Uit het Westen náár Rusland vluchten omdat je het niet eens bent met de heersende opvattingen of ideeën hier: het kan met het 'gedeelde-normen-en-waardenvisum' dat Moskou aanbiedt. "Mensen die gedesillusioneerd zijn door hun eigen regering of land, kunnen zich aanmelden bij de Russische autoriteiten en voor 3 jaar een visum krijgen", zegt correspondent Jarron Kamphorst. Hij sprak met mensen die naar Rusland trokken.
Westen ruilen voor Rusland: 'morele migranten' kunnen kiezen voor gedeelde-normen-en-waardenvisum
Sinds de oorlog in Oekraïne zoeken heel wat vluchtelingen uit Rusland stabiliteit in het Westen. Er zijn ook mensen uit het Westen die juist vluchten náár Rusland, zegt correspondent Jarron Kamphorst in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
Dat is mogelijk met het zogenoemde 'gedeelde-normen-en-waardenvisum' dat sinds augustus 2024 te verkrijgen is. "Mensen uit het Westen die gedesillusioneerd zijn geraakt met hun eigen regering of land, kunnen zich aanmelden bij de Russische autoriteiten en krijgen een visum voor 3 jaar. Ze moeten enkel een zorgverzekering afsluiten en een brief inleveren waarin staat dat ze niet meer te maken willen hebben met de westerse normen en waarden", weet Kamphorst.
"Die 3 jaar kan eventueel verlengd worden. Ze hoeven geen taaltest of inburgeringstest te doen: ze worden met open armen ontvangen." Dat maakt het een stuk eenvoudiger dan de gangbare procedure voor migranten in Rusland.
Traditionele waarden
Waarom zouden westerlingen naar Rusland trekken? "Ze worden aangetrokken door de normen en waarden die Poetin etaleert: de ideologie over conservatisme, traditionele familiewaarden, tegen LGBTQIA+-bewegingen en voor het orthodoxe christendom. Dat soort zaken doet ze naar Rusland trekken", zegt Kamphorst. Exacte cijfers over hoeveel mensen gebruikmaken van dit visum, zijn er nog niet.
Luister: correspondent Jarron Kamphorst heeft het in 'Nieuwe feiten' over vluchtelingen die naar Rusland trokken
Hij sprak met migranten die naar Rusland vluchten, onder wie de jonge Française Gabrielle Duvoisin. Van een beknotting van vrijemeningsuiting is volgens haar geen sprake.
"Zij vindt dat ze net meer kwijt kan in Rusland en dat er minder taboeonderwerpen zijn. Als ze over het klimaat of LGBTQIA+-personen praat, vindt ze dat ze gelijk de mond gesnoerd wordt in Europa. In Rusland kan ze er vrij over spreken: daar hebben ze meer oor naar conservatieve opvattingen."
Influencers in een cultuuroorlog
"Duvoisin maakt ook vlogs over haar leven in Rusland en over hoe fantastisch dat allemaal is." Volgens Kamphorst is zij lang niet de enige.
Dat dergelijke 'influencers' geld krijgen van de Russische regering, sluit hij niet uit. "Ik heb er geen hard bewijs voor, maar van influencer Alexandra Jost is bekend dat ze werd betaald door een zusterorganisatie van RT. Dat is het voormalige Russia Today, een staatsmedium."
De vloggers zijn onderdeel van de cultuuroorlog die het Kremlin zegt te voeren tegen het westen
Jarron Kamphorst, Rusland-correspondent
"Jost maakt op het eerste gezicht onschuldige vlogs, maar er zit altijd iets in over Russische tradities of over de man-vrouwverhoudingen die er beter zouden zijn dan in Europa." Het Instagram-account van Alexandra Jost, waar ze actief was onder de naam @sashameetsrussia en bijna 300.000 volgers had, werd ondertussen door het platform verwijderd.
"De vloggers zijn onderdeel van de cultuuroorlog die het Kremlin zegt te voeren tegen het Westen. Poetin beweert een baken te zijn van traditie en orthodoxie, terwijl het Westen een perverse moraal heeft en kapot gaat aan decadentie. De influencers zijn goede digitale uithangborden om de cultuuroorlog in de internationale etalage te zetten."
Moeilijke integratie?
De integratie van westerlingen in Rusland is niet voor iedereen zo makkelijk als de socialemediaposts doen uitschijnen. Kamphorst sprak ook met een Amerikaans echtpaar dat Texas inruilde voor Rusland.
"Zij zaten toch in moeilijkheden. Ze spreken geen Russisch en wonen in een buitenstad van Moskou. De economie draait niet goed, dus ironisch genoeg geven ze privélessen Engels aan Russische kinderen."
"Ze gaven aan dat het niet makkelijk was om te integreren: het is geen internationaal ingesteld land op dit moment en economisch gezien is het absoluut niet makkelijk."
