Uitgestorven reuzenwolf is opnieuw tot leven gewekt (of toch bijna, wat leidt tot filosofische discussies)

De reuzenwolf schitterde in de reeks 'Game of Thrones' en kwam daarmee opnieuw in de bekendheid. Het was een gevreesd roofdier dat ooit rondwandelde op het Amerikaanse continent. De soort is zowat 12.500 jaar geleden uitgestorven, maar de verre neefjes, de grijze wolven, bestaan nog.

Reuzenwolven waren groter, hadden een iets bredere kop, sterkere kaken en een lichtkleurige, dikke vacht, voor zover we dat allemaal precies kunnen weten uiteraard.  

Het Amerikaanse biotechbedrijf Colossal Biosciences is erin geslaagd om 3 pups geboren te laten worden, 2  mannetjes op 1 oktober vorig jaar en nog een vrouwtje op 30 januari. Het nieuws is nu pas bekendgemaakt, onder meer via een Instagrampost. Op sociale media zijn de 2 oudste pups te zien, Romulus en Remus.

De pups, die intussen al relatief groot zijn, zien we er vrolijk rondhuppelen. Ze hebben inderdaad de typische dikke vacht die aan reuzenwolven wordt toegeschreven, en die hen onderscheidt van grijze wolven. De 3 reuzenwolven leven op een afgesloten terrein van zowat 800 hectare, op een locatie in de VS die niet is vrijgegeven. 

Een team wetenschappers en onderzoekers van Colossal gebruikte DNA van een 11.500 jaar oude tand en een 72.000 jaar oude schedel. Daarmee reconstrueerden ze naar eigen zeggen "Aenocyon dirus-genomen van hoge kwaliteit" (een genoom is de volledige DNA-set van een levend wezen). 

Daarna vergeleken ze de genomen met die van andere hondachtigen (canidae) die nu nog rondlopen, zoals wolven, vossen en jakhalzen. Zo probeerden ze genetische varianten te isoleren die specifiek zijn voor reuzenwolven en instaan voor specifieke kenmerken zoals de dikke witte vacht. 

Daarop werden cellen van grijze wolven genetisch gemanipuleerd: in 14 genen werden 20 aanpassingen aangebracht. Die techniek met knip- en plakwerk is bekend onder de term CRISPR. 

De meest beloftevolle cellijnen werden gekloond, om uiteindelijk tot nieuwe embryo's te komen. Die werden dan ingeplant bij een hondachtige draagmoeder. "Daarmee maakten we gezonde puppies van reuzenwolven", zegt Colossal-medestichter Ben Lamm in een mededeling.

"Het is het resultaat van jaren pionierswerk in de wetenschap, van continue innovatie en niet-aflatende inzet",  schrijft Colossal op Instagram . "De-extinctie (het opnieuw tot leven wekken van uitgestorven soorten, red.) is niet langer theorie, het is de praktijk." Het bedrijf heeft het over een mijlpaal: "Er is nog werk voor de boeg, maar dit moment herdefinieert wat mogelijk is voor de toekomst van de planeet." 

De weg die is afgelegd, heeft al meerdere obstakels overwonnen: het maken van minstens 1 DNA-aanpassing, en daarna meerdere. Dan moest er op basis van een nieuw genoom ook nog een dier kunnen groeien.

Het is allemaal allerminst eenvoudig of evident. Daarom beten ze tot nu toe hun tanden stuk op andere projecten zoals de wolharige mammoet (zie onder) en de dodo, een vogel die niet kon vliegen en ruim 300 jaar geleden uitstierf. De dodo is sindsdien 1 van dé symbolen van het uitsterven van een diersoort door toedoen van de mens. 

"Het nieuwe genoom is zonder twijfel voor 99,9 procent dat van de grijze wolf", vertelt Love Dalén, professor aan de universiteit van Stockholm en een specialist in de materie, over de reuzenwolven aan CNN. "Er zal nu een debat zijn binnen de wetenschappelijke community over de vraag hoeveel genen je moet veranderen om een echte reuzenwolf te doen herrijzen. Maar eigenlijk is dit een filosofische vraag voor mij." 

"Het dier draagt genen van de reuzenwolf. Daardoor lijkt het meer op een reuzenwolf dan gelijk wat we in de voorbije 13.000 jaar gezien hebben, en dat is op zich al heel cool", aldus nog Dalén, die mee betrokken was bij het project als adviseur. "Ze hebben het fenotype gereconstrueerd (met de uiterlijke kenmerken, red.) en we weten dat ze er zo moeten hebben uitgezien. Voor mij zijn de puppy's, in dat opzicht, reuzenwolven."   

Colossal werkt intussen verder aan een levende wolharige mammoet, een project dat al langer loopt. Sinds Lamm in 2021 een oproep deed voor donaties daarvoor, is er naar verluidt al 435 miljoen dollar verzameld, ongeveer 400 miljoen euro. Er worden mammoetkalfjes verwacht in 2028 ten vroegste. 

Colossal zegt dat het kan meehelpen met het behouden van bestaande maar sterk bedreigde diersoorten. Dat zou kunnen door ze met DNA-wijzigingen beter te beschermen tegen bijvoorbeeld de klimaatverstoring of tegen een nog maar beperkte biodiversiteit in kleiner wordende kolonies, wat op kritiek stuit bij tegenstanders. 

En er is meer. Sommigen vragen zich af of het per se nodig is om verdwenen soorten opnieuw tot leven te wekken. Ze wijzen erop dat het erg veel geld kost, geld dat beter voor andere doeleinden gebruikt zou kunnen worden.

Bovendien zijn er altijd wel enige risico's verbonden aan de knip- en plaktechnieken met DNA. Tegelijk moeten de 'nieuwe' diersoorten ook een habitat hebben om in te leven, en kunnen ze eventueel een impact hebben op andere soorten. De 'nieuwe' reuzenwolven blijven alvast in gevangenschap leven. 

Ook Maarten Larmuseau, professor genetica aan KU Leuven, is geen fan. "Het is misleidend, het is een aangepaste grijze wolf, met wat cosmetica. Want er zijn miljoenen verschillen tussen de grijze wolf en de reuzenwolf. Nu zijn er 20 aanpassingen gebeurd aan het DNA", relativeert Larmuseau, die het resultaat een "Frankenstein-organisme" noemt. 

De nieuwe dieren hebben geen soortgenoten, de habitats zijn veranderd. "Ze zullen niet mogen paren met andere dieren, om ze niet te laten kruisen met andere soorten. En ze zullen in gevangenschap blijven leven", zegt hij in 'De wereld vandaag'. 

Larmuseau zegt dat Colossal een beetje voor God speelt. "Het is geen natuurlijk proces, en we weten niet hoe het allemaal gaat aflopen." Het draait ook om heel veel PR van het bedrijf, zegt hij: "Je hoort de wolven huilen, maar eigenlijk weten we totaal niet of dat ook zo klonk in het verleden."