Trudo-abdij in Sint-Truiden moet nieuwe invulling krijgen: "Het is een ErfgoedLab, want we gaan experimenteren"

De monumentale site van de Trudo-abdij beslaat met een oppervlakte van 15.000 vierkante meter ongeveer 1/8e van de binnenstad van Sint-Truiden. De abdij heeft een woelige geschiedenis.

Zo werd een groot deel van de barokke abdijgebouwen en de seminariekerk uit 1845 50 jaar geleden verwoest door een uitslaande brand. In 1992 vernielde een ontploffing van opgehoopte gassen in de ondergrondse Cicindriabeek ook de abdijmolen.

De abdijtoren werd in de jaren 90 heropgebouwd en de academiezaal werd gerenoveerd, maar de site wacht nog steeds op een nieuwe, duurzame bestemming. Daarom kwam er een samenwerking tussen de stad Sint-Truiden, de provincie Limburg en erfgoedorganisatie Herita.

"Wij zijn gevraagd door de stad Sint-Truiden om hier 3 jaar lang op ontdekkingstocht te gaan naar wat de mogelijkheden van deze plek zijn", zegt Paul Lambrechts, regiomanager Limburg bij Herita. "We gaan experimenteren. Het ene zal meevallen, het andere zal tegenvallen. Daarom hebben we het maar ErfgoedLab gedoopt."

"Deze abdij staat al 1300 jaar in de binnenstad, maar is eigenlijk een beetje een vergeten stad binnen de stad. Veel Truienaren weten zelf niet wat er achter de grote muur schuilgaat", zegt hij. "Maar hier staat een fantastisch patrimonium, met onder andere een crypte uit de middeleeuwen en een academiezaal uit de 19e eeuw."

Lambrechts wil nu samen met de inwoners bekijken hoe ze de gebouwen op de site kunnen inzetten voor de stad. "Zodat niet alleen toeristen er komen, maar de Truienaar er ook zelf actief kan zijn."

"Allereerst willen we de geschiedenis van deze plek beter zichtbaar maken, samen met de verenigingen rond erfgoed die hier al zitten. Vertellen wat hier is, waarom het er is en hoe bijzonder het is", zegt hij.

"Als tweede willen we met alle partijen rond de site in gesprek gaan. Zo ligt hier aan de site een basisschool met een betonnen speelplaats. Zij willen vergroenen en met de kinderen bijvoorbeeld worteltjes kweken zoals vroeger in de tuin van de abdij gebeurde. Daar willen we bij helpen."

"Ten slotte willen we dat de historische monumenten morgen een nieuwe betekenis en functie kunnen krijgen. Dan gaat dan niet over een museum, maar misschien kunnen we de ruimtes wel openstellen voor tentoonstellingen van kunstenaars", zegt hij. 

"Of we kunnen met jonge ondernemers in gesprek gaan. Hier zijn ook dienstgebouwen waar vroeger een brouwerij en een bakkerij zaten. Voor je het weet zijn hier misschien weer een paar ambachtslui die letterlijk leven in de brouwerij willen brengen."

Lambrechts doet zo een open uitnodiging aan iedereen om aan de slag te gaan met de site. "Dan gaat deze plek als vanzelf opnieuw leven."

Dit weekend openen de poorten van de Trudo-abdij voor het grote publiek. "Bezoekers kunnen vrij rondlopen en de verborgen plekjes van de abdij ontdekken, zoals de prachtige 19e-eeuwse bibliotheek."

Vanavond is er ook een licht- en geluidsshow in de Academiezaal, morgen een streekproductenmarkt. "Ook dat is weer zo'n experiment dat perfect binnen het ErfgoedLab past."

Ook minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts (N-VA) bezocht dit weekend de site. "Met het ErfgoedLab willen we een doorbraak forceren voor de abdij, zodat het grote potentieel eindelijk aangeboord kan worden. Over een paar jaar zal Sint-Truiden meer dan ooit trots kunnen zijn op zijn abdij."