook de directeur van Renta.be, de Belgische Federatie van Voertuigenverhuurders. "De term hiervoor is 'thermal runaway'. Dat is een soort kettingreactie waardoor zo'n brand zeer moeilijk te blussen is. Je kunt de vlammen wel blussen, maar die gaan telkens opnieuw oplaaien door die chemische reactie."

Hoewel de branden bij voertuigen met elektrische batterijen moeilijker te doven en doorgaans heviger zijn, zijn elektrische wagens wél brandveiliger dan voertuigen die rijden op fossiele brandstoffen, stelt Blanckaert.

"Statistieken bewijzen dat klassieke voertuigen makkelijker vuur vatten. Een Zweedse studie uit 2022 stelt dat slechts 0,004 procent van de elektrische en hybride auto's brandincidenten hadden. Bij conventionele auto's is het percentage 0,08. Zowat alle andere studies hebben gelijkaardige conclusies: het brandrisico bij elektrische wagens ligt een stuk lager. Er is geen enkele reden om te denken dat elektrische wagens niet veilig zijn."

"In veel gevallen zijn het de laadpalen die voor kortsluiting zorgen, bijvoorbeeld omdat ze niet correct geïnstalleerd zijn. Het is daarom belangrijk om dit te laten doen door professionals." Een veelvoorkomende misvatting over batterijen in elektrische voertuigen, is echter dat er enkel brand kan ontstaan als het voertuig op elektriciteit is aangesloten.

 "Dat is zeker niet altijd zo. Op het schip waren die auto's ook niet aangesloten, maar de batterijen waren uiteraard wel opgeladen en bevatten dus energie. Hoewel de kans dus heel klein is, kan er altijd iets mis gaan in een van de cellen in de batterij. Dus ook als die niet aan het opladen zijn."

Volgens de eerste vaststellingen van de brandweer, zou gisteren iets soortgelijks gebeurd zijn met een van de elektrische wagens op het dek. "Al moet een branddeskundige dit nog officieel vaststellen", aldus Bonte. Voorlopig is er nog geen branddeskundige aangesteld door het parket van West-Vlaanderen omdat het compartiment nog niet toegankelijk is. "Al is het twijfelachtig of de exacte oorzaak ooit achterhaald zal kunnen worden", klinkt het daar. "Dat zal inderdaad niet evident zijn, want de brandschade is enorm", aldus nog Bonte.

Zolang er kans is dat de brand opnieuw opflakkert, controleert de brandweer nu om de 2 uur de temperatuur in het compartiment om op basis daarvan te beslissen wanneer ze het proberen openen. 

"Vandaag nemen we vooral een afwachtende houding aan. Hoe langer we wachten, hoe beter dat die brand onder controle raakt. Het staat vast dat alle voertuigen hier nooit voor het weekend zullen wegraken."