De term 'vrouw' is juridisch enkel van toepassing op biologische vrouwen en niet op trans vrouwen. Dat zegt het Hooggerechtshof van het Verenigd Koninkrijk. De beslissing kan trans vrouwen van plaatsen als toiletten en sportclubs uitsluiten. Een van de rechters zegt wel dat trans personen nog altijd bescherming genieten tegen discriminatie.
Trans vrouwen zijn wettelijk gezien geen vrouwen, oordeelt Hooggerechtshof in Verenigd Koninkrijk
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
OPROEP - VRT NWS wil transvrouwen aan het woord laten over de impact van deze beslissing. Wil jij - al dan niet anoniem - meewerken aan een online artikel, mail dan naar ann.willems@vrt.be . We nemen zo snel als mogelijk contact met je op.
De zaak was een juridische strijd die in 2018 begon tussen de overheid in Schotland en de belangengroep For Women Scotland. De regering van de deelstaat voerde voor de rechtbank aan dat trans personen met een geslachtserkenningscertificaat (GRC) recht hebben op dezelfde seksegerelateerde bescherming als biologische vrouwen. For Women Scotland argumenteerde dat bescherming op basis van geslacht alleen zou moeten gelden voor mensen die als biologische vrouw zijn geboren.
Het Hooggerechtshof van het Verenigd Koninkrijk kreeg de opdracht duidelijkheid te scheppen over de termen 'vrouw' en 'geslacht' in de Britse Equality Act van 2010. De 5 rechters oordelen nu in het voordeel van For Women Scotland. "De unanieme beslissing van deze rechtbank is dat de termen vrouw en geslacht in de Equality Act 2010 verwijzen naar een biologische vrouw en biologisch geslacht", klinkt het bij de uitspraak.
De rechters benadrukken dat het oordeel niet mag worden beschouwd als een overwinning voor de ene groep en een nederlaag voor de andere. Ook wordt de bescherming van trans personen door de uitspraak niet tenietgedaan, klinkt het. "De Britse wetgeving biedt niet alleen bescherming tegen discriminatie door het beschermde kenmerk van geslachtsverandering, maar ook tegen directe discriminatie, indirecte discriminatie en intimidatie binnen het kader van hun verworven geslacht."
Bekijk: voor de rechters hun oordeel voorlezen, vragen ze om de kalmte te allen tijde te bewaren
Opluchting en oproep tot kalmte
Toch zal de uitspraak rechtstreekse gevolgen hebben voor trans vrouwen. Zo zullen ze niet meer welkom zijn binnen groepen of plaatsen die alleen voor biologische vrouwen zijn bedoeld. Denk daarbij aan toiletten, sportclubs of kleedruimtes.
In een bericht op het socialemediaplatform Bluesky roept de transrechtengroep Scottish Trans alvast op om de kalmte te bewaren. "Er zullen al snel veel opmerkingen verschijnen waarin de impact van deze beslissing opzettelijk zal worden overschat. Pas goed op jezelf en elkaar vandaag."
Tegelijk betreurt Scottish Trans de uitspraak van het Hooggerechtshof. "Dit oordeel lijkt volledig voorbij te gaan aan wat telt voor trans personen, dat wij onze levens moeten kunnen leven en erkend moeten worden zoals we echt zijn."
De Schotse regering heeft al laten weten dat ze zich neerlegt bij de uitspraak. "De bescherming van ieders rechten zal aan de basis liggen van onze acties", reageerde de eerste minister van Schotland John Swinney. "We gaan ons nu bezig houden met de gevolgen van dit oordeel."
Bij de aanvoerders van For Women Scotland heerst alvast grote opluchting. "Vandaag hebben de rechters gezegd wat wij altijd al dachten, namelijk dat vrouwen beschermd worden door hun biologische geslacht", zegt medeoprichter Susan Smith. "Vrouwen kunnen zich nu veilig voelen, omdat diensten en ruimtes die alleen bedoeld zijn voor vrouwen ook echt voor vrouwen zijn. We zijn het Hooggerechtshof enorm dankbaar."
De leider van de Britse Conservatieven Kemi Badenoch is eveneens tevreden met de uitspraak. "Het oordeel is een overwinning voor alle vrouwen die persoonlijk zijn mishandeld of hun baan zijn kwijtgeraakt, omdat ze streden voor duidelijkheid."
Ook de bekende schrijfster JK Rowling - bekend van de Harry Potter-boekenserie - heeft op X haar steun betuigd aan For Women Scotland. "Het kostte drie buitengewone, standvastige Schotse vrouwen met een leger achter zich om deze zaak voor het Hooggerechtshof te krijgen. Met hun overwinning hebben ze de rechten van vrouwen en meisjes in het hele Verenigd Koninkrijk beschermd." Rowling heeft zich in het verleden al meermaals uitgesproken tegen trans vrouwen.
