Trump dreigt nu ook met tarieven voor farmasector, en dat kan zware gevolgen hebben voor ons land

Tot nu toe bleef de farmaceutische sector buiten schot in de handelsoorlog die president Donald Trump ontketende, maar daar zou binnenkort wel eens verandering in kunnen komen. Trump overweegt nu om ook een "grote" heffing op farmaproducten in te voeren. 

Hij bracht zijn plannen ter sprake op een bijeenkomst van het Nationale Republikeinse Comité in het Amerikaanse Congres. Volgens hem zal zo'n invoertarief farmabedrijven stimuleren om naar de VS te verhuizen.

"We gaan heffingen opleggen voor farmaceutische producten. Zodra we dat doen, zullen de producenten massaal terugkeren naar ons land, omdat wij de grote markt zijn", zei de president. "Dus we gaan zeer binnenkort een grote heffing op farmaceutische producten aankondigen."

"Als ze dat horen, zullen ze China verlaten, zullen ze andere landen verlaten, omdat ze dat moeten doen. Het grootste deel van hun producten wordt hier verkocht en ze zullen hun fabrieken overal in ons land openen."

Als Trump zijn plannen doorvoert, dreigt ons land zwaar getroffen te worden. "Amerika is de belangrijkste exportmarkt voor onze grote farmasector", vertelt VRT NWS-journalist Steven Rombaut. "Denk aan Pfizer, Janssen Pharmaceutica en UCB (Union Chimique Belge). Een kwart van die farma-export stroomt door naar Amerika. Dat is goed voor een bedrag van meer dan 17 miljard euro."

"Als Amerika meer zelf medicijnen gaat produceren, kan dat ten koste gaan van activiteiten in ons land", stelt Rombaut. "Amerikaanse invoerheffingen zullen in eerste instantie Europese medicijnen dáár duurder maken. Daardoor kan de vraag verminderen. De kans bestaat ook dat farmabedrijven op termijn meer in Amerika zullen gaan produceren. Dat is ook net de bedoeling van Trump."

Een recente reactie uit onze Belgische farmasector is er nog niet gekomen, maar oud-CEO van pharma.be Leo Neels ziet de nieuwe ontwikkelingen met lede ogen aan. "Trump vergist zich, zoals zo vaak is hij aan het improviseren geslagen", vertelt Neels. "Hij zegt dat de geneesmiddelen uit China komen, maar dan heeft hij het over de geneesmiddelen waarvan het octrooi vervallen is. Die zijn in prijs gedaald, en kunnen door iedereen gemaakt worden." De zogenoemde generische geneesmiddelen dus. 

"Dat zijn andere bedrijven dan de klassieke farmabedrijven die wij kennen. Zij produceren aan extreem lage prijzen, en brengen de producten tegen een extreem lage prijs op de markt. En die bedrijven zullen niet naar de Verenigde Staten trekken vermoed ik, want daarvoor is het een veel te duur productieland", analyseert Neels. 

Volgens Neels vergist Trump zich dus, en dreigt hij zo ook de sector voor de innovatieve geneesmiddelen te raken. Een markt waar België (en bij uitbreiding Europa) sterk staat, maar die de laatste jaren ook te lijden had volgens Neels. "We zijn enorm achteruitgegaan. In 2000 kwam nog 50 procent van de innovatieve geneesmiddelen uit Europa. Vandaag hebben we het nog over 20 procent. België heeft historisch een uiterst prominente plaats in de sector, maar we zijn veel van onze glorie verloren." 

Vorige week publiceerde pharma.be cijfers over de export en tewerkstelling van de sector, en ook daarin was bezorgheid te bespeuren over de (nabije) toekomst van de Belgische farma. Ten opzichte van 2023 viel er vorig jaar een daling van 1,4 procent op te tekenen in de totale export, en daalde de tewerkstelling voor het eerst. In het bericht wordt de farmasector omschreven als "een van de sectoren is die het hardst getroffen zou worden door een verstoring van de vraag vanuit de VS". 

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen ging alvast in gesprek met enkele vertegenwoordigers uit de farmasector. In het statement valt te lezen dat er grote bezorgdheid heerst over de gevolgen van eventuele tarieven "die aan beide kanten van de oceaan kwaad zouden doen". 

Volgens de verklaring drongen de vertegenwoordigers van de farmasector aan op maatregelen om de interne markt verder te versterken, door bijvoorbeeld belemmeringen in de regelgeving aan te pakken, procedures te vereenvoudigen of innovatieve industrieën te ondersteunen. Ook drongen ze erop aan om via onderhandelingen met de VS tot een oplossing te komen.

Voorlopig is het afwachten of Trump doorzet met zijn plannen, en wat dan een eventuele Europese reactie zal zijn. "De beste zet is natuurlijk is dat er gewoon geen handelsoorlog komt", besluit Neels. "Het beste scenario is dat er geen tarieven of tegentarieven komen, want dat wil Trump uitlokken. Op die manier kan hij aan het onderhandelen gaan, en uiteindelijk als winnaar uit de bus komen."