De parketten in ons land gaan alle veroordeelden die op een wachtlijst staan om naar de gevangenis te gaan een brief sturen om zich meteen aan te melden bij de gevangenis. Het gaat om zo'n 4.000 mensen die een korte celstraf zouden moeten uitzitten. De parketten zijn boos omdat de federale regering beslist heeft om in de pensioenen van magistraten en gerechtspersoneel te snijden en uiten op deze manier hun ongenoegen.
Parketmagistraten voeren actie tegen pensioenplannen regering: 4.000 veroordeelden moeten zich aanmelden bij gevangenis
De parketten weigeren dus nog gevolg te geven aan de vraag van de minister van Justitie om criminelen met een korte celstraf voorlopig niet naar de gevangenissen te sturen, die nu al overbevolkt zijn.
Ze zullen ook geen elementen van antwoord meer bieden op parlementaire vragen en niet meer ingaan op vragen om advies of deelname aan werkgroepen van de regering of het parlement. Volgende week is er een overleg met de bevoegde ministers Annelies Verlinden (CD&V), minister van Justitie, en Jan Jambon (N-VA), minister van Pensioenen.
Bij mijn weten is dit nog nooit gebeurd, maar op een bepaald ogenblik is de emmer vol
Frédéric Van Leeuw, procureur-generaal van Brussel
Het gebeurt niet alle dagen dat het openbaar ministerie in die mate actie voert, integendeel. "Bij mijn weten is dat nog nooit gebeurd", bevestigt Frédéric Van Leeuw, de procureur-generaal van Brussel, in naam van het College van het Openbaar Ministerie. "Maar hier gaat de regering dan ook een brug te ver. Op een bepaald ogenblik is de emmer vol."
Frédéric Van Leeuw legt uit waarom de magistraten actievoeren:
Vrees voor koopkrachtverlies van 30 tot 40 procent
Het openbaar ministerie vreest immers voor een koopkrachtverlies van 30 tot 40 procent voor magistraten met pensioen indien alle maatregelen uit het regeerakkoord, de beleidsverklaring en het paasakkoord bij elkaar worden opgeteld. Het gaat concreet over de beperkte indexatie van de pensioenen boven 5.250 euro bruto, het ontbreken van overgangsmaatregelen en het feit dat je vanaf 2027 voor je 27e benoemd moet zijn én je studiejaren moet hebben afgekocht om een volledig pensioen op te bouwen. Het gemiddelde bruto pensioen van een magistraat is zo'n 8.000 euro bruto.
Vergelijk het met een voetbalploeg die met 9 spelers op een slecht veld moet aantreden, die de boodschap krijgt dat ze veel moet scoren, maar nadien de matchpremie niet krijgt
Frédéric Van Leeuw, procureur-generaal van Brussel
Van Leeuw klaagt aan dat Justitie al jaren het signaal krijgt dat er geen geld is, waardoor de kaders bijvoorbeeld niet ingevuld raken. "Nu krijgen we met het paasakkoord te horen dat er geen bijkomende middelen zijn, dat we strenger moeten zijn, maar dat tegelijkertijd ons pensioen stevig zal verminderen", luidt het. "Vergelijk het met een voetbalploeg die met 9 spelers op een slecht veld moet aantreden, die dan de boodschap krijgt dat ze veel moet scoren, maar nadien de matchpremie niet krijgt."
Het ergert hem bovendien dat er geen impactanalyse is gebeurd van de maatregelen. Van Leeuw merkt op dat de magistraten geen voordelen genieten die in andere sectoren wel bestaan, zoals een 2e pensioenpijler of mogelijkheid tot een bijberoep.
Volgens Van Leeuw zal de magistratuur hierdoor niet meer aantrekkelijk zijn. "De meeste magistraten zijn hoog gekwalificeerd. Als je een geschil hebt, dan wil je dat dat capabele mensen zijn. In het regeerakkoord staat dat het beroep aantrekkelijker gemaakt moet worden, maar tegelijk wordt er geraakt aan het enige voordeel dat ze nog hadden. Er is altijd gezegd dat hun pensioen een "uitgesteld loon" is. We wisten dat we een inspanning zouden moeten doen, maar zonder overleg gaat het niet."
De magistratuur telt in ons land 900 parketmagistraten en 1.600 rechters bij de zetel. De maatregelen hebben echter ook impact op personeelsleden bij parket en zetel, en gepensioneerde magistraten.
Alle straffen zullen worden uitgevoerd
Bovendien schermen de magistraten in een mededeling ook met de rol van de rechterlijke macht. Het is 1 van de 3 machten in ons land. Magistraten moeten hun onafhankelijke en onpartijdige rol altijd los van politieke, maatschappelijke of economische druk kunnen uitoefenen, benadrukken ze.
"Die functionele onafhankelijkheid vormt de hoeksteen waarop in een democratische samenleving een integere Justitie wordt gebouwd. De bezoldiging van magistraten moet in verhouding staan tot hun rol, hun kwaliteitsvolle en gespecialiseerde profielen en de vele verantwoordelijkheden die ze dragen."
De maatregelen van het openbaar ministerie uit protest tegen de pensioeningrepen zijn een beslissing van het College van het openbaar ministerie met alle korpschefs en hoofdsecretarissen van het openbaar ministerie.
Wij gaan nu gewoon doen wat ons wordt gevraagd in de wet. Als er een straf wordt uitgesproken, is het normaal dat die wordt uitgevoerd
Frédéric Van Leeuw, procureur-generaal van Brussel
De beslissing van de magistraten om de uitvoering van straffen niet langer op te schorten, kan wel eens zichtbare gevolgen hebben. Waar gaat het om? Het openbaar ministerie is ook verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van een veroordeling. Concreet: wanneer iemand een celstraf krijgt, moet het openbaar ministerie ervoor zorgen dat de veroordeelde een gevangenisbriefje krijgt. Na ontvangst moet de veroordeelde zich binnen de 5 dagen bij de gevangenis aanmelden.
Om de overbevolking in de gevangenissen aan te pakken, had de (vorige) regering gevraagd die tenuitvoerlegging op te schorten, al gold dat niet voor alle categorieën misdadigers. Volgens Van Leeuw werden er sinds oktober daardoor al "ongeveer 4.000 straffen" niet uitgevoerd. "We hebben een tijdje meegewerkt en zijn van zeer goede wil geweest, maar als er dan achter de rug zulke dingen gebeuren... Wij gaan nu gewoon doen wat ons wordt gevraagd in de wet. Als er een straf wordt uitgesproken, is het normaal dat die wordt uitgevoerd."
Het Gevangeniswezen reageert misnoegd:
Overleg met minister van Justitie Verlinden en minister van Pensioenen Jambon
Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) heeft de magistratuur volgende dinsdag uitgenodigd op haar kabinet. Ook minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA) ontvangt hen dan.
"We zijn op de hoogte gebracht van de persmededeling die er zou komen en we mochten voorafgaand ook een schrijven ontvangen", aldus de woordvoerder. "Minister Verlinden heeft de magistratuur naar aanleiding van hun schrijven ook uitgenodigd komende dinsdag op haar kabinet om te luisteren en om de inhoud van de brief die aan haar werd gericht te bespreken."
Afhankelijk van het resultaat van dat overleg zullen mogelijk verdere - en zo nodig versterkte - acties van het openbaar ministerie volgen. Het kabinet-Jambon geeft geen commentaar op de acties van de magistratuur.
