Trump dreigt belastingvoordeel voor Harvard te schrappen en subsidies te bevriezen: "Ik verwacht excuses voor antisemitisme"

"Misschien moet Harvard zijn belastingvrije status verliezen en belast worden zoals een politieke entiteit als ze doorgaat met het doorduwen van politieke, ideologische en door terroristen geïnspireerde 'ziektes'", dreigt Trump op Truth Social. "Vergeet niet dat de belastingvrije status afhangt van handelen in belang van het volk", aldus de president.

De bedreiging is niet min en zou voor de prestigieuze Harvard-universiteit een nieuwe financiële domper zijn. Eerder maakte de Trump-regering al bekend dat ze 2,2 miljard dollar (zo'n 1,9 miljard euro) bevriezen omdat de universiteit weigert het diversiteitsbeleid te schrappen.

"Dit is een openlijke clash, waarbij veel op het spel staat", zegt Peter Van Aelst, professor Politieke Communicatie (UA), in De Ochtend op Radio 1.

De aanleiding van Trumps eisen? De pro-Palestijnse protesten die op de campus in Cambridge - en op andere universiteiten - hebben plaatsgevonden. "Die protesten worden door de regering ingekleed als een antisemitische campagne. Die campagne zou te sterk zijn en joodse studenten zouden zich niet meer veilig voelen. De regering eist daarom verandering, om die studenten te beschermen."

Harvard heeft al toegegeven dat ze de protesten niet goed hebben aangepakt en hebben al veranderingen doorgevoerd. Maar dat is volgens de regering niet voldoende. "Ze willen meer controle op de universiteiten. Alle verwijzingen naar diversiteit, gelijkheid en het linkse beleid moeten weg. Ze willen meer vat op welke buitenlandse studenten er zijn. Ook vinden ze dat er meer diversiteit in standpunten moet komen en dat er meer conservatieve bestuurders en professoren moeten zijn."

Karoline Leavitt, de woordvoerster van het Witte Huis, bevestigt dat de aanpak van de pro-Palestijnse betogingen op de campus van Harvard niet in goede aard zijn gevallen bij president Trump. "Joodse Amerikaanse studenten zouden niet lastig gevallen mogen worden op de campus van een Amerikaanse universiteit."

"De president heeft Harvard duidelijk gemaakt dat dit niet mag gebeuren. Harvard heeft die opmerkingen niet serieus genomen", aldus Leavitt. "Trump wil dat Harvard excuses aanbiedt, en Harvard zou zich moeten verontschuldigen voor het flagrante antisemitisme dat er heeft plaatsgevonden."

Maar Harvard gaat (voorlopig) niet in op de eisen, waardoor de universiteit dus een smak geld verliest. "Dat is heel hard. Ze hadden wel verwacht dat er tijdens Trumps legislatuur minder federaal geld zou zijn voor universiteiten, maar dit gaat bijzonder snel."

Andere universiteiten, zoals Columbia University, plooien wel voor de eisen van de regering, maar Harvard weigert. "Dit is een significante vorm van verzet. Maar wel een verzet dat op veel applaus kan rekenen van het eigen personeel en andere universiteiten. Iedereen keek met lede ogen toe hoe universiteiten plooiden voor Trump."

Maar het verzet kan ook een manier van onderhandelen zijn, denkt Van Aelst. "Ze kunnen die 2,2 miljard niet volledig missen. Misschien is dit een eerste zet in een onderhandeling en gaan ze nog toegevingen doen. We zullen moeten afwachten."    

Het is ook nog maar de vraag of Harvard kan overleven zonder die subsidies. "Maar de financiering bij Amerikaanse universiteiten loopt anders dan bij ons", verduidelijkt Van Aelst. "Als de Vlaamse regering beslist om UAntwerpen niet meer te subsidiëren, dan stopt het verhaal van UAntwerpen ook. In de VS krijgen universiteiten ook geld van rijke donoren, oud-studenten, etc."

En als een van de rijkere universiteiten in de VS, heeft Harvard ook een financiële buffer en kan ze zich een verzet permitteren. "Maar dit probleem los je niet zomaar op. Die 2,2 miljard dollar is wel een derde van hun jaarlijks budget."