Spotify betaalde vorig jaar 'maar' 34 miljoen euro aan muziekrechten uit in België: "Veel mensen streamen nog altijd gratis"

Het is de eerste keer dat Spotify specifieke cijfers vrijgeeft over de Belgische royalties die ze uitbetalen. In hun wereldwijde ‘Loud and clear’-rapport communiceerde de streamingdienst dat ze in 2024 bijna 10 miljard dollar aan muziekrechten heeft uitbetaald. Dat is het hoogste bedrag ooit en het meeste van alle betalende streamingplatformen. Spotify betaalt ongeveer twee derde van hun zogenoemde 'muziekgerelateerde inkomsten' uit aan rechtenhouders. 

De Belgische uitbetaling van 34 miljoen euro is een relatief klein deel van de totale koek. Het bedrag ligt 11 procent hoger dan in 2023 en is een verdubbeling tegenover 2019. Sinds de lancering in 2006 heeft Spotify ruim 60 miljard dollar aan rechten uitbetaald. De laatste jaren doen ze een inhaalbeweging, maar Spotify krijgt nog altijd kritiek op hun werking rond muziekrechten.

"Voor beginnende en opkomende artiesten is het bijna onmogelijk om geld te verdienen via Spotify, zeker nu ze de kaap van 1.000 streams hebben ingesteld voor je uitbetaald wordt", zegt Lucas Declercq, die bij VI.BE (steunpunt voor artiesten en muzieksector in Vlaanderen en Brussel) artiesten adviseert over hun (streaming-) inkomsten.

"Als artiest kan je niet anders dan aanwezig zijn op Spotify, door de dominante positie samen met Apple Music. Het is vooral een manier om zichtbaar te zijn met je muziek, maar het is niet de plek waar je gemakkelijk geld kan verdienen. Maar sommige artiesten slagen erin." 

Belangrijk: de 34 miljoen euro van Spotify wordt niet rechtstreeks aan Belgische artiesten uitbetaald. Het geld gaat deels naar de ‘licentiegever’ (een platenlabel of distributeur) en deels naar de uitgevers en rechtenbeheerders van muziek. In België gaat meer dan de helft van de Spotify-royalties naar onafhankelijke artiesten of kleine platenlabels.

Op basis van het specifieke contract van een artiest met een label of distributeur krijgt die een deel van de Spotify-royalties uitbetaald. Wie zelf nummers maakt en naast artiest ook auteur en/of componist is van zijn liedjes, verdient meer muziekrechten.

"We vinden het positief dat Spotify zijn Belgische cijfers deelt", reageert Steven Desloovere, Head of Music bij auteursrechtenvereniging Sabam. "Vooral auteurs/componisten die internationaal werken, verdienen geld via streaming. Bij het grote publiek zijn deze mensen minder bekend."

"Volgens onze berekeningen gaat het om een 100-tal Belgische auteurs/componisten die meer dan 10.000 euro aan muziekrechten via streaming per jaar verdienen. De Belgische songschrijvers die een jaarloon overhouden aan streaming: dat zijn maximum 10 mensen."

"Het gros van de streaminginkomsten bij artiesten gaat naar grote namen zoals Damso en Angèle. De royalties worden altijd verdeeld over verschillende partijen. Wat er precies voor de artiest overblijft, is sterk afhankelijk van het soort contract dat die met een platenlabel afsluit en hoeveel dat platenlabel precies voorschiet in de kosten", aldus VI.BE.

"Voor een artiest royalties krijgt, moeten de kosten voor opnames van een plaat en productie van vinyl bijvoorbeeld nog gerecupereerd worden. Ook nadien is er nog sprake van een verdeling in royalties (in de beste gevallen 50/50)."

"Ons advies aan artiesten is altijd: gooi nooit zomaar je muziek op streamingplatformen. Zorg als artiest voor sterke sociale media en werk aan kwalitatieve liveshows. Als je live of online geen trouw publiek kan opbouwen, met fans die willen investeren in je concerten, fysieke producten en merchandising, dan wordt het bijzonder moeilijk om van je muziek te leven", zegt Lucas Declercq (VI.BE).

