Te weinig gefrituurd eten en tandzorg: gedetineerden protesteren al wandelend in gevangenis van Hasselt

De gevangenis van Hasselt heeft er enkele turbulente weken opzitten. Dat zegt kamerlid Alain Yzermans (Vooruit). In de commissie Justitie van het federaal parlement richtte hij zich afgelopen week tot minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V). 

"Een protestwandeling vond plaats vanwege voeding. Mensen klagen dat het eten niet meer gezond is, wellicht door de lage dagprijs. Dat is iedereen bekend", aldus Yzermans. "Met een dagprijs van 5 euro per maaltijd en een overbevolking van 40 procent kan je moeilijk die gezonde maaltijd voor iedereen voorzien. Daarbij komt nog dat de keuken vrij klein is."

"Zo wordt er bijvoorbeeld ook te weinig of geen fruit meer gegeten, dus een heel evenwichtig, gevarieerde maaltijd is vandaag geen optie voor de gedetineerden. In Nederland wordt het dubbele uitgetrokken per maaltijd. Gaat dat bedrag van 5 euro aangehouden worden?", vroeg Yzermans zich af. 

Verlinden antwoordde dat de voeding in Hasselt, net zoals in elke penitentiaire instelling, dagelijks gecontroleerd moet worden. "Hasselt wordt momenteel, net als andere arresthuizen, geconfronteerd met een zeer grote overbevolking. Dat verhoogt natuurlijk de werkdruk en vergt veel aanpassingen en creativiteit om het bereiden van maaltijden of het wassen van linnen en kledij goed te laten verlopen." 

Volgens haar informatie protesteerden de gedetineerden vooral tegen het feit dat er niet vaak genoeg frieten op het menu staan. "Het is correct dat Hasselt niet over genoeg infrastructuur beschikt om geregeld gefrituurd eten te voorzien voor de huidige populatie. Gekookt, gestoomd en gebakken voeding lukt wel zonder problemen." 

"De verhouding tussen middelen en infrastructuur enerzijds en de populatiegrootte anderzijds, maakt het gevarieerde en gezonde voeding aanbieden niet altijd even vanzelfsprekend", ging Verlinden verder. "De kosten voor voeding zijn voor dit jaar berekend op 5,02 euro per gedetineerde per dag. Het huidige budget laat een aanpassing van dat bedrag niet toe."

De minister gaf wel aan het in de toekomst te willen bekijken, maar suste de verwachtingen door terug te verwijzen naar de moeilijke financiële situatie bij Justitie. "We staan voor belangrijke uitdagingen met een erg grote budgettaire impact." In een reactie drong Yzermans toch aan op een herziening van het budget. "Voeding is immers een basiszorg, en geen luxeproduct."

Een andere bron van ontevredenheid is volgens Yzermans de tandverzorging. "Die blijft achterwege. Een verzorgend team is niet langer actief in de gevangenis, waardoor mensen onder meer met tandpijn rondlopen." 

Het kamerlid uit Houthalen-Helchteren wilde weten of de minister zicht had op een ander zorgaanbod voor de tandproblemen. "Het gevangeniswezen neemt op dit moment verschillende initiatieven om de tandheelkundige zorg beter te organiseren", antwoordde Verlinden. 

"Het is niet eenvoudig om tandartsen te vinden", ging ze verder. "In de gewone samenleving hebben velen van hen al een patiëntenstop ingelast. Zij hebben simpelweg niet de ruimte om dan ook nog vaak in de gevangenissen te komen werken. Daarom denken we aan mobiele tandartsen. In Hasselt lijsten we momenteel alle klachten op om na te gaan welke concrete oplossingen mogelijk zijn." 

Yzermans benadrukt dat gedetineerden zeer acute vragen stellen rond beide kwesties. Het drijft de spanning op in een instelling die al onder druk staat. "Vorige week heeft nog een vrij gewelddadige vechtpartij plaatsgevonden tijdens de wandeling. Die had wel niets te maken met de tandverzorging of de voedingsproblemen." 

Verlinden erkende dat er gevochten is tijdens een wandeling. "Een beperkte groep gedetineerden zou zich tijdens vorige wandelingen intimiderend en grensoverschrijdend gedragen hebben ten opzichte van een andere groep.  Dat heeft de spanningen doen oplopen en geleid tot een vechtpartij op 2 april. Ook hier moet rekening gehouden worden met het effect van de overbevolking. Zo is er een impact op het mogelijke toezicht en de werk- en leefomstandigheden van cipiers en gedetineerden."

De hoofdrolspelers in de vechtpartij zijn ondertussen overgeplaatst naar andere gevangenissen.