De Verenigde Staten gaan zaterdag rechtstreekse gesprekken aanknopen met Iran. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump aangekondigd na een onderhoud met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in het Witte Huis. Iran echter spreekt over "indirecte gesprekken" via een bemiddelaar.
Trump kondigt "rechtstreekse gesprekken" met Iran aan, Iran houdt het op "indirecte gesprekken" via bemiddelaar
Na de ontmoeting met Netanyahu kwam Trump niet meteen met heel groot nieuws over Gaza of de importheffingen die de VS oplegt aan vele landen.
Het nieuws kwam uit een andere hoek: de VS zou volgens Trump "rechtstreekse gesprekken" aanknopen met Iran, de gemeenschappelijke vijand van de VS en Israël.
Volgens de Amerikaanse president komt er zaterdag een "zeer grote" ontmoeting tussen Washington en Teheran. De gesprekken worden "direct" en "bijna op het hoogste niveau" tussen de landen gevoerd, aldus Trump. Waar de gesprekken zullen plaatsvinden, kon hij niet zeggen.
Bekijk: Trump over Iran: "We zullen rechtstreeks met hen onderhandelen"
Nieuwe nucleaire deal?
Volgens Trump heeft de diplomatieke weg "de voorkeur", nadat Iran elke rechtstreekse dialoog met de VS had afgewezen. Trump gaf aan dat hij mikt op een nieuwe nucleaire deal met Iran, "want ze mogen geen kernwapen hebben".
Als de gesprekken met Iran niet succesvol zijn, zo zei Trump nog, dan zal dat volgens hem "een groot gevaar zijn voor Iran", zo klonk het dreigend.
Wordt het direct of indirect?
Vast staat dat er gesprekken komen, maar over de wijze waarop verschillen blijkbaar de interpretaties. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Seyed Abbas Araghchi, houdt het op indirecte gesprekken via een bemiddelaar. Araghchi noemt het overleg een "kans" en tegelijk een "test" op X. De minister zegt dat de gesprekken plaatsvinden in Oman. Wie erbij betrokken is, is voorlopig niet bekendgemaakt.
Teheran is alvast niet gediend van de forse taal die Trump spreekt. "Ze dreigen met taal van onheil", sprak de hoogste leider van Iran, Ali Khamenei. "Als dat gebeurt, zullen ze te maken krijgen met een sterke vergeldingsaanval." Ook de woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken is duidelijk op X: "Geweld brengt geweld voort, vrede brengt vrede voort. De VS kan de koers kiezen en zich overgeven aan de consequenties."
Rechtstreekse gesprekken hebben geen zin
minister Seyed Abbas Araghchi zondag nog
Trump dreigde vorige week nog met bombardementen op Iran omdat Khamenei een voorstel van Trump had geweigerd om rechtstreeks overleg te voeren over het Iraanse nucleaire programma.
Iran liet weten met de VS te willen onderhandelen over een nucleaire deal, maar enkel onrechtstreeks via bemiddeling door Oman. "Rechtstreekse onderhandelingen met een partij die voortdurend dreigt met geweld (...) en die tegenstrijdige standpunten verkondigt via haar verschillende verantwoordelijken, heeft geen zin", verklaarde Araghchi zondag.
Zaterdag liet de Iraanse president Masoud Pezeshkian nog weten dat zijn land met de VS wil onderhandelen "op voet van gelijkheid".
Akkoord in 2015 Onder de Amerikaans president Barack Obama ondertekende Iran 10 jaar geleden een historisch akkoord met de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad: de VS, China, Rusland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, én Duitsland.
In die nucleaire deal beloofde Iran meer openheid over zijn kernprogramma. De VS beloofde in ruil een deel van de sancties tegen het land te versoepelen. Het akkoord werd wereldwijd positief onthaald, behalve in Israël.
Maar in 2018, toen Trump voor de eerste keer aan de macht was, stapte de VS uit het akkoord, omdat Iran zich volgens Trump niet meer aan de voorwaarden zou houden. Trump voerde nadien ook opnieuw strenge sancties in tegen Iran, die de Iraanse economie hard troffen.
Als reactie daarop begon Iran de voorwaarden van het akkoord stapsgewijs te schenden, onder meer door zijn voorraden verrijkt uranium opnieuw op te bouwen, het te raffineren tot een hogere splijtstofzuiverheid en geavanceerde centrifuges te installeren om de productie te versnellen.
Beluister: Peyman Jafari, politicoloog en Iran-kenner, liet vorige week nog zijn licht schijnen over de relatie tussen de VS en Iran.
