Na jarenlange stijging zijn vorig jaar minder vinylplaten verkocht: is de hype voorbij?

De meest recente cijfers over de Belgische muziekverkoop tonen een terugvallende vinylverkoop in 2024, na jaren van groei. Er is een lichte daling van 9,90 miljoen euro omzet naar 9,25 miljoen euro omzet, voor LP’s en singles.

Is de vinylhype voorbij? “Dat denk ik niet”, reageert Olivier Vandeputte van de Belgian Recorded Music Association (vertegenwoordiger van muziekproducenten en -distributeurs, red.) bij VRT NWS.

“Wie had 20 jaar geleden in volle illegale downloadtijd gedacht dat we nu zó veel vinyl zouden verkopen? Een verklaring voor die lichte daling in 2024 is de tegenvallende eindejaarsverkoop. Geen idee waarom, want november en december zijn normaal de topmaanden in aanloop naar de feestdagen.”

“Als ik de eerste cijfers voor januari en februari 2025 zie, dan ben ik optimistisch. De verkoop heeft zich hersteld en ligt zelfs een beetje hoger dan begin 2024. Vinyl heeft intussen een trouw publiek. We hopen dat een Record Store Day-ambassadeur als Pommelien Thijs een jonge generatie warm kan maken voor fysieke platen in dit streamingtijdperk.”

Voor het 10e jaar op rij al is meer muziek verkocht in België dan het jaar ervoor. Die groei zit vooral in het stijgende aantal betalende streamingabonnees, al streamen veel Belgen hun muziek nog via een niet-betalend abonnement, zo blijkt uit de Belgische Spotifycijfers. 

De muziekverkoop in België gebeurt voor het overgrote deel digitaal (88 procent), via downloads en vooral streaming. De resterende 12 procent bestaat uit wat ‘fysieke verkoop’ wordt genoemd. Dat zijn vooral vinylplaten, een dalend aantal cd’s en een heel klein aantal cassettes en minidisks. “Zo weinig dat we daar geen aparte cijfers over bijhouden”, aldus Vandeputte.

2024 was ondanks de lichte terugval in vinylverkoop zeker geen slecht jaar voor platenzaken, al zijn er onderling grote verschillen. Bilbo Records in het centrum van Leuven heeft na een faillissement de deuren definitief gesloten.

Music Mania in Gent heeft deze week dan weer een 2e winkel geopend. Een pand met een horecazaak, om vaker artiesten uit te nodigen. “Wij hebben nog nooit zo veel verkocht als in 2024”, zegt Karel Van Audenaerde van Music Mania aan VRT NWS.

“We proberen ons als speciaalzaak te onderscheiden met een langetermijnvisie, een mix van klassieke verkoop en een webshop en sociale media rond muziekbeleving. Onze winkel moet een sociale plek zijn voor muziekliefhebbers, met veel interactie tussen personeel en klanten, klanten onderling en klanten en artiesten. Op die manier willen we de vinylcultuur behouden en bij een nieuwe generatie promoten.”

“In een studentenstad als Gent krijgen we sowieso veel jongeren over de vloer. We maken ook deel uit van de bredere Gentse muziekscene met cafés, clubs en cultuurhuizen als Democrazy en VIERNULVIER. We profiteren mee van die dynamiek."

"Wij nodigen het hele jaar door Belgische artiesten uit voor showcases rond hun release. Ze weten dat zo’n kleine livesessie een enorme hefboom op hun verkoop zet. Het effect van een geslaagde showcase zindert weken na. Record Store Day doet hetzelfde op grotere schaal.”

Music Mania organiseert voor Record Store Day samen met Wintercircus, Democrazy en VIERNULVIER een dag vol showcases en signeersessies.

“We hebben vorig jaar 1.500 klanten gehad, met lange wachtrijen tot gevolg. Door de komst van Pommelien Thijs verwachten we nog meer volk. Al blijft vinyl een nicheproduct: muziekliefhebbers van alle leeftijden investeren op die manier in hun hobby.”

Belgische artiesten doen het opvallend goed bij Music Mania. Naar schatting 30 tot 40 procent van hun verkochte platen zijn Belgisch. Een contrast met de Belgische Spotifycijfers, want maar liefst 80 procent van de Belgische muziek wordt beluisterd in het buitenland. We kopen dus chauvinistischer dan we streamen.

“We promoten bewust Belgische artiesten door hun muziek prominent uit te stallen in aparte bakken vooraan in de winkel en in een aparte categorie aan te bieden in onze webshop. Hun mooie platenhoezen hangen we met plezier aan de muur."

"Er is meer Belgisch vinylaanbod dan ooit. 10 jaar geleden werd vooral elektronische muziek en hiphop op platen geperst. Nu releasen ook populaire artiesten standaard op vinyl.” 

“Het vinylaanbod is zeker meer mainstream geworden. Het is voor alle artiesten deel van wat ze doen, naast streaming en hun concerten."

"Artiesten van bij ons investeren graag in mooi artwork. Een klassieke plaat is het visuele uithangbord van een artiest. Het kunstwerk dat ze nalaten bij hun muziek. Een hoes die je openklapt is toch iets anders dan een kleine visual op een streamingdienst.”

Bij Music Mania merken ze dat de vinylverkoop de voorbije jaren constant is gestegen na de coronacrisis, met de verplichte sluiting van alle winkels en de periode zonder concerten.

“Tijdens de lockdowns bleef enkel de online verkoop over. De stijging van toen in onze webshop hebben we daarna ook in de winkel gezien. We zagen na de coronacrisis plots een nieuwe generatie klanten aan onze kassa, die vinylplaten had ontdekt tijdens de lockdowns.”

Vinyl zit volgens Music Mania ondanks een lichte daling in 2024 dus nog niet aan zijn plafond. “Ik heb jaren gedacht dat de groei ooit wel zou stoppen en het tegendeel is waar."

"Vinyl blijft een nicheproduct, dus ik denk niet dat er nog een spectaculaire groei inzit. Maar we hebben een trouw publiek, met veel jonge muziekliefhebbers. Daarom ben ik ervan overtuigd dat vinyl nog enkele generaties zal meegaan. Een plaat opleggen is nu eenmaal een authentieke ervaring van onthaasting in deze hectische tijden.”