Vóór het cruciale en beruchte tv-debat tegen Donald Trump, was Joe Biden "mentaal afwezig en fysiek uitgeput". Dat zegt zijn voormalige stafchef Ron Klain in een boek van journalist en documentairemaker Chris Whipple. De (intussen) oud-president was zo vermoeid, dat hij volgens Klain de voorbereiding van het debat verliet en aan het zwembad in slaap viel.
"Hij viel in slaap aan het zwembad": ex-stafchef getuigt over mentale toestand van Joe Biden vóór beruchte tv-debat met Donald Trump
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Het debat tussen de presidentskandidaten Donald Trump en Joe Biden op 27 juni 2024 had voor op dat moment zittend president Biden hét moment moeten worden waarbij zijn campagne een broodnodige duw in de rug kreeg.
Al maanden moest hij komaf maken met verwijten dat hij te oud en te verward was geworden. Tijdens het debat wou Biden het tegendeel bewijzen, maar zijn teleurstellende prestatie betekende voor hem meteen het einde van de presidentiële race.
Het debat was nog maar 10 minuten aan de gang toen Biden totaal de draad kwijt raakte in het antwoord op een vraag over de schuldgraad van de VS. Hij sloeg begrippen en zelfs thema's dooreen en sloot zijn antwoord af met een zin die volstrekt geen steek hield: "Look, we finally beat Medicare".
Biden bedoelde wellicht dat hij als president de covidpandemie de kop had ingedrukt, maar in plaats van die ziekte zei hij Medicare (de naam van één van de publieke ziekteverzekeringsprogramma's in de VS). Trump kon er meteen de draak mee steken.
Ingekorte oefendebatten
Het was een rampscenario waar Ron Klain rekening mee had gehouden. Dat zegt de voormalige stafchef van Biden én op dat moment aangesteld als debatvoorbereider aan auteur Chris Whipple in het boek 'Uncharted: How Trump Beat Biden, Harris, and the Odds in the Wildest Campaign in History'. Klain vreesde dat het debat met Trump een nationaal tv-debacle zou worden omdat Biden vermoeid, verward en ongeïnteresseerd was.
Wat doet een stafchef?
De stafchef van het Witte Huis (Chief of Staff) is de belangrijkste adviseur en rechterhand van de president van de VS. Hij beheert de dagelijkse werking van het Witte Huis, coördineert beleid, controleert de toegang tot de president en vormt de schakel tussen de president en overheidsinstanties, het Congres en andere adviseurs.
Tijdens de voorbereidingen van het debat was het al een aantal keren foutgelopen, getuigt Klain. In totaal werden er twee oefendebatten georganiseerd. Bij hun eerste ontmoeting in Aspen Lodge, het presidentiële jachthuis, was Klain verbaasd omdat hij Biden nog nooit zo uitgeput en afwezig had gezien. "Hij was precies niet aanwezig. Hij had zelfs geen idee wat er gebeurde in zijn presidentiële campagne", zegt Klain.
Halverwege de oefensessie hield de president het voor bekeken. "Hij verliet het oefendebat om naast het zwembad te gaan zitten. Daar is hij uiteindelijk in slaap gevallen", aldus Klain.
Die avond werd de sessie met Klain en zijn team hervat. "We zaten rond de tafel. Biden had de antwoorden op zijn kaartjes, maar hij was heel erg uitgeput. Ik was aangedaan om te zien hoe zeer hij de connectie met de Amerikaanse politiek verloren had. Hij was heel erg gefocust op zijn interacties met de leiders van de NAVO."
"Het enige waar hij over kon praten, was zijn infrastructuurplan en het creëren van banen. Hij had niets te zeggen over zijn agenda voor een tweede termijn. Hij durfde geen beloftes te doen uit angst voor de kritiek als hij die niet zou nakomen."
Ook het tweede oefendebat werd al na 25 minuten vroegtijdig beëindigd "omdat de president vermoeid was en schrik had om zijn stem te verliezen", aldus Klain. "Ik heb gewoon wat slaap nodig. Morgen zal ik oké zijn", zou de president gezegd hebben, waarna hij naar bed vertrok.
"Cover-up"
Ondanks de belabberde prestatie van Biden vond Klain hem wel geschikt voor een tweede termijn. "Biden had in de race moeten blijven", zegt hij. Dat zou hij ook gezegd hebben tegen zijn opvolger als stafchef Jeff Zients, toen die Klain op de hoogte bracht van het einde van Bidens presidentiële campagne.
"Jeff, dat is te erg. Ik denk dat dat een vergissing is. Ik denk dat dit een vermijdbare tragedie was", zou hij aan de telefoon gezegd hebben.
In een reactie aan Politico zegt Chris Whipple, de auteur van het boek dat volgende week verschijnt in de Verenigde Staten, dat er nog meer compromitterend materiaal werd verzameld in zijn werk. "Ik heb een nieuwe reportage waarin ik de laatste dagen van Biden uur per uur, dag per dag in kaart breng. Zijn neergang speelt daarin een cruciale rol."
"Het is te simpel om het een ‘cover-up’ te noemen. In werkelijkheid was het vreemder en veel verontrustender. Bidens naaste kring, zijn meest vertrouwde adviseurs, verkeerden in een mist van illusie en ontkenning. Ze geloofden wat ze wilden geloven", concludeert hij.
