In discussie rond vastbenoemde directrice in school in Bocholt: kan een vastbenoemd personeelslid ontslagen worden?

"Heel de school staat in rep en roer", klinkt het nu de directrice van basisschool De Boomhut in Lozen terugkeert om haar functie weer op te nemen. In oktober zette zij een stap opzij omwille van klachten over toxisch leiderschap. Er werden klachten ingediend bij het katholiek onderwijs en de onderwijsinspectie. 

De directrice had een TAO (tijdelijk andere opdracht), maar ze beslist nu om die opdracht vroeger stop te zetten en naar de school terug te keren.

"Ze heeft inderdaad zelf beslist om terug te keren, ook al hadden we afgesproken dat ze niet meer zou terugkeren", klinkt het bij Katholiek Onderwijs Vlaanderen. "We volgen de school nog wel op via een begeleidingstraject om de situatie in de gaten te houden. Maar het is haar eigen beslissing, en omwille van haar vaste benoeming kan het schoolbestuur haar niet tegenhouden."

Volgens het kabinet van Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) deed onderwijsinspectie Vlaanderen inderdaad in oktober een inspectie bij de school. "De school kreeg toen een negatieve evaluatie voor het schoolbeleid en het personeelsbeleid. De school moest zich ook extern laten begeleiden", zegt woordvoerder Lorenzo Terrière.

De vaste benoeming van onderwijspersoneel wordt door deze case in vraag gesteld op de school. Enkel bij bepaalde omstandigheden kan een vastbenoemd personeelslid ontslagen worden.

Er zijn wel procedures waarbij een vastbenoemde leerkracht of een directielid ontslagen kan worden. Maar dat is volgens advocaat onderwijsrecht Tom Peeters een moeilijke procedure die lang kan duren.

"Meestal gebeurt dat met een tuchtdossier op basis van feiten tegen de betrokkene. De inrichtende macht bekijkt dan of de verwijten bewezen geacht zijn en of ze zwaar genoeg wegen om een ontslag dat zich opdringt, te rechtvaardigen. De betrokkene kan ook nog in beroep gaan na de beslissing. Dat kan betekenen dat het ontslag toch nog vervalt."

"Zonder tuchtprocedure kan een vastbenoemd personeelslid enkel ontslagen worden wanneer die daar zelf mee instemt. Anders mag de betrokkene gewoon terugkeren, zoals hier het geval is."

Ondanks de complexiteit van de procedure, komen er volgens advocaat Peeters vaker ontslagen van vastbenoemde personeelsleden voor dan we denken. "Het is een moeilijke procedure, maar het is niet onmogelijk. Maar de feiten moeten zeer concreet zijn, dat wil zeggen dat je ze moet kunnen situeren in tijd en ruimte. Er moeten ook bewijzen voor zijn. Men moet zwart-op-wit kunnen aantonen dat er sprake is van ongepast gedrag."

Naast een tuchtprocedure kan ook de toepassing van het evaluatiedecreet leiden tot opgelegd ontslag. In bepaalde omstandigheden kan er ook sprake zijn van een ontslag om dringende redenen, maar dan gaat het meestal om zware strafrechtelijke feiten.

Wanneer iemand vastbenoemd wordt, wil dat zeggen dat dat personeelslid beschermd wordt tegen de willekeur van het bestuur. "Dat is noodzakelijk", benadrukt Peeters.

"Het is zeker niet abnormaal dat die vaste benoeming er nog altijd is. Er zijn overal wel eens conflicten, en dan is het normaal dat men het personeel beschermt. Onderwijs is geen organisatie zoals een andere en betrokkenen moeten beschermd worden tegen het bestuur om zomaar met het personeel te schuiven."

Peeters maakt ook de vergelijking met iemand die contactueel in dienst is, wat in de meeste sectoren het geval is. "Die mensen worden beschermd door een contract. Dat moeten beide partijen ondertekenen en daar kunnen geen eenzijdige beslissingen genomen worden. Bij de overheid kan men wel eenzijdig beslissingen nemen, dan is er de vaste benoeming om dat personeel te wapenen."

Het schoolbestuur van basisschool De Boomhut heeft beslist om de directrice van thuis te laten werken en de plaatsvervangende directrice blijft tot het einde van het schooljaar op post. Woordvoerder Terrière laat nog weten dat de leerkrachten intussen wel een beroep kunnen doen op de welzijnswet .