Hoe duurzaam zijn herbruikbare zakken? "Je moet ze minstens 100 keer gebruiken voor ze milieuvriendelijker zijn dan wegwerpzakjes"

Hoe duurzaam zijn herbruikbare winkelzakken? Met die interessante vraag contacteert luisteraar Pieter uit Boortmeerbeek de redactie van 'WinWin', het consumentenprogramma op Radio2. "Vroeger waren er plastic wegwerpzakjes, maar ik gooide die niet na een keer weg. Ik heb nog nooit een herbruikbare zak gekocht en toch puilt mijn kast er intussen van uit. Ik krijg ze altijd wel ergens in een winkel of tijdens een loopwedstrijd bijvoorbeeld. Zijn herbruikbare zakken dan nog duurzamer dan de plastic zakjes van vroeger?"

Een terechte opmerking vindt onderzoeker Laure Herweyers. Zij heeft een doctoraat in productontwikkeling en is senior-onderzoeker aan het REuse Lab van de Universiteit van Antwerpen. "Als je vroeger de kleine plastic zakken hergebruikte en nu altijd maar nieuwe herbruikbare zakken krijgt of koopt, dan schieten ze hun doel inderdaad voorbij."

"De herbruikbare zakken zijn geïntroduceerd om de afvalberg te verkleinen. Plastic is een heel waardevol materiaal, net daarom zouden we de herbruikbare plastic winkelzakken maximaal moeten hergebruiken. Idealiter hebben mensen een paar goede stevige zakken om te hergebruiken in plaats van dat je kasten ermee uitpuilen."

Pas wanneer je herbruikbare zakken voldoende gebruikt, zijn ze milieuvriendelijker dan wegwerplastic. "Om herbruikbare zakken te produceren, heb je meer materiaal en meer energie nodig dan voor dunne plastic zakjes. Net daarom moet je een herbruikbare zak genoeg hergebruiken om het duurzaam te laten zijn. Hoeveel keer precies is afhankelijk van het soort materiaal waaruit de zak wordt gemaakt, maar ook van heel wat andere factoren. Iedere herbruikbare zak zou je minstens 100 keer moeten gebruiken voor het duurzaam wordt."

In verschillende supermarkten en winkels vind je een uitgebreid gamma aan herbruikbare tassen. Ze worden gemaakt uit verschillende soorten materiaal. Maar welke scoort dan het beste op duurzaamheidsvlak? "Dat is afhankelijk van het doel waarvoor je de zak gebruikt", zegt Herweyers. "Gebruik je die dagelijks voor je zware boodschappen of enkel om wat lichte documenten te vervoeren? De typische tassen uit polypropeen, een soort plastic, zijn erg stevig en kunnen een tijdje meegaan voor je dagelijkse boodschappen. Sommige dunne katoenen of plastic zakjes zullen dan weer wat sneller stuk gaan of scheuren als je er te zware spullen in steekt."

"Vanuit productontwikkeling kijken we naar de kosten bij productie, hoelang een product meegaat en ook wat er gebeurt aan het einde van het gebruik. Zo vinden we het ook belangrijk dat de gebruikte materialen gerecycleerd kunnen worden. Een draagtas die bijvoorbeeld volledig uit polypropeen bestaat, kan je gewoon in de blauwe pmd-zak steken om hem te recycleren."

Als consument kan je zeker je verantwoordelijkheid opnemen door niet te overconsumeren. "Kijk eerst even in je kast wat je al hebt liggen voordat je nieuwe zakken koopt. Als je dan toch nog zakken nodig hebt, ga dan eerst even kijken in de kringloopwinkel." Consumenten mogen ook wat kritischer omgaan met gratis zakken die worden aangeboden op beurzen, opendeurdagen of evenementen, vindt Herweyers. "Durf de gratis tassen te weigeren. Geef tassen die je niet meer gebruikt weg of doneer ze aan de kringloopwinkel. Zo worden ze nog verder gebruikt."

Maar ook bedrijven en producenten kunnen meehelpen aan een duurzamere wereld: "Stop met het nodeloos produceren en uitdelen van gratis tassen en totebags. We hebben er allemaal genoeg. Als je toch echt graag nieuwe herbruikbare tassen wil ontwikkelen, zorg dan dat ze lang meegaan en goed recycleerbaar zijn."