Westhoek zoekt oude fruitbomen: "Oude fruitrassen in kaart brengen en herintroduceren"

Wie goed rond zich kijkt, kan in de Westhoek vaak hoogstamfruitbomen van 100 jaar oud terugvinden. "Vooral op historische sites zoals oude hoeves of kastelen vinden we ze terug", zegt Dieter Dewitte van POMKO, een vzw die zich inzet voor fruiterfgoed. Samen met het Regionaal Landschap Westhoek roept POMKO inwoners nu op om die oude fruitbomen in hun buurt te registreren.

"We willen op pad gaan om die bomen te inventariseren en ook het fruitras te determineren, om vervolgens die oude fruitrassen opnieuw te herintroduceren in nieuwe boomgaarden", zegt Dewitte. "Zo blijft het historische DNA van de streek bewaard voor de volgende 100 jaar."

"Dat doen we met de ent-methode, daarbij zoeken we bij een oude fruitboom in wintertoestand of er 1-jarige twijgen aanwezig zijn. Vaak gaat het om bomen die zo oud zijn, dat ze bijna geen vruchten meer voortbrengen", legt Dewitte uit. "De twijgen bevatten 1 op 1 het genetisch materiaal van de boomsoort. Zo kunnen we zonder het fruit zelfs maar te hebben gezien de boomsoort gaan vermeerderen op een andere plek."

Al willen ze niet enkel de fruitbomen zelf in kaart brengen. "Ook oude foto's van fruitboomgaarden uit oma’s album, of een superlekker recept met fruit dat al generaties in de familie meegaat", zegt gedeputeerde Jurgen Vanlerberghe (Vooruit), voorzitter van Regionaal Landschap Westhoek vzw. "De bedoeling is om die boomgaarden te gaan opwaarderen en hun maatschappelijk belang te bevestigen."

De komende jaren zetten de initiatiefnemers van het 'Fruitig Erfgoed' hoogstamfruitbomen uit de Westhoek op verschillende manieren in de kijker. "Zo wordt niet alleen gestart met historisch onderzoek, er volgen ook pluk- of boomgaardfeesten en bloesemroutes. En er komt een Westhoekse bakbox."

In een aantal van de partnergemeenten, zoals Diksmuide, Houthulst, Ieper, Kortemark en Vleteren, komen er in het najaar fruithubs waar mensen hun teveel aan appelen kunnen naartoe brengen. Na de persing krijgen ze dan hun appelsap in bag-in-boxen terug.

"Streekeigen fruit met een lokaal, historisch verhaal en afkomstig uit de buurt smaakt nét dat tikkeltje beter", stelt erfgoedcel CO7 die volop speurt naar het fruitverleden van de zuidelijke Westhoek. Die regio was eeuwenlang een fruitregio, maar werd grotendeels vernield door de Eerste Wereldoorlog. Publieksacties moeten het gevonden fruiterfgoed bekendmaken. "Zo maken we de inwoners van onze regio, bezoekers, maar ook eigenaars, scholieren en vrijwilligers weer warm voor wat ooit van groot belang was in onze streek."