"Volkswoede beangstigt mij altijd een beetje, dat kan gevaarlijk worden." Advocate Nina Van Eeckhaut begrijpt waarom mensen boos zijn na het vonnis in de verkrachtingszaak in Leuven. Toch pleit ze in "De afspraak" voor nuance. "Als een rechter op het ogenblik dat hij zijn vonnis maakt, rekening moet houden met de maatschappelijke beroering die dat al dan niet zal veroorzaken, is hij niet meer vrij en onafhankelijk."
Advocate Nina Van Eeckhaut over verontwaardiging na verkrachtingszaak: "Luidste roepers hebben zelden veel dossierkennis"
Hanne Decré
Gepubliceerd:
De uitspraak in een verkrachtingszaak in Leuven blijft over de tongen gaan. Er is (veel) verontwaardiging, er wordt opgeroepen tot protest, de naam van de dader wordt massaal gedeeld.
Om even te kaderen: begin deze week werd een man door de rechtbank van Leuven schuldig bevonden aan de verkrachting van een medestudente. Hij kreeg de gunst van opschorting. Dat betekent dat hij schuldig is - het vonnis heeft het over "ernstige en maatschappelijk onaanvaardbare feiten" - maar dat de rechters wel rekening gehouden hebben met verschillende factoren. Denk aan: de leeftijd van de dader, het feit dat hij een blanco strafblad heeft en zijn gunstige persoonlijkheid.
Advocate Nina Van Eeckhaut begrijpt vanwaar de verontwaardiging komt, maar pleit toch voor nuance in "De afspraak". "De gunst van de opschorting is de grootste gunst die een rechter kan geven en als dat niet goed gekaderd wordt, lijkt dat totaal niet in verhouding te staan met de ernst van de gepleegde feiten. Het is aan justitie om dat wat duidelijker te kaderen en ook voor de media is daar een rol voor weggelegd."
Het valt toch op dat de luidste roepers altijd diegenen zijn die niet gehinderd zijn door al te veel dossierkennis
Advocate Nina Van Eeckhaut
"De rechtbank kan met een heleboel dingen rekening houden. Hij heeft dat ook gedaan. Het valt toch op dat de luidste roepers altijd diegenen zijn die niet gehinderd zijn door al te veel dossierkennis. Een tegensprekelijk debat tussen partijen die over elk detail van het dossier beschikken zorgt niet alleen voor waarheidsvinding, maar zorgt er ook voor dat je een vonnis beter kunt kaderen en begrijpen. Dat is zo belangrijk."
Ze haalt onder meer de video aan die Elisabeth Lucie Baeten deelde op Instagram. "Het is een schitterend filmpje. Maar je ziet wel dat ze het vonnis zelf niet gelezen heeft."
"Volkswoede beangstigt mij altijd een beetje. Dat kan zeer gevaarlijk worden", benadrukt ze. "Het is jammer dat het vertrouwen in justitie opnieuw een deuk lijkt te krijgen, terwijl we er toch moeten vanuit gaan dat een rechter in eer en geweten alles afweegt en ook moet durven om tegen de stroom in te roeien. Als een rechter op het ogenblik dat hij zijn vonnis maakt, rekening moet houden met de maatschappelijke beroering die dat al dan niet zal veroorzaken, is hij niet meer vrij en onafhankelijk."
"De rechtbank heeft geoordeeld. Je mag daar kritiek op hebben, maar je moet dat ook respecteren", klinkt het stellig.
Volkswoede beangstigt mij altijd een beetje. Dat kan zeer gevaarlijk worden
Advocate Nina Van Eeckhaut
Door alles wat er nu - vooral online - gebeurt, gaat het doel dat de rechters met hun vonnis (en met hun opschorting) hadden, verloren. "Je kan dat doen als de desocialisering van de beklaagde dreigt, als de beklaagde dreigt gebrandmerkt te worden door de strafmaat en alle gevolgen die daaruit voortvloeien. Dat betekent niet dat de ene beter zou behandeld worden dan de andere." Even later voegt ze toe: "Ze wilden de desocialisering van de beklaagde voorkomen. Een grotere schandpaal kan er nu niet bestaan."
Ik vergoelijk niks. Hij heeft het toegegeven. Hij heeft het erkend en hij heeft gezegd dat ze niet in staat was om toestemming te geven
Advocate Nina Van Eeckhaut
Opschorting is de grootste gunst die een rechter kan geven. "De wetgever heeft dat wel voorzien, maakt dat mogelijk, ook voor verkrachtingen. Hoe ernstiger de feiten, hoe omzichtiger de rechtbank er natuurlijk mee moet omgaan."
Veel mensen vragen zich ook af of de rechtbank milder geweest is omdat het om een student gynaecologie gaat. Maar Van Eeckhaut gelooft niet dat er sprake is van klassenjustitie. "Dit genereert nu veel aandacht, maar elke dag opnieuw krijgen bouwvakkers, krijgen arbeiders de gunst van de opschorting toegekend. In alle luwte, zonder dat er een haan naar kraait."
Ze benadrukt ook dat de rechter "expliciet het leed erkent dat het slachtoffer is toegebracht". "De verwoestende impact van een verkrachting op het slachtoffer wordt niet onderschat."
"Ik vergoelijk niks. Hij heeft het toegegeven. Hij heeft het erkend en hij heeft gezegd dat ze niet in staat was om toestemming te geven. Dat is de erkenning waar een slachtoffer heel vaak naar op zoek is."
Maar, zo zegt ze, "op den duur wordt ze opgejut omdat ze het gevoel krijgt: 'Als ik geen moord en brand schreeuw over de uitkomst, ben ik precies geen volwaardig slachtoffer'. Dat is nu niet de boodschap die je moet uitdragen. Dat is ook een gevaarlijke evolutie."
In deze zaak staat de toestemming centraal - iets wat ook in het nieuw seksueel strafrecht veel belangrijker geworden is dan vroeger- : het slachtoffer was te dronken om toestemming te geven. In het vonnis staat letterlijk: "Het is bewezen dat de beklaagde seksuele betrekkingen had met het slachtoffer, terwijl zij, gelet op de lichamelijke toestand waarin ze zich bevond, onmogelijk toestemming kon geven."
"Er zou dringend een sensibiliseringscampagne mogen komen", zegt ook Van Eeckhaut. "Als je te dronken bent om nee te zeggen, ben je ook te dronken om ja te zeggen en vice versa. De bevolking moet zich realiseren dat je in die context een verkrachter bent."
Bekijk: "Valt op dat luidste roepers niet altijd gehinderd zijn door al te veel dossierkennis"
