Sarah en Lisa – niet hun echte namen – werken als spionnen voor het Belgische leger en geven een inkijk in hun dagdagelijkse taken. Met de media mogen ze in principe niet spreken, maar voor VRT NWS maken ze voor het eerst een uitzondering. “De mens blijft de zwakste schakel.”
VRT NWS spreekt met 2 spionnen van het Belgische leger: “De mens is en blijft de zwakste schakel”
Twee maal per week duikt de podcast 'Het uur van de waarheid' in de wereld van onlinebedrog, desinformatie en misleiding. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
“Shaken, not stirred” en een blitse sportwagen. Het is het beeld dat velen onder ons hebben bij het werk van “spionnen”. Maar de realiteit is anders, vertellen Sarah en Lisa in onze podcast 'Het uur van de waarheid'.
Beide vrouwen werken voor de ADIV, of de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid, ook wel de militaire inlichtingendienst van België. Onder een schuilnaam bieden zij een inkijk in hun werk.
“De ADIV doet onder andere onderzoek naar spionage en moet erover waken dat het Belgische leger zijn opdracht in alle veiligheid kan uitvoeren”, zegt Sarah. “Verder moet de dienst ook het Belgische grondgebied en de Belgische belangen beschermen, ook in het buitenland.”
Beluister hier het volledig gesprek:
“Dat is allemaal niet zo sexy als ze voorstellen op tv”, zegt Lisa. “Ik zit vooral achter een bureau.”
“Spionage is voor ons als een spel. Iedereen gaat op zoek naar bepaalde informatie die zijn of haar belangen kan dienen en die de eigen positie kan versterken. En iedereen beschermt zichzelf tegen anderen die die informatie willen stelen.”
Seksuele voorkeur
Voor sabotage en spionage wordt laatst wel vaker gewaarschuwd. Maar is de manier van werken veranderd tegenover vroeger?
“Het doel van spionage is om de zwakke schakel te zoeken die je kan gebruiken om informatie te verkrijgen”, zegt Lisa. “Dat is niet veranderd, maar de maatschappij verandert en moderniseert natuurlijk. Een voorbeeld is het gebruik van sociale media of AI.”
Maar de zwakste schakel, die blijkt – ook vandaag nog - steeds de mens te zijn.
“De mens die toegang heeft tot netwerken, of het nu om personen of digitale netwerken gaat, is nog steeds de zwakste schakel”, zegt Sarah.
Je moet mensen niet meer benaderen op café, via sociale media kom je al veel te weten
Zo is de “honeytrap” een techniek die door veel inlichtingendiensten gebruikt wordt. “Dan gaan ze kijken naar iemands seksuele voorkeur. Vervolgens sturen ze een persoon die daaraan beantwoordt, op pad om aan informatie te komen”, aldus Lisa.
“Daarin zien we wel veranderingen in de tijd”, zegt Sarah. “Die mensen moeten we niet meer op de oude manier benaderen, zoals op café of op recepties. Soms kom je online al veel te weten, via iemands sociale media bijvoorbeeld.”
Niet naïef zijn
Als spion aan de slag zijn: het heeft ook gevolgen voor het privéleven, zo blijkt. “Mijn heel nauwe familie is wel op de hoogte”, zegt Lisa. “Maar vrienden en zo weten totaal niet wat ik doe.”
Dat gebeurt grotendeels om veiligheidsredenen, zo blijkt. “Als onze identiteit goed afgeschermd wordt, zijn we moeilijker vindbaar. Dat beschermt niet enkel onszelf, maar ook onze persoonlijke kring.”
En voor het brede publiek hebben deze professionele spionnen nog enkele tips. “See something, say something. Wees alert en niet naïef. Als je ineens door iemand ongelooflijk interessant wordt bevonden, of uitgenodigd wordt om over dingen te spreken, stel jezelf daar dan vragen bij.”
“En als je verdachte zaken opmerkt, zeker melden. Op de website van de ADIV staat een contactformulier waarmee dat kan.”
