Nooit eerder was de wachtlijst voor een sociale woning zo lang: 199.085 mensen wachten op een goedkope woning. Dat blijkt uit cijfers van Vlaams minister voor Wonen Melissa Depraetere (Vooruit). Zowat de helft van de wachtenden zijn singles. "In elke gemeente van elke provincie wachten mensen op een woning."
Nooit eerder zo veel mensen op wachtlijst voor sociale woning: vooral Antwerpenaren en singles zijn op zoek
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Sinds maart 2024 kunnen nieuwe kandidaat-huurders zich voor een sociale woning inschrijven bij het centraal inschrijvingsregister (CIR). Dat is een online loket waar zowel nieuwe huurders hun kandidatuur konden inleveren, als bestaande kandidaten hun inschrijving konden herbevestigen.
Dankzij het register heeft Vlaams minister voor Wonen Melissa Depraetere een beter zicht gekregen op het aantal wachtenden voor een sociale woning: 52.322 nieuwe kandidaten hebben zich aangemeld, waardoor het totale aantal kandidaat-huurders op 199.085 komt te liggen.
"Bijna 200.000 gezinnen zijn op zoek naar een betaalbare woning", zegt Depraetere. "Het is goed dat we nu een update hebben van de wachtlijst. Zo kunnen we beter inschatten wie waar een woning nodig heeft. Intussen huren ze noodgedwongen op de privémarkt, maar dat zet hun koopkracht onder druk. Dat moeten we echt vermijden."
Singles uit Antwerpen
Iets meer dan de helft van de kandidaat-huurders zijn single. En die groep wordt enkel groter, omdat het aandeel ouderen en singles in onze samenleving blijft toenemen.
"Singles met een beperkt budget hebben het moeilijk op de huurmarkt, omdat ze de kosten niet kunnen delen en opboksen tegen honderden andere kandidaten", zegt Depraetere. "Een sociale huurwoning is voor hen dan de ideale manier om toch betaalbaar te wonen, maar veel woningen zijn niet geschikt voor singles. Grotere gezinnen vallen ook uit de boot."
Uit de cijfers blijkt ook dat de wachtlijsten sterk verschillen per regio. Zo'n derde van het aantal kandidaat-huurders (67.325) zoekt een sociale woning in de provincie Antwerpen. Dat is niet onlogisch, aangezien net geen derde van het aantal Vlamingen (ongeveer 2 miljoen) in het Antwerpse woont.
In Vlaams-Brabant ligt het aantal wachtenden het laagst (22.834). Daarna volgt Limburg met 22.953 wachtenden. In West- en Oost-Vlaanderen wachten respectievelijk 34.248 en 46.620 op een sociale woning.
Bekijk: Lia en Jef leggen uit hoe een sociale woning hen heeft geholpen in 'De wachtlijst' (Pano)
Bijbouwen en renoveren
Europa tikte Vlaanderen recent nog op de vingers voor haar slechte woonbeleid. De Raad van Europa dwingt daarmee geen maatregelen af, maar wil Vlaanderen aanzetten tot actie.
Die actie wil Depraetere dan ook ondernemen: ze wil de komende jaren betaalbare woningen bijbouwen en renoveren om het tekort te verhelpen. "Er zijn echt te weinig sociale woningen gebouwd de afgelopen jaren. We zullen 6 miljard euro investeren om het tij te keren, want dat is echt nodig."
Ze heeft woonorganisaties dan ook de opdracht gegeven om zich daarop te focussen. "In het verleden moesten ze zich bezighouden met andere zaken als fusieoperaties, maar hun focus moet nu echt verschuiven naar bijbouwen en leegstand aanpakken."
Daarvoor moeten alle steden en gemeenten hun verantwoordelijkheid opnemen volgens Depraetere. Zoals eerder al aangekondigd, gaat daarvoor vanaf 2026 een nieuw bindend sociaal objectief in. Dat verplicht het bijbouwen van sociale woningen, zodat iedereen zich inspant om de lange wachtlijsten in te korten.
"De voorbije jaren was het beleid te laks voor gemeenten die hun deel niet deden en zo hun inwoners in de steek laten. Dat moet anders. Gemeenten die hun deel niet doen, zullen een bijdrage moeten leveren aan de huurpremie voor wie wacht op een sociale woning", verklaart Depraetere. "Zo krijgen mensen die wachten rechtstreekse steun, dat lijkt me maar logisch."