Over hoeveel Belgische artiesten die 34 miljoen euro wordt verdeeld, maakt Spotify niet bekend. Enkel dat de groep artiesten die 10.000 euro of meer per jaar verdient tegenover 2018 “meer dan verdubbeld” is. Ook het aantal artiesten die jaarlijks 50.000 euro of meer verdienen stijgt. Dat zijn er “meer dan dubbel zo veel” als in 2019 en “meer dan 3 keer zo veel” als in 2018.

“Meer artiesten verdienen meer”, zegt Spotify, zonder absolute cijfers. Een evolutie van 2 naar 4 artiesten is natuurlijk net zo goed een verdubbeling als een stijging van 20 naar 40. 

Wie de topverdiener is onder de Belgische artiesten maakt Spotify ook niet bekend. “We plakken er bewust geen namen en bedragen op. Een artiest is niet altijd makkelijk toe te wijzen aan 1 land. Wat met een Belgische artiest die een contract heeft bij een Frans label, dat rechten krijgt uitbetaald? We communiceren enkel tendensen”, zegt de woordvoerder van Spotify West-Europa op de persconferentie.

Om aan een bedrag van 10.000 euro te geraken moet je muziek veel gestreamd worden. Spotify registreert een geldige stream als een nummer gedurende 30 seconden of meer wordt beluisterd. Een artiest verdient naar schatting tussen de 0,003 en 0,005 euro bruto per stream op Spotify. "Moeilijk om daar een bedrag op te plakken, maar het zit ongeveer daarrond", zegt VI.BE.

Gemiddeld leveren 1 miljoen streams omgerekend 4.000 euro bruto op. Wie 10.000 euro krijgt uitbetaald, moet al minstens 2,5 miljoen streams op de teller hebben. 50.000 euro komt dan overeen met minimum 12,5 miljoen streams. 

Geld verdienen met een muziekcarrière is niet evident, zo getuigde Laura Tesoro recent. Artiesten halen hun inkomsten vooral uit concerttickets en daarna pas uit de verkoop van merchandise en hun muziek, deels via betalende streaming. 

Maar: van de 675 miljoen Spotifygebruikers wereldwijd hebben er 'amper' 263 miljoen een betalend abonnement. "Veel mensen beluisteren muziek nog altijd gratis via streaming of radio, terwijl voor films en series betalend streamen de norm is. Er betalen te weinig mensen een eerlijke prijs voor opgenomen muziek", zegt Lucas Declercq van VI.BE.

"De Belgische markt kan op dat vlak inderdaad nog evolueren", bevestigt ook Steven Desloovere van Sabam. "Belgen luisteren relatief weinig naar Belgische muziek en er wordt nog veel gratis muziek gestreamd. De beste manier om Belgische artiesten en componisten te steunen, is met een betalend streamingabonnement."

Nog een opvallende statistiek in het Spotify-rapport: meer dan 80 procent van de Belgische royalties komt van buitenlandse gebruikers. In ‘Spotify Wrapped’ van 2024 stond Lost Frequencies bovenaan als meest gestreamde Belg wereldwijd, met zelfs 2 nummers boven de magische kaap van 1 miljard streams: ‘Are you with me’ en ‘Where are you now’. Andere populaire Belgen zijn Dimitri Vegas & Like Mike en Damso, Stromae en Angèle. 

"We weten dat Belgische luisteraars meer naar Dua Lipa en Taylor Swift luisteren dan naar Belgische muziek. Daar proberen wij onder meer met De Week van de Belgische muziek iets aan te doen", zegt Lucas Declercq van VI.BE.

"Tegelijk worden Belgische artiesten door Spotify benadeeld. Er is momenteel geen aparte curator voor Belgische afspeellijsten. De nieuwe vacature wordt ingevuld door iemand die zich met de hele Benelux moet bezighouden. We hopen uiteraard dat er iemand komt met extra aandacht voor de Belgische markt, want een plek in de juiste speellijsten is net superbelangrijk op Spotify."